fa تأثیر افزودن تمرین بویایی به مداخلات هیجانی مبتنی بر روان‌پویشی دوانلویی بر انعطاف‌پذیری شناختی و حافظه فعال نوجوانان با رفتارهای پرخاشگرانه تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:blue">زمینه و هدف:</span></span></b> <span lang="AR-SA">پرخاشگری در نوجوانی با نارسایی در کنش‌های احرایی همراه است که می</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">تواند زمینه</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">ساز مشکلات رفتاری شود. پژوهش حاضر با هدف </span><span lang="FA">بررسی تأثیر افزودن تمرین بویایی به مداخلات هیجانی مبتنی بر روان‌پویشی دوانلویی بر انعطاف‌پذیری شناختی و حافظه فعال نوجوانان با رفتارهای پرخاشگرانه</span><span lang="AR-SA"> انجام شد. </span><span lang="FA" style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:blue">روش:</span></span></b> <span lang="AR-SA">این مطالعه یک طرح تک‌آزمودنی مقایسه‌ای از نوع مداخلات موازی بود</span><span lang="FA">. </span><span lang="AR-SA">جامعه آماری این پژوهش شامل </span><span lang="FA">تمامی نوجوانان پسر پرخاشگر</span><span lang="AR-SA"> مقطع متوسطه یکم </span><span lang="FA">مدارس</span><span lang="AR-SA">شهرستان جویبار در سال تحصیلی ۱۴۰4- ۱۴۰3 بودند</span><span lang="FA"> که با روش نمونه‌گیری هدفمند 8 </span><span lang="AR-SA">دانش‌آموز</span> <span lang="AR-SA">انتخاب و با قرعه‌کشی در دو گروه جایدهی شدند. هر دو گروه، ۱۳ جلسه‌ مداخلات هیجانی مبتنی بر روان‌پویشی دوانلویی را دریافت کردند، با این تفاوت که شرکت</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">کنندگان گروه دوم، تمرین بویایی را نیز انجام دادند</span><span lang="FA">. ابزار گردآوری داده&shy;ها آخرین نسخه اعتباریابی شده پرسشنامه‌های &nbsp;پرخاشگری (باس و پری، 1992)، آزمون کارت</span><span lang="FA">‌</span><span lang="FA">های ویسکانسین (گرانت و برگ، 1948) و </span><span lang="AR-SA">آزمون ان-بک (کرچنر، 1958) در ایران بود.</span> <span lang="AR-SA">تجزیه ‌و تحلیل داده&shy;ها با استفاده از شاخص</span><span lang="AR-SA">‌</span><span lang="AR-SA">های تحلیل دیداری </span><span lang="FA">انجام شد.<span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span style="color:blue">یافته‌ها:</span></span></b> <span lang="FA">نتایج نشان داد مداخله ترکیبی در مقایسه با مداخله یکم، برای انعطاف‌پذیری شناختی در مؤلفه‌های تعداد طبقات تکمیل شده (درصد بهبودی کلی 35 درمقابل 25) و خطای درجاماندگی (درصد بهبودی کلی 35 درمقابل 12) با تغییرات بالینی و آماری معنادار همراه بود </span><span lang="AR-SA">(96/1</span><span lang="AR-SA">&le;</span><span dir="LTR">RCI</span><span lang="AR-SA">)</span><span lang="FA">. برای حافظه فعال در مؤلفه‌های دقت کلی و میانگین زمان واکنش با وجود معناداری آماری، اما درصد بهبودی نتوانست معناداری بالینی آن را نشان دهد (دامنه درصد بهبودی کلی 25/3 تا 12).</span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span style="color:blue">نتیجه</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span style="color:blue">‌</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%"><span style="color:blue">گیری:</span></span></span></b> <span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="line-height:107%">براساس نتایج این پژوهش،</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%">افزودن تمرین بویایی به مداخلات هیجانی مبتنی بر روان‌پویشی دوانلویی به عنوان یک تسهیل‌گر حسّی، با تقویت فعالیت مدارهای مشترک بویایی و نواحی پیشانی، انعطاف‌پذیری شناختی نوجوانان با رفتارهای پرخاشگرانه به طور معناداری بهبود می‌دهد؛ بنابراین استفاده از این مداخلات ترکیبی می</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%">‌</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="line-height:107%">تواند مورد توجه قرار گیرد.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:blue">Background and Purpose:</span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"> Adolescent aggression is linked to deficits in executive functions, which can result in behavioral issues. This study aimed to investigate the impact of incorporating olfactory training into Davanloo&rsquo;s dynamic psychotherapy on cognitive flexibility and working memory in adolescents displaying aggressive behaviors.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:blue">Method:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">This study employed a comparative single-case experimental design with a parallel treatment design. The participants consisted of adolescent boys showing aggressive behaviors from first-grade secondary schools in Juybar County during the 2024-2025 academic year. Eight participants were selected through purposive sampling and randomly assigned to two intervention groups. Both groups underwent 13 sessions of Davanloo&rsquo;s dynamic psychotherapy; however, the second group also received olfactory training. The research instruments included the latest validated edition of the&nbsp; Aggression Questionnaire (Buss & Perry, 1992), the Wisconsin Card Sorting Test (WCST) (Grant & Berg, 1948), and the N-back task (Kirchner, 1958). Data analysis was conducted using visual analysis indices.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:&quot;Calibri&quot;,sans-serif"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:blue">Results:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:black"> The results showed that the combined intervention, compared with the first intervention, was associated with clinically and statistically significant (RCI &ge; 1.96) changes in cognitive flexibility, specifically in the number of completed categories and perseverative errors, with overall improvement percentages of (35 vs. 25) and (35 vs. 12), respectively. For working memory, although statistically significant changes were seen in overall accuracy and mean reaction time, the percentage of improvement did not support their clinical significance (overall improvement percentage range: 3.25&ndash;12).</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:blue">Conclusion:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:black"> Based on the findings, adding olfactory training to Davanloo&rsquo;s dynamic psychotherapy as a sensory facilitator, by strengthening the activity of shared olfactory and prefrontal circuits, significantly improves cognitive flexibility in adolescents with aggressive behaviors. Therefore, the use of this combined intervention can be recommended.</span></span></span></span></div> انعطاف‌پذیری شناختی, پرخاشگری, حافظه فعال, روان‌درمانی پویشی فشرده کوتاه مدت, کنش‌های اجرایی Aggression, cognitive flexibility, executive function, intensive short term dynamic psychotherapy, working memory 160 180 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-39-11&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Rayatdoust مسعود رعیت دوست M.rayatdoust@iau.ac.ir 100319475328460019214 100319475328460019214 No Sha.C, Islamic Azad University, Shahrood, Iran واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران Mahboobe Taher محبوبه طاهر Mahboobe.Taher@iau.ac.ir 100319475328460019215 100319475328460019215 Yes Sha.C. Islamic Azad University, Shahrood, Iran گروه روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران Abbas Ali Hosseinkhanzadeh عباسعلی حسین‌خانزاده khanzadehabbas@guilan.ac.ir 100319475328460019216 100319475328460019216 No Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan. Rast, Iran گروه روان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Seyed Mosa Tabatabaee سیدموسی طباطبایی s.mosatabatabaee@semnan.ac.ir 100319475328460019217 100319475328460019217 No Department of Cognitive Sciences, Faculty of Psychology and Education, Semnan University, Iran گروه علوم روان شناختی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، ایران