fa تأثیر آموزش مدیریت تنیدگی مبتنی بر روی‌آورد شناختی- رفتاری بر بهبود رابطه والد- کودک و بهزیستی روان‌شناختی مادران کودکان کم توان ذهنی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>زمینه و هدف:</strong> تولد یک کودک کم &shy;توان ذهنی، به‌عنوان یک بحران می‌تواند تأثیرات نامطلوبی بر مادران داشته و آنها را تحت تنش‌های جسمی، روانی، و اجتماعی قرار دهد<span dir="LTR">.</span> هدف از پژوهش حاضر تأثیر آموزش مدیریت تنیدگی مبتنی بر روی‌آورد شناختی- رفتاری بر بهبود رابطه والد- کودک و بهزیستی روان‌شناختی مادران کودکان کم‌توان ذهنی بود.</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>روش:</strong> پژوهش حاضر از نوع آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه است. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی مادران کودکان کم‌توان ذهنی شهرستان رشت در سال 1395 بوده است که از این تعداد نمونه‌ای به حجم 28 نفر به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از مقیاس ارزیابی رابطه مادر- کودک رابرت و پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف استفاده شد. برای گروه&shy; آزمایش، آموزش مدیریت تنیدگی مبتنی بر روی‌آورد شناختی- رفتاری در 10 جلسه 45 دقیقه‌ای برگزار شد، درحالی‌که گروه&shy; گواه هیچ&shy;گونه مداخله‌ای را دریافت نکرد<span dir="LTR">.</span></p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش مدیریت تنیدگی توانسته مؤلفه‌های حمایت بیش‌ازحد، سهل‌گیری بیش‌ازحد، و طرد مربوط به رابطه مادر- کودک را کاهش، و مؤلفه پذیرش را افزایش ‌دهد و همچنین بهزیستی روان‌شناختی را در مادران کودکان کم‌توان ذهنی افزایش ‌دهد (001/0><span dir="LTR">P </span>).</p> <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> با توجه به نتایج این پژوهش، آموزش مدیریت تنیدگی یکی از کارآمدترین روش‌های درمانگری است که در کاهش تنیدگیی و بهبود بهزیستی ‌روان‌شناختی مادران کودکان کم‌توان ذهنی مؤثر است<span dir="LTR">.</span></p> <p style="text-align: justify;"><strong>Background and purpose: </strong>Birth of a child with intellectual disability could have a negative impact on mothers, to physical, psychological and social tensions. The purpose of the present research was to determine the effect of stress management training based on cognitive-behavioral approach on improving parent- child relationship and <a href="http://journal.rums.ac.ir/article-1-1680-en.pdf">psychological well- being</a> in mothers of children with intellectual disability.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Method: </strong>This study is a experimental with pre- test/ post- test and a control group. The population comprised of all mothers of children with intellectual disability of Rasht city in 2016 that 28 participants were selected by available sampling method and assigned to two experimental and control groups (14 mothers in each). To collect the data,‌ Robert mother- child relationship assessment questionnaire (1961) and Ryff&lsquo;s scales of psychological well- being (2002) were used. For experimental group, stress management training based on cognitive- behavioral approach was executed at 10 weekly sessions in 45 minutes whereas control group did not have any training.</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Results: </strong>The results of multivariate analysis of covariance (MANCOVA) showed, this training were improve acceptance and reduce other components of mother- child relationship (overprotection, overindulgence, rejection) and also were improve the psychological well- being of mothers of children with intellectual disability (P< 0/001).</p> <p style="text-align: justify;"><strong>Conclusion:</strong> According to the findings of the research, stress management training based on cognitive- behavioral approach is one of the most effective treatments to reduce stress, aggression and improve psychological well- being in mothers of children with intellectual disability.</p> مدیریت تنیدگی, رابطه والد- کودک, بهزیستی روان‌شناختی Stress management, parent- child relationship, psychological well- being 59 71 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-149-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Rahbar Karbasdehi فاطمه رهبر کرباسدهی Fatemeh.Rahbar.Karbasdehi@gmail.com 10031947532846003016 10031947532846003016 Yes Abbas Abolghasemi عباس ابوالقاسمی abolghasemi_44@yahoo.com 10031947532846003017 10031947532846003017 No Ebrahim Rahbar Karbasdehi ابراهیم رهبر کرباسدهی ebrahim.rahbar74@gmail.com 10031947532846003018 10031947532846003018 No