Quarterly Journal of Child Mental Health

fa اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطاف پذیری شناختی، رضایت زناشویی، و تعامل والد- کودک مادران دارای کودک مبتلا به سرطان The effectiveness of acceptance and commitment therapy on cognitive flexibility, marital satisfaction, and parent-child interaction in mothers of children with cancer عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: سرطان کودکان یکی از مسائل تأثیرگذار بر سلامت روان و روابط خانوادگی مادران است که می‌تواند رضایت زناشویی و تعاملات والد-فرزند را تحت تأثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر انعطافپذیری شناختی، رضایت زناشویی، و تعامل والد- کودک مادران دارای کودک مبتلا به سرطان انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر شبهتجربی و طرح آن به‌صورت پیشآزمون- پسآزمون با یک گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش تمامی مادران دارای کودک مبتلا به سرطان شهر اردبیل در سال 1403 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 36 مادر از جامعه آماری ذکر شده بود که با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری شامل آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران سیاهه انعطافپذیری شناختی (دنیس و وندروال، 2010)، مقیاس رضایت زناشویی (انریچ، 1989)، و مقیاس تعامل والد- کودک (پیانتا، 1992) بود. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقهای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (هیز و همکاران، 2011) را دریافت کردند. داده های به دست آمده با آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره توسط SPSS-27 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به صورت معناداری موجب افزایش ادراک مهارپذیری (84/33=F)، ادراک گزینههای مختلف (72/38=F)، ادراک توجیه رفتار (07/31=F)، رضایت زناشویی (14/54=F)، روابط مثبت (32/39=F)، کاهش تعارض (42/60=F)، و وابستگی (57/44=F) مادران دارای کودک مبتلا به سرطان شد (01/0>P). نتیجه گیری: بر اساس نتایج بهدست آمده درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با تقویت ذهن‌آگاهی و تعهد به ارزش‌ها، توانایی مدیریت فشارهای روانی و ارتقای تاب‌آوری عاطفی را افزایش می‌دهد. بنابراین این مداخله به عنوان راهکاری مؤثر در بهبود سلامت روان و کیفیت روابط خانوادگی پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Childhood cancer significantly affects the mental health and family relationships of mothers, affecting marital satisfaction and parent-child interactions. This study aimed to evaluate the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on cognitive flexibility, marital satisfaction, and parent-child interaction among mothers of children with cancer. Method: The present study employed a quasi-experimental method with a pretest–posttest design, including one experimental group and one control group. The statistical population included all mothers of children with cancer in Ardabil City in 2024. A sample of 36 mothers was selected from this population through convenience sampling and randomly assigned to the experimental and control groups. Data were collected using the most recently validated Iranian versions of the Cognitive Flexibility Inventory (CFI; Dennis & Vander Wal, 2010), the Enrich Marital Satisfaction Scale (EMSS; Enrich, 1989), and the Child–Parent Relationship Scale (CPRS; Pianta, 1992). The experimental group received eight 90-minute sessions of Acceptance and Commitment Therapy (ACT; Hayes et al., 2011). The data obtained were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in SPSS -27. Results: Findings indicated that ACT significantly increased perceived behavioral control (F=33.84), perceived alternative options (F=38.72), behavior justification perception (F=31.07), marital satisfaction (F=54.14), positive relationships (F=39.32), and decreased conflict (F=60.42) and dependency (F=44.57) among mothers of children with cancer (p < 0.01). Conclusion: Based on the results, ACT increases the ability to manage psychological stress and promotes emotional resilience by strengthening mindfulness and commitment to values. Therefore, this intervention is suggested as an effective strategy for improving mental health and the quality of family relationships of parents with a child with cancer.</div> انعطاف پذیری شناختی, تعامل والد - کودک, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, رضایت زناشویی, سرطان Acceptance and commitment therapy, cancer, cognitive flexibility, marital satisfaction, parent-child interaction 35 51 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1708-1&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Zolfagharnia مریم ذوالفقار نیا 100319475328460019015 0009-0000-5747-8820 No Ardabil Branch, Payame Noor University, Ardabil, Iran واحد اردبیل، دانشگاه پیام نور، اردبیل، ایران Saba Azizrousta صبا عزیز روستا 100319475328460019016 0009-0000-2027-4824 No Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Marziyeh Mahmoudi مرضیه محمودی 100319475328460019017 0009-0000-0657-6877 No Faculty of Educational Sciences and Psychology, Zahedan University, Zahedan, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه زاهدان، ایران Faranak Saeedi Moghadam فرانک سعیدی مقدم 100319475328460019018 0009-0005-4455-8262 No Zarrinshahr Branch, Payame Noor University, Zarrinshahr, Iran واحد زرین شهر، دانشگاه پیام نور، زرین شهر، ایران Vahid Savabi Niri وحید صوابی نیری 100319475328460019019 100319475328460019019 Yes Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران