fa تدوین برنامه درمانی شناختی- اجتماعی اختلال­ های اضطرابی و ارزیابی اثربخشی آن بر نشانه­ های اضطراب اجتماعی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">اختلال اضطراب &nbsp;اجتماعی، ترس از موقعیت&shy; های اجتماعی و عملکردی است. این نگرانی به احساسات اضطرابی، افکار و احساسات منفی، هم در موقعیت &shy;های واقعی و هم در پیش&shy;بینی موقعیت &shy;های اجتماعی منجر می&shy;شود. هدف از انجام این پژوهش تدوین برنامه درمانی شناختی- اجتماعی اختلال&shy; های اضطرابی و ارزیابی اثربخشی آن بر نشانه &shy;های اضطراب اجتماعی است.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">روش:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">این مطالعه از نوع نیمه &shy;آزمایشی با طرح پیش &shy;&shy;آزمون- پس &shy;آزمون با گروه گواه و جلسه پیگیری بود. جامعه آماری این پژوهش را نوجوانان 13 تا 15 سال با اختلال&shy; اضطراب اجتماعی و مادران آنها در منطقه 5 شهر تهران در سال 1397 تشکیل می&shy;&shy; دادند. با استفاده از نمونه&shy; گیری در دسترس تعداد 32&nbsp; نوجوان از جامعه آماری مذکور، انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. جهت جمع&shy; آوری داده&shy;ها از پرسشنامه اضطراب اجتماعی برای نوجوانان (لاجرکا و لوپز، 1998) استفاده شد. گروه مداخله برنامه درمانی شناختی- اجتماعی اختلال &shy;های اضطرابی را در 12 جلسه 60 دقیقه &shy;ای دریافت کرد، ولی به گروه گواه آموزشی داده نشد. در پایان هر دو گروه در مراحل پس &shy;آزمون و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای تجزیه و تحلیل داده&shy;ها از تحلیل واریانس چند&shy;متغیری و آزمون تی استفاده شد. </span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">یافته &shy;ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">نتایج تحلیل داده&shy; ها نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه&shy; های درمان و گواه در اختلال اضطراب اجتماعی و مؤلفه‌ها‌ی آن وجود دارد (0/001></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Zar;">). همچنین نتایج آزمون تی همبسته نشان داد تأثیر برنامه درمانی شناختی- اجتماعی در مرحله پیگیری نیز در اختلال اضطراب اجتماعی و مؤلفه&shy; های آن اثربخش و پایدار بوده است.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">نتیجه &shy;&shy;گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش می&shy;توان نتیجه گرفت که برنامه مداخله &shy;ای تدوین شده با تأکید بر توانمندی&shy; های فرد، افزایش آگاهی، بینش و تغییر سبک زندگی نوجوانان باعث بهبود نشانه&shy; های اختلال اضطراب اجتماعی در نوجوانان شده است. </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Purpose:</strong> Social anxiety disorder is defined as the fear of social situations and performance. It would be evoked with anxiety, negative thoughts, and emotions either under real circumstances or the prediction of future experience of the reiterated situations. The goal of the present study was to developing of a social-cognitive treatment program for anxiety disorders and evaluation its effectiveness on symptoms of social anxiety.<br> <strong>Method:</strong> The study was designed as a quasi-experimental pretest-posttest study conducted with a control group and follow-up. The population includes adolescents aged from 13 to 15 who were diagnosed with social anxiety disorder and their mothers gathered in district 5 in Tehran city in 2018. A sample of 32 participants was selected by the convenience sampling method and assigned to experimental and control groups. The instrument of the study included social anxiety questionnaire for adolescents (Lajerka & Lopez, 1998). The social-cognitive treatment program for anxiety disorder was conducted on the experimental group in twelve 60-minutes-sessions and the control group did not receive any intervention. At the end of the 12 sessions, both experimental and control groups were assessed by posttest and follow-up. To evaluate the obtained data, multivariate analysis of variance and T-test were utilized.<br> <strong>Results:</strong> The results indicated that there is a significant difference between control and experimental groups in their social anxiety symptoms (p< 0.01). Furthermore, the results of paired samples T-test illustrated that the impact of the social-cognitive treatment program for anxiety disorder on social anxiety disorder was consistent until the follow-up.<br> <strong>Conclusions: </strong>with regards to the present study`s findings, it can be concluded that the designed intervention program emphasizing an adolescent`s capability, awareness, insight, and change in their lifestyle, can reduce the social anxiety symptoms in adolescents.</div> درمان شناختی- اجتماعی, اضطراب اجتماعی, نوجوانی Social-cognitive treatment program, social anxiety, adolescence 94 106 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1664-1&slc_lang=fa&sid=1 Tahereh Najafi Fard طاهره نجفی فرد njffrd64@yahoo.com 100319475328460014060 100319475328460014060 No Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Hamid Alizadeh حمید علیزاده hamidalizadeh1@yahoo.com 100319475328460014061 100319475328460014061 Yes Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Mohammad Asgari محمد عسگری drmasgari@atu.ac.ir 100319475328460014062 100319475328460014062 No Department of Assessment and Measuring, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Ahmad Borj'ali احمد برجعلی borjali@atu.ac.ir 100319475328460014063 100319475328460014063 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran گروه روان شناسی بالینی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران