Quarterly Journal of Child Mental Health

fa مقایسه اثربخشی نقاشی درمانی، گل بازی، و روش تلفیقی بر تاب آوری کودکان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی Comparison of the Effectiveness of Painting Therapy, Clay Therapy and a Combined Method on Resiliency in Children with Attention Deficit/Hyperactivity Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: عدم بازداری رفتاری در کودکان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی نحوه  پاسخ دهی آنان را با مشکل مواجه می کند. این کودکان توانایی منتظر ماندن را ندارند، بدین سبب تاب آوری در آنان از اهمیت زیادی برخوردار است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی نقاشی درمانی، گل بازی و روش تلفیقی (روش تلفیق هر دو روش نقاشی درمانی و گل بازی با هم) بر تاب آوری کودکان نارسایی توجه/ فزون کنشی انجام شد.       روش: روش پژوهش حاضر آزمایشی از نوع تک آزمودنی با طرحABA  بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان 8 تا 11 سال با اختلال نارسایی توجه – فزون کنشی بود که در سال تحصیلی 1400- 1399 در مراکز درمانی شهر تهران خدمات دریافت می کردند. از بین آنها تعداد 6 کودک (سه پسر و سه دختر) بر اساس ملاک های ورود و خروج و به شیوه نمونه گیری هدفمند انتخاب شده و به صورت تصادفی در سه گروه 2 نفری جای دهی شدند. مداخلات نقاشی درمانی، گل بازی، و روش تلفیقی (تلفیق دو روش نقاشی درمانی و گل بازی) برای هر کودک و مادر طبق برنامه بازیدرمانی کودک محور با روی آورد لندرث و براتون (2006)، به صورت 2 جلسه (یک ساعته) در هفته و به مدت 2 ماه طی 8 هفته (16 جلسه) اجرا شد. ابزار پژوهش شامل مقیاس توانمندی های اجتماعی- هیجانی و تاب آوری (مرل، 2008) بود. تحلیل دیداری داده ها در دو سطح درون موقعیتی و بین موقعیتی بر اساس سه شاخص سطح یا طراز، روند و تغییرپذیری انجام شد.        یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که مداخلات درمانی در دو گروه نقاشی درمانی و روش تلفیقی (روش تلفیق هر دو روش نقاشی درمانی و گل بازی با هم) اثربخش بوده است. کارآمدترین روش در ارتقاء تاب آوری، روش تلفیقی (روش تلفیق هر دو روش نقاشی درمانی و گلبازی با هم) بود (0/05P<). درصد بهبودی کلی گل بازی کمتر از مداخلات درمانی دیگر بوده و اثربخشی معناداری بر تاب آوری کودکان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی نداشت (0/05P>).     </div> <div style="text-align: justify;">نتیجه گیری: با توجه به یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که مداخلات نقاشی درمانی و روش تلفیقی (روش تلفیق هر دو روش نقاشی درمانی و گل بازی با هم) می تواند سبب افزایش تاب آوری کودکان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی شود. تبیین های لازم برای نتایج به دست آمده در مقاله مورد بحث قرار گرفته است.      </div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: The lack of behavioral inhibition in children with attention deficit/ hyperactivity ADHD disorder disrupts the way they respond. These children are not able to wait; Because of this, resiliency in them is of importance. The purpose of this study was to compare the effectiveness of the painting therapy, clay therapy and combined method (The combination of painting therapy and clay therapy) on resiliency in children with attention deficit/ hyperactivity disorder.  Methods: This study used a single-subject ABA design. The statistical population consisted of all 8 - 11 year old children with ADHD reffered to medical centers of Tehran in the academic year 2020-2021. Among them, 6 children (three boys and three girls) were selected based on inclusion and exclusion criteria and by purposive sampling and were randomly placed in 3 two - person groups. Interventions of the painting therapy, clay therapy and combined methods for each child, according to the child-centered play therapy program with Landerth and Bratton Approach (2006) were conducted in 2 one – hour – weekly sessions which lasted for 8 weeks (16 sessions). The research instrument included Social-Emotional Assets and Resilience Scale (SEARS; Merrell, 2008). Data were analysed at both within-condition and between-condition levels based on three indicators of level, trend and stability. Results: The results showed that interventions were effective in two groups of painting therapy and combined method (The combination of painting therapy and clay therapy). The most effective method in improving resiliency was the combined method (The combination of painting therapy and clay therapy) (P< 0.05). The recovery percentage of clay therapy was lower than other interventions and had no significant effect on the resiliency in children with ADHD (P> 0.05). Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that the painting therapy and combined method (The combination of painting therapy and clay therapy) can increase the resiliency of children with ADHD. Necessary explanations for the results are discussed in the article.   </div> نقاشی درمانی, گل بازی, روش تلفیقی (روش تلفیق هر دو روش نقاشی درمانی و گل بازی با هم), تاب آوری, اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی Painting therapy, clay therapy, combined method, resiliency, attention deficit/hyperactivity disorder 55 75 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1832-1&slc_lang=fa&sid=1 Saloumeh Sakha سالومه سخا nasimmasoomi94@gmail.com 100319475328460014249 100319475328460014249 No Ph.D. Student of Psychology in Psychology and Exceptional Children Education, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran. گروه روان شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Mohammad Mozafari محمد مظفری Mozafari937@yahoo.com 100319475328460014250 100319475328460014250 Yes Department of Psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran گروه روان شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Siamak Samani سیامک سامانی Samani@iaushiraz.ac.ir 100319475328460014251 100319475328460014251 No Department of Psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran گروه روان شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران Sajad Aminimanesh سجاد امینی منش sajadaminimanesh@gmail.com 100319475328460014252 100319475328460014252 No Department of Psychology, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran گروه روان شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران