:: دوره 9، شماره 2 - ( دوره نهم شماره دوم تابستان 1401 - 1401 ) ::
جلد 9 شماره 2 صفحات 64-50 برگشت به فهرست نسخه ها
مقایسه اثربخشی آموزش شناختی رفتاری با مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حرمت خود مادران دارای کودک با اختلال طیف اوتیسم
زهرا اسماعیل پناه املشی1 ، عباسعلی حسین خانزاده* 2، بهمن اکبری3 ، لیلا مقتدر3
1- واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
2- دانشیار مدعو گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت و دانشیار گروه روان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3- گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
چکیده:   (2160 مشاهده)
زمینه و هدف: اختلال طیف اوتیسم یکی از اختلال ­های شایع عصبی تحولی است که تشخیص آن در فرزند، روی کیفیت زندگی والدین به ویژه مادر تأثیر منفی بسیاری دارد. بدین ترتیب پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر آموزش شناختی رفتاری با مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حرمت خود مادران دارای کودک با اختلال طیف اوتیسم انجام شد.
 روش: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه ­تجربی با طرح پیش ­آزمون پس­ آزمون شامل دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. نمونه مورد مطالعه شامل 36 مادر دارای کودک با اختلال طیف اوتیسم شهر رشت در سال 1399 بودند که برحسب شرایط ورود و خروج انتخاب شدند که در یکی از سه گروه مداخله­ شناختی رفتاری، مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد، و گواه جایدهی شدند. در ابتدا پرسشنامه حرمت ­خود (سورنسن، 2005) به عنوان پیش­ آزمون روی هر سه گروه اجرا شد. گروه آزمایش یکم، آموزش شناختی رفتاری را در ده جلسه 90 دقیقه ­ای و گروه آزمایش دوم، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را در هشت جلسه 60 دقیقه ­ای دریافت کردند، در حالی که گروه گواه، مداخله ­ای را دریافت نکردند. سپس از هر سه گروه پس ­آزمون به عمل آمد و پس از سه ماه، پیگیری انجام شد. داده ­ها به شیوه تحلیل کواریانس تک­متغیری و آزمون تی وابسته تحلیل شد.
یافته­ ها: نتایج این مطالعه نشان داد که اثربخشی مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد بر حرمت خود، (1/318) واحد تفاوت نسبت به گروه آموزش شناختی رفتاری دارد و نتایج آزمون تی وابسته نشان داد در گروه­ آموزش شناختی رفتاری (491/0 P= 713/0- =(11)t) و مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد (067/0 P= 028/2 =(11)t) تفاوت معناداری بین دو مرحله پس­آزمون و پیگیری بر حرمت خود مشاهده نشد (0/05p< ).
نتیجه ­گیری: بر اساس این یافته­ ها می ­توان بیان کرد که هر دو روش آموزش شناختی رفتاری و مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد حرمت خود مادران دارای کودک با اختلال طیف اوتیسم را افزایش داد. استلزامات نتایج به دست آمده در مقاله مورد بحث قرار گرفته است.
شماره‌ی مقاله: 4
واژه‌های کلیدی: اختلال طیف اوتیسم، آموزش شناختی رفتاری، مداخله مبتنی بر پذیرش و تعهد، حرمت خود، مادران
متن کامل [PDF 1346 kb]   (608 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/2/28 | پذیرش: 1400/7/25 | انتشار: 1401/7/12
فهرست منابع
1. Knopf A. Autism prevalence increases from 1 in 60 to 1 in 54: CDC. The Brown University Child and Adolescent Behavior Letter. 2020 Jun;36(6):4-.doi.org/10.1002/cbl.30470. [Link] [DOI:10.1002/cbl.30470]
2. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). American Psychiatric Pub; 2013 May 22. [Link] [DOI:10.1176/appi.books.9780890425596]
3. Hahs AD, Dixon MR, Paliliunas D. Randomized controlled trial of a brief acceptance and commitment training for parents of individuals diagnosed with autism spectrum disorders. Journal of Contextual Behavioral Science. 2019 Apr 1;12:154-9. doi.org/10.1016/j.jcbs.2018.03.002 [Link] [DOI:10.1016/j.jcbs.2018.03.002]
4. Schnabel A, Youssef GJ, Hallford DJ, Hartley EJ, McGillivray JA, Stewart M, Forbes D, Austin DW. Psychopathology in parents of children with autism spectrum disorder: A systematic review and meta-analysis of prevalence. Autism. 2020 Jan;24(1):26-40. [Link] [DOI:10.1177/1362361319844636]
5. Corti C, Pergolizzi F, Vanzin L, Cargasacchi G, Villa L, Pozzi M, Molteni M. Acceptance and commitment therapy-oriented parent-training for parents of children with autism. Journal of Child and Family Studies. 2018 Sep;27(9):2887-900. [Link] [DOI:10.1007/s10826-018-1123-3]
6. Abbeduto L, Seltzer MM, Shattuck P, Krauss MW, Orsmond G, Murphy MM. Psychological well-being and coping in mothers of youths with autism, down syndrome, or fragile X syndrome. American journal on mental retardation. 2004 May;109(3):237-54. [Link] https://doi.org/10.1352/0895-8017(2004)109<237:PWACIM>2.0.CO;2 [DOI:10.1352/0895-8017(2004)1092.0.CO;2]
7. Zaidman-Zait A, Mirenda P, Duku E, Szatmari P, Georgiades S, Volden J, Zwaigenbaum L, Vaillancourt T, Bryson S, Smith I, Fombonne E. Examination of bidirectional relationships between parent stress and two types of problem behavior in children with autism spectrum disorder. Journal of autism and developmental disorders. 2014 Aug 1;44(8):1908-17.DOI 10.1007/s10803-014-2064-3. [Link] [DOI:10.1007/s10803-014-2064-3]
8. Papadopoulos D. Mothers' Experiences and Challenges Raising a Child with Autism Spectrum Disorder: A Qualitative Study. Brain Sciences. 2021 Mar;11(3):309. [Link] [DOI:10.3390/brainsci11030309]
9. Kolubinski DC, Marino C, Nikčević AV, Spada MM. A metacognitive model of self-esteem. Journal of Affective Disorders. 2019 Sep 1;256:42-53. [Link] [DOI:10.1016/j.jad.2019.05.050]
10. van der Cruijsen R, Boyer BE. Explicit and implicit self-esteem in youth with autism spectrum disorders. Autism. 2021 Feb;25(2):349-60. [Link] [DOI:10.1177/1362361320961006]
11. Bailey 2nd JA. Self-image, self-concept, and self-identity revisited. Journal of the National Medical Association. 2003 May;95(5):383. [Link]
12. Ghadampour E, Yousefvand L, Radmehr P. The Effectiveness Of Mindfulness-Based Cognitive Therapy On Improvement Of The Self Esteem Of Females With Coronary Artery Disease. Positive Psychology Reserrch 2016;3 (7) :67-78. [Link]
13. Sitanggang R, Pardede JA, Damanik RK, Simanullang RH. The Effect Of Cognitive Therapy On Changes In Self-Esteem On Schizophrenia Patients. European Journal of Molecular & Clinical Medicine. 2021 Jan 7;7(11):2696-701. [Link]
14. Spett M. Cognitive-Behavioral Treatment Of Low Self-Esteem. The New Jersy Association of Cognitive-Behavioral Therapists. 2013.
15. Silverstone PH, Salsali M. Low self-esteem and psychiatric patients: Part I-The relationship between low self-esteem and psychiatric diagnosis. Annals of general hospital psychiatry. 2003 Dec;2(1):1-9. [Link]
16. Rahayu A, Keliat BA, Susanti H. The effectiveness of cognitive therapy and family psycho-education on prodromal psychosis and self-esteem of adolescents in orphanages. Enfermería Clínica. 2019 Sep 1;29:10-5. [Link] [DOI:10.1016/j.enfcli.2019.04.003]
17. Terp U, Hjärthag F, Bisholt B. Effects of a cognitive behavioral-based stress management program on stress management competency, self-efficacy and self-esteem experienced by nursing students. Nurse educator. 2019 Jan 1;44(1):E1-5. [Link] [DOI:10.1097/NNE.0000000000000492]
18. Benderix Y, Nordström B, Sivberg B. Parents' experience of having a child with autism and learning disabilities living in a group home: A case study. Autism. 2006 Nov;10(6):629-41. [Link] [DOI:10.1177/1362361307070902]
19. Hofmann SG, Asnaani A, Vonk IJ, Sawyer AT, Fang A. The efficacy of cognitive behavioral therapy: A review of meta-analyses. Cognitive therapy and research. 2012 Oct;36(5):427-40. [Link] [DOI:10.1007/s10608-012-9476-1]
20. Taylor TL, Montgomery P. Can cognitive-behavioral therapy increase self-esteem among depressed adolescents? A systematic review. Children and Youth Services Review. 2007 Jul 1;29(7):823-39. [Link] [DOI:10.1016/j.childyouth.2007.01.010]
21. Trompetter HR, Bohlmeijer ET, Lamers S, Schreurs KM. Positive psychological wellbeing is required for online self-help acceptance and commitment therapy for chronic pain to be effective. Frontiers in psychology. 2016 Mar 11;7:353. [Link] [DOI:10.3389/fpsyg.2016.00353]
22. Sairanen E, Lappalainen R, Lappalainen P, Kaipainen K, Carlstedt F, Anclair M, Hiltunen A. Effectiveness of a web-based acceptance and commitment therapy intervention for wellbeing of parents whose children have chronic conditions: A randomized controlled trial. [Link]
23. Salimi M, Mahdavi A, Yeghaneh SS, Abedin M, Hajhosseini M. The Effectiveness of Group Based Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on Emotion Cognitive Regulation Strategies in Mothers of Children with Autism Spectrum. Maedica (Bucur). 2019 Sep;14(3):240-246. doi: 10.26574/maedica.2019.14.3.240. [Link]
24. Vincent K. Systematic Review of Quality of Life for Family Members of Children with Autism Spectrum Disorder in Asia and Mindfulness Based Interventions for Children with Autism Spectrum Disorder and Their Parents: Mechanism, Evidence, and Feasibility. [Link]
25. Gould ER, Tarbox J, Coyne L. Evaluating the effects of acceptance and commitment training on the overt behavior of parents of children with autism. Journal of Contextual Behavioral Science. 2018 Jan 1;7:81-8. [Link] [DOI:10.1016/j.jcbs.2017.06.003]
26. Zhou Y, Yin H, Wang M, Wang J. The effect of family-focused psychoeducational therapy for autism spectrum disorder children's parents on parenting self-efficacy and emotion. Archives of psychiatric nursing. 2019 Feb 1;33(1):17-22. [Link] [DOI:10.1016/j.apnu.2018.08.002]
27. Osman ZA, Kalil EA, Arafa MM, Gaber NM. The effect of reminiscence on self-esteem, and depression among elderly people. J Am Sci. 2012;8(4):53-61 doi:10.7537/marsjas080412.08. [Link]
28. Mehravar T. Psychometric properties of Sorensen Self-Esteem Scale and its Relationship with the Career Success on Elderly People [Thesis for Master of Science]. [Marvdasht Branch]: Islamic Azad University, Faculty of educational science and psychology, 2015,98-99.[Persian].
29. Beck AT. Cognitive therapy: Nature and relation to behavior therapy. Behavior therapy. 1970 May 1;1(2):184-200. [Link] [DOI:10.1016/S0005-7894(70)80030-2]
30. Lorenzo-Luaces L, Keefe JR, DeRubeis RJ. Cognitive-behavioral therapy: Nature and relation to non-cognitive behavioral therapy. Behavior Therapy. 2016 Nov 1;47(6):785-803. [Link] [DOI:10.1016/j.beth.2016.02.012]
31. Shafran, R., Wade, T. and Egan, S.(2010). Overcoming Perfectionism: a self-help
32. guide using cognitive behavior techniques. (Translated by: Sara Kamali, Forough
33. Edrisi, 2012). Thehran: Arjmand published (Text in Persian). [Link]
34. Vowles KE, Sorrell JT. Life with chronic pain: An acceptance-based approach (therapist guide and patient workbook). Unpublished manuscript. 2007. [Link]
35. Hayes SC. Acceptance and commitment therapy, relational frame theory, and the third wave of behavioral and cognitive therapies. Behavior therapy. 2004 Sep 1;35(4):639-65. [Link] [DOI:10.1016/S0005-7894(04)80013-3]
36. Kline RB. Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications; 2015 Nov 3. [Link]



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 9، شماره 2 - ( دوره نهم شماره دوم تابستان 1401 - 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها