fa ضرورت‌های برنامه درسی چندفرهنگی در دوره ابتدایی: تبیین ویژگی‌ها بر اساس رویآورد تلفیق تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <a name="_Hlk60784107"><span style="font-family:B Zar;">هدف این پژوهش، تبیین ضرورت‌های برنامه درسی چند فرهنگی بر اساس اهداف تعلیم و تربیت آموزش ابتدایی بوده و به این سوال پاسخ می‌دهد که با توجه به چند فرهنگی بودن جامعه ایران، برنامه درسی دوره ابتدایی باید دارای چه ویژگی‌هایی باشد و برنامه درسی موجود تا چه اندازه مبتنی بر این ویژگی‌ها است. </span></a><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <a name="_Hlk60784352"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">روش</span></span></strong></a>: <span style="font-family:B Zar;">روش پژوهش از نوع کیفی، تحلیل محتوا (استقرایی</span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&ndash;</span><span style="font-family:B Zar;"> قیاسی) </span><span style="font-family:B Zar;">و</span><span style="font-family:B Zar;"> جامعه آماری اسناد معتبر شامل برنامه درسی ملی و متون تخصصی مرتبط با برنامه درسی چندفرهنگی و بسته آموزشی برنامه درسی دوره ابتدایی بود. نمونه مورد بررسی برنامه درسی ملی، پژوهش‌های مرتبط در کشورهای </span><span style="font-family:B Zar;">چندفرهنگی </span><span style="font-family:B Zar;">و </span><span style="font-family:B Zar;">بسته آموزشی درس مطالعات اجتماعی دوره ابتدایی بود. </span><span style="font-family:B Zar;">نمونه‌گیری هدفمند و ملاک&shy;محور و اولویت در انتخاب مقاله</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ها، به روز بودن و ارتباط عمیق</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">تر با موضوع مورد مطالعه تا حد اشباع بود</span><span style="font-family:B Zar;">. </span><span style="font-family:B Zar;">به منظور جمع‌آوری داده‌ها از منابع داخلی و خارجی در حوزه تعلیم و تربیت چندفرهنگی طی سال</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های </span><span style="font-family:B Zar;">۲۰۰۹ </span><span style="font-family:B Zar;">الی </span><span style="font-family:B Zar;">۲۰۲۰ </span><span style="font-family:B Zar;">استفاده شد. در انتها منابع غیرمرتبط حذف شده و </span><span style="font-family:B Zar;">۸۶</span><span style="font-family:B Zar;"> منبع مورد تحلیل قرارگرفت. بسته آموزشی درس مطالعات اجتماعی از این جهت مورد توجه قرارگرفت که توقع طرح مؤلفه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های چندفرهنگی درآنها به میزان بیشتری وجود دارد. برای گردآوری داده‌ها از شیوه بررسی اسنادی و برای تحلیل داده‌ها از روش کیفی (توصیفی - تفسیری) استفاده شد.</span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">یافته‌ها</span></span></strong><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">در پرسش اول پنج مؤلفه شامل رعایت عدالت آموزشی و تربیتی، پذیرش تکثر فرهنگی، توجه به همزیستی مسالمت</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">آمیز، احترام به ادیان الهی، و روی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">آورد تلفیقی در محتوای برنامه درسی به عنوان ویژگی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های برنامه درسی چندفرهنگی استخراج شد. بر اساس تحلیل محتوا‌ی پنج مضمون استخراج شده، یافته‌های مربوط به پرسش دوم، میزان توجه به مؤلفه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های برنامه درسی آموزش و پرورش چندفرهنگی را در تمامی پایه‌ها ضعیف نشان داد؛ هر چند میزان پردازش به مضامین، یکسان نبوده و فراز و فرود داشته است.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">همپوشانی ضعیف محتوای کتاب با راهنمای درسی و توزیع نامتوازن، غیرهدفمند، و ناکافی مؤلفه‌های برنامه درسی چندفرهنگی در برنامه درسی از نتایج این پژوهش بود. بر اساس نتایج به دست آمده، غلبه داشتن روی</span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;">‌</span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">آورد آموزش مهارت کاوشگری، حل مسئله و تفکر انتقادی جهت ارائه محتوای برنامه درسی پیشنهاد می&shy;شود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Purpose:</strong> This study aims to explain the requirements of a multicultural curriculum based on the objectives of primary education and answers to this question that regarding the multicultural nature of Iranian society, which features should this curriculum contain and to what extent the current curriculum is based on these features.<br> <strong>Methods:&nbsp;</strong>This was a qualitative content analysis (inductive-deductive). The statistical population included authentic (valid) documents, including national curriculum, specialized texts, and theses related to multicultural curriculum and the educational package for primary school curriculum. Research sample included the national curriculum, related studies in multicultural countries, and the educational package for the course of social studies in the primary school. Purposive and criterion sampling was used by giving priority to the articles that were up to date and have a profound connection with the study subject. To collect the data, national and international sources in the area of multicultural education within the years of 2009 to 2020 were used. Finally, unrelated sources were excluded and 86 sources were analyzed. The social studies educational package was selected because it is more expected to contain multicultural components.&nbsp; Research data were collected through documentary research and were analyzed through a qualitative (descriptive-interpretive) method.&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> In terms of the first research question, five components were extracted as the multicultural curriculum, including the observance of educational justice, acceptance of cultural pluralism, interest in peaceful coexistence, respect for divine religions and a combined approach in curriculum content. Based on the content analysis of these five themes, findings related to the second question showed low interest in multicultural curriculum components at all levels. However, the themes were not equally considered.<br> <strong>Conclusion:</strong> Low overlap between the book content and the course design guidelines, and the unbalanced, non-targeted, and inadequate distribution of multicultural curriculum components were among the results of this study. Based on the results, dominancy of exploration skill training approach, problem-solving, and critical thinking to present curriculum content are suggested.</div> برنامه درسی, برنامه درسی چندفرهنگی, آموزش چند فرهنگی Curriculum, multicultural curriculum, multicultural education 39 60 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1633-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Homa Aghili سیده هما عقیلی A.seyedeh@yahoo.com 100319475328460013705 100319475328460013705 No Kharazmi University of Tehran, Iran دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Majid Ali Asgari مجید علی عسگری aliasgari@khu.ac.ir 100319475328460013706 100319475328460013706 Yes Department of Curriculum Planning, Kharazmi University of Tehran, Iran گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Ali Hosseinikhah علی حسینی خواه , hosseinikhah@modares.ac.ir 100319475328460013707 100319475328460013707 No Department of Curriculum Planning, Kharazmi University of Tehran, Iran گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Rezvan Hakimzadeh رضوان حکیم زاده hakimzadeh@ut.ac.ir 100319475328460013708 100319475328460013708 No Department of Curriculum Planning, University of Tehran, Iran گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه تهران، ایران Alireza Sadeghi علیرضا صادقی sadeghi@atu.ac.ir 100319475328460013709 100319475328460013709 No Department of Curriculum Planning, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran گروه برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران