Quarterly Journal of Child Mental Health

fa تدوین برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی بر اساس فرهنگ ایرانی و تعیین اثربخشی آن بر کاهش افسردگی نوجوانان Developing an attachment-based family therapy program based on Iranian culture and investigating its effectiveness in reducing adolescent depression تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: فرضیه زیربنایی درمان مبتنی بر دلبستگی این است که تعاملات اعضای خانواده می‌تواند در شرایط صدمات دلبستگی، عملکرد ترمیمی داشته باشد؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی متناسب با فرهنگ ایرانی و تعیین اثربخشی آن بر کاهش افسردگی نوجوانان است. روش: روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته (کیفی: روش دلفی و کمّی: شبه‌تجربی) بود. در بخش کیفی جهت ساخت برنامه و تأیید مؤلفه‌های آن از نظرات 10 متخصص روان‌شناسی و مشاوره دانشگاه‌های علامه طباطبایی، گیلا،ن و مراکز مشاوره شهرستان رشت با راهبرد تحلیل مضمون استفاده شد. جهت تأیید مؤلفه‌ها از نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا استفاده شد. در بخش کمّی، برنامه ساخته شده روی 48 نوجوان با اختلال افسردگی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر رشت بر اساس برنامه غربالگری انتخاب و به صورت تصادفی اجرا شد. بدین ترتیب این نوجوانان در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه شامل 24 نفر) جایدهی شدند و برنامه مداخله‌ای ساخته شده روی گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا شد، ولی گروه گواه هیچ مداخله‌ای در طی مراحل پژوهش دریافت نکرد ولی به آنها اطمینان داده شد که در پایان اجرای مطالعه، خلاصه‌ای از برنامه مداخله‌ای را دریافت کنند. برای اندازه‌گیری میزان افسردگی نوجوانان از آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه افسردگی، اضطراب، تنیدگی (لویبند و لویبند، 1995) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از روش‌های شاخص روایی محتوا و نسبت روایی محتوا و در بخش کمی از تحلیل کوواریانس تک‌متغیری استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس محتوای برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی و دیدگاه‌ها و تجربه‌های خبرگان در نشست اولیه، محورها، و بخش‌های سازنده برنامه بومی مورد تأیید قرار گرفت و در مراحل دلفی و محاسبه نسبت و شاخص روایی محتوا ، 15 مؤلفه و 98 شاخص برای برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد مداخله‌ در کاهش معنادار افسردگی گروه آزمایش مؤثر بوده است (05/0>P). نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که برنامه مداخله‌ای تدوین شده با تأکید بر نظریه دلبستگی و بهبود رابطه بین نوجوانان و والدین‌شان، باعث کاهش افسردگی در نوجوانان شده است.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: The underlying hypothesis of attachment-based therapy is that family member interactions can have a restorative function in situations of attachment trauma; therefore, the aim of the present study is to develop an attachment-based family therapy program appropriate to Iranian culture and determine its effectiveness in reducing adolescent depression. Methods: This study employed a mixed-method approach (qualitative: Delphi method; quantitative: quasi-experimental). In the qualitative phase, to develop the program and confirm its components, the opinions of ten experts in psychology and counseling from Allameh Tabataba’i University, the University of Guilan, and Counseling centers in Rasht were gathered and analyzed using thematic analysis. To validate the components of the program, the Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI) were employed. In the quantitative phase, the developed program was implemented with 48 adolescents diagnosed with depressive disorder, who were selected through a screening process from counseling centers in Rasht. These participants were randomly assigned to either an experimental group or a control group (24 individuals in each). The intervention program was administered to the experimental group in twelve 90-minute sessions, while the control group did not receive any intervention the research stages, but they were assured that at the end of the study, they would receive a summary of the intervention program. To measure the level of depression in adolescents, the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21) (Lovibond, S.H.; Lovibond, P.F. (1995) was used. For data analysis, the qualitative phase used the CVI and (CVR), while in the quantitative phase, univariate analysis of covariance (ANCOVA) was employed. Findings: Based on the content of the attachment-based family therapy program and the insights and experiences of the experts during the initial meeting, the main themes and structural components of the culturally adapted program were confirmed. Through the Delphi process and the calculation of the Content Validity Ratio and Index, a total of 15 components and 98 indicators were identified for the attachment-based family therapy program. Additionally, the results indicated that the intervention had a significant effect in reducing depression among participants in the experimental group (p<0.05). Conclusions: Based on the findings of this study, it can be concluded that the developed intervention program, with its emphasis on attachment theory and the improvement of relationships between adolescents and their parents, contributed to a reduction in depressive symptoms among adolescents.</div> خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی, فرهنگ ایرانی, افسردگی نوجوانان Attachment-based family therapy, attachment, Iranian culture, adolescent depression 18 32 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1924-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Nezamdoost Malfejani علیرضا نظام دوست nezamdoost_ali@yahoo.com 100319475328460018361 100319475328460018361 No Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Faramarz Sohrabi فرامرز سهرابی sohrabi@atu.ac.ir 100319475328460018362 100319475328460018362 Yes Departent of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Abdollah Motamedi عبدالله معتمدی a_moatamedy@yahoo.com 100319475328460018363 100319475328460018363 No Departent of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, AllamehTabatabai University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Ali Delavar علی دلاور delavarali@yahoo.com 100319475328460018364 100319475328460018364 No Departent of Measurement, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Hossein Eskandari حسین اسکندری sknd@atu.ac.ir 100319475328460018365 100319475328460018365 No Departent of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, AllamehTabatabai University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران