1- دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 2- گروه روان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده: (672 مشاهده)
زمینه و هدف:افکار خودکشی و رفتارهای خودجرحی در کودکان و نوجوانان بهعنوان مسائل حیاتی سلامت روان، تهدیدی جدی برای بهزیستی این گروه سنی محسوب میشوند که نیازمند بررسی جامع است. این مطالعه مروری نظاممند با هدف بررسی دقیق شیوعشناسی و شناسایی عوامل مرتبط با افکار خودکشی و خودجرحی در کودکان و نوجوانان انجام شد. روش:از طریق مطالعه مروری نظاممند، تمامی مقالههای منتخب بر اساس واژگان کلیدی مرتبط در پایگاههای اطلاعاتی گوگل اسکالر، پابمد، پروکوئست، امبیس، سایکاینفو، و اسکوپوس در بازه زمانی آگوست ۲۰۱۵ تا جولای ۲۰۲۵ توسط نویسندگان پژوهش جمعآوری و ارزیابی شدند. در مجموع، ۶۹۴ مقاله منتشرشده به زبان انگلیسی مطابق با معیارهای ورود، مشخص شدند و با ارزیابی کیفیت به روش الگوی پریزما مورد بررسی قرار گرفتند. پس از انجام ارزیابی کیفی جامع، ۲۲ مقاله بر اساس شرایط ورود و خروج انتخاب شده و مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفتند. یافتهها:شیوعشناسی افکار خودکشی، تلاش به خودکشی و خودجرحی در کودکان و نوجوانان بهطور چشمگیری متفاوت است که این اختلاف ناشی از تفاوتهای فرهنگی، ابزارهای اندازهگیری، و ویژگیهای جمعیتی است. شیوعشناسی افکار خودکشی بین ۴ تا ۴۷ درصد، تلاش به خودکشی بین ۱ تا ۱۴ درصد، و خودجرحی غیرخودکشی تا بیش از ۵۹ درصد گزارش شده است. عوامل خانوادگی مانند تعارض والدین–فرزند، نظارت ناکافی و سابقه خودکشی در خانواده، بههمراه عوامل اجتماعی مانند آزار و قلدری مدرسهای، خشونت خانگی و فقر، خطر بروز این رفتارها را افزایش میدهند. در مقابل، حمایت اجتماعی قوی و ارتباط مثبت با محیط مدرسه بهعنوان عوامل محافظتی مهم شناخته شدهاند. نتیجهگیری:افکار خودکشی و رفتارهای خودجرحی در کودکان و نوجوانان تحت تأثیر مجموعه پیچیدهای از عوامل فردی، خانوادگی، و اجتماعی قرار دارند که شناخت دقیق این عوامل برای طراحی برنامههای پیشگیری و مداخلات هدفمند، ضروری است. تقویت حمایتهای اجتماعی و بهبود کیفیت محیط خانوادگی و مدرسه میتواند نقش مؤثری در کاهش این رفتارهای پرخطر ایفا کند.
