Quarterly Journal of Child Mental Health

fa اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن آگاهی و تغییر بر تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه - فزون کنشی The Effectiveness of Mindfulness and Modification Therapy on Impulsivity and Risk-Taking Behaviors in Adolescents with Attention Deficit-Hyperactivity Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اگرچه برای بهبود نشانه های مرضی اختلال نارسایی توجه-فزون کنشی مداخلاتی طراحی شده است، با وجود این برای کاهش تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری، اقدامات درمانی امیدوارکنندهای انجام نشده است. در همین زمینه این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی یک مداخله مبتنی بر ذهنآگاهی که اخیراً برای بهبود تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه- فزونکنشی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع آزمایشی تک بررسی با خطوط پایه چندگانه و دوره پیگیری است. نمونه مورد مطالعه شامل 4 نوجوان با اختلال نارسایی توجه- فزون کنشی در دامنه سنی 15 الی 18 سال بود که از یک مرکز درمانی جامع در شهر رشت در سال 1399-1400 با روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای اندازه گیری متغیرهای پژوهش از مقیاس تکانشگری بارت (پاتن و همکاران، 1995) و مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی (زاده محمدی و همکاران،1390) استفاده شد. درمان مبتنی بر ذهن آگاهی و تغییر در قالب 12 جلسه هفتگی 45 دقیقه ای اجرا شده و هر جلسه شامل یک تمرین ذهنآگاهی 3 تا 16 دقیقه ای و نیز مرور تمرین خانگی و ارائه تکلیف خانگی جدید بود. از اندازه اثر، تغییر پایا، و درصد داده های غیرهمپوش برای ارزیابی معناداری آماری؛ و از درصد بهبودی برای ارزیابی معناداری بالینی استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بر طبق سه شاخص تغییر پایا، اندازه اثر، و درصد داده های غیرهمپوش، اثربخشی این مداخله در کاهش تکانشگری و خطرپذیری از نظر آماری معنادار بود، اما شاخص درصد بهبودی نتوانست معناداری بالینی آن را نشان دهد. نتیجه گیری: بر اساس یافته های به دست آمده می توان نتیجه گیری کرد که درمان مبتنی بر ذهن آگاهی و تغییر با تأثیر گذاشتن بر آگاهی از تجربه حال حاضر و تقویت مدیریت هیجان ها، قابلیت آن را دارد که تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری را در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه-فزون کنشی کاهش دهد. </div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Despite interventions designed to reduce symptoms of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), no effective treatments have been identified that effectively decrease impulsivity and risk-taking behaviors. In this regard, this study aimed to determine the effectiveness of a mindfulness-based intervention that has recently been introduced to improve impulsivity and risk-taking behaviors in adolescents with ADHD. Method: The present research was a single-subject experimental study with multiple baselines and follow-up. The study sample consisted of four adolescents with ADHD in the age range of 15 to 18 years who had been randomly selected from a clinical center in Rasht in 2020-2021. To measure the research variables, the Barratt Impulsivity Scale (Patton et al., 1995) and the Iranian Adolescents Risk-taking Scale (Zadeh Mohammadi et al., 2011) were used. The mindfulness and modification treatment (MMT) was implemented in 12 weekly 45-minute sessions, each of which included a 3 to 16-minute mindfulness exercise and a review of previous homework and presentation of new homework. The effect size, reliable change, and percentage of non-overlapping data were used to assess statistical significance; improvement percentage was used to assess clinical significance. Results: The findings showed that according to three indices of reliable change, effect size, and percentage of non-overlapping data, the effectiveness of this intervention in reducing impulsivity and risk-taking behaviors was statistically significant, but the improvement percentage index could not show its clinical significance. Conclusion: According to the findings, it can be concluded that MMT by affecting awareness of present experience and strengthening emotion regulation can reduce impulsivity and risk-taking behaviors.</div> اختلال نارسایی توجه-فزون کنشی, تکانشگری, رفتار خطرپذیری, ذهن‌ آگاهی Attention deficit-hyperactivity disorder, impulsivity, risk-taking behavior, mindfulness 100 118 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1853-1&slc_lang=fa&sid=1 Elaheh Delazar الهه دل آذر 100319475328460014995 100319475328460014995 No Faculty of Educational Science and Psychology, Shiraz University, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، ایران Habib Hadianfard حبیب هادیان فرد Hadianfd@shirazu.ac.ir 100319475328460014996 100319475328460014996 Yes Department of Clinical Psychology, Faculty of Educational Science and Psychology, Shiraz University, Iran گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، ایران Abdolaziz Aflakseir عبدالعزیز افلاک سیر 100319475328460014997 100319475328460014997 No Department of Clinical Psychology, Faculty of Educational Science and Psychology, Shiraz University, Iran گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، ایران Maryam Kousha مریم کوشا 100319475328460014998 100319475328460014998 No Department of Psychiatry, School of Medicine, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran گروه روان پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران