Quarterly Journal of Child Mental Health

fa مدل علّی اعتیاد به اینترنت بر اساس بدرفتاری والدین با نقش میانجی قلدری در دانش آموزان The causal model of internet addiction based on parental maltreatment with the mediating role of bullying in students تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اعتیاد به اینترنت به‌عنوان یکی از مشکلات اصلی سنین نوجوانی به شمار میرود. بدرفتاری والدین و قلدری نوجوانان در تبیین مشکلات نوجوانان می توانند نقش قابل‌ملاحظه داشته باشند. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف بررسی مدل علّی اعتیاد به اینترنت بر اساس بدرفتاری والدین با نقش میانجی قلدری در دانش آموزان انجام شد. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی‌ بود و از روش مدلیابی معادلات ساختاری استفاده ‌شده است. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان مقطع متوسطه یکم شهر اهواز در سال تحصیلی 1403- 1402 و حجم نمونه انتخاب‌شده برابر با 235 دانش‌آموز از جامعه آماری بیان شده با استفاده از روش نمونهگیری غیرتصادفی در دسترس بود. برای گردآوری داده‌ها از نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه های بدرفتاری والدین (دیمیر،2000)، مقیاس قلدری (ایلی نویز، 2001) و پرسشنامه اعتیاد به اینترنت (یانگ،1980) استفاده شد. تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس در محیط SPSS-24  و AMOS-25 انجام شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که بدرفتاری والدین (001/0> P، 40/0= β)، و قلدری (001/0> P، 27/0= β) اثر مستقیم و مثبتی بر اعتیاد به اینترنت دارند. مسیر مستقیم بدرفتاری والدین بر قلدری نیز مثبت و معنادار است (001/0> P، 39/0= β). همچنین بدرفتاری والدین به صورت غیرمستقیم و با نقش میانجی قلدری میتواند اعتیاد به اینترنت را پیشبینی کند (001/0> P، 105/0= β). نتیجه گیری: با توجه به شیوع روزافزون اعتیاد به اینترنت در نوجوانان و پیامدهای منفی آن، طراحی و اجرای برنامه‌های پیشگیرانه مبتنی بر خانواده، همراه با آموزش مهارت‌های زندگی به نوجوانان، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد. این اقدامات می‌توانند نقش مؤثری در کاهش گرایش نوجوانان به مصرف افراطی اینترنت و ارتقای سلامت روانی و اجتماعی آنان ایفا کنند.  </div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Internet addiction is considered one of the main problems in adolescence. Parental mistreatment and adolescent bullying can play a significant role in explaining adolescent problems. Thus, the present study aimed to investigate the causal model of Internet addiction based on parental mistreatment with the mediating role of bullying in students. Method: The present study was a descriptive correlational research design, using structural equation modelling. The statistical population included all high school students in Ahvaz who were studying in the 2024-2025 academic year. The study sample consisted of 235 students who were selected using a non-random sampling method. Data was collected using the most recently validated version of The Childhood Maltreatment Questionnaire (CMQ; Demare, 1995), The Illinois bullying scale (IBS; 2001), and Internet Addiction Questionnaire (IAQ; Young;1980) in Iran was administered. Data analysis was conducted using analysis of covariance in SPSS - 24 and AMOS - 25. Results: The findings showed that both parental maltreatment (β = 0.40, P < 0.001) and bullying (β = 0.27, P < 0.001) had a direct and positive effect on Internet addiction. The direct path from parental maltreatment to bullying was also positive and significant (β= 0.39, P < 0.001). Furthermore, parental maltreatment significantly predicted Internet addiction indirectly through the mediating role of bullying (β= 0.105, P < 0.001). Conclusions: Given the escalating prevalence of Internet addiction among adolescents and its various negative consequences, the development and implementation of family-based preventive programs, alongside life skills education for youth, appear to be an unavoidable necessity. These interventions can play a crucial role in reducing adolescents' tendency to excessive Internet use and fostering their overall mental and social well-being.</div> اعتیاد به اینترنت, بدرفتاری والدین, قلدری, دانش‌آموزان Bullying, internet addiction, parental maltreatment, students 1 17 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2286-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa Shariatjafari پریسا شریعت جعفری parisashariat77@gmail.com 100319475328460018999 0009-0002-1212-9082 No Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Iman Baharvand ایمان بهاروند im.bahar69@gmail.com 100319475328460019000 100319475328460019000 No Department of Counseling, Faculty of Humanities, Hazrat-e Masoumeh University, Qom, Iran گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران Kianoush Zahrakar کیانوش زهراکار dr_zahrakar@khu.ac.ir 100319475328460019001 100319475328460019001 Yes Department of Counseling, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه مشاوره، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران