1- گروه روانشناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران 2- گروه روان شناسی بالینی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران 3- گروه روان شناسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران
چکیده: (593 مشاهده)
زمینه و هدف: کشف و شناخت مؤلفههای مؤثر جهت پیشگیری سیر رفتارهای پرخطر و تداوم آن مورد توجه بسیاری از پژوهشگران و روانشناسان و فعالان عرصههای اجتماعی و تربیتی است، زیرا که عدم پیشگیری و شناخت مؤلفههای آن میتواند در آینده افراد بسیاری را به دام رفتارهای پرخطر بیاندازد. هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمانهای ذهنیسازی، مثبتنگر، و حل مسئله بینفردی بر تنظیم شناختی هیجان در نوجوانان در معرض خطر اضطراب بود. روش: روش انجام پژوهش، شبهتجربی از طرح پیشآزمون- پسآزمون- پیگیری دوماهه با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمام نوجوانان در معرض خطر اضطراب مراجعهکننده به مراکز مشاوره و رواندرمانی در شهر کرمانشاه در سال 1403 بودند و نمونههای پژوهش شامل 80 نفر از داوطلبین واجد شرایط (با توجه به ملاکهای ورود و خروج) از جامعه آماری بیان شده (60 نفر در سه گروه برای شرکت در جلسات درمانی، 20 نفر گروه گواه) بودند. ابزار گردآوری دادهها شامل نسخه اعتباریابی شده پرسشنامههای اضطراب بک (1988) و تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی و همکاران (2006) در ایران بود که در سه مرحله پیشآزمون، پسآزمون، و پیگیری روی سه گروه آزمایش و یک گروه گواه اجرا شد. جهت تجزیه و تحلیل دادهها، از تحلیل واریانس با اندازهگیری مکرر با استفاده از SPSS-26 استفاده شد. یافتهها: یافتههای پژوهش حاکی از این بود که بین درمان ذهنیسازی، درمان مثبتنگر، و درمان حل مسئله بینفردی در متغیر تنظیم شناختی هیجان نوجوانان در معرض خطر تفاوت معناداری مشاهده شد (001/0=P، 860/11=F). نتایج آزمون بنفرنی برای مقایسه جفتی میانگین بین گروهها حاکی از این بود که میانگین نمرات خردهمقیاس راهبردهای سازشیافته بین هر سه گروه درمانی ذهنیسازی، درمان مثبتنگر، و درمان حل مسئله بینفردی تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0P>). نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش میتوان گفت که نتایج حاکی است که هر سه مداخله به کار گرفته شده در این پژوهش میتواند تنظیم شناختی هیجان نوجوانان در معرض خطر اضطراب و تحریکپذیری آنان را بهبود بخشد. توجه بیشتر به انجام این آموزشها بر اساس این مداخلات بر روی نوجوانان، پیشنهاد میشود.
