Quarterly Journal of Child Mental Health

fa مقایسه اثربخشی بازی‌درمانی کودک‌محور و آموزش مهارت‌های اجتماعی بر ناگویی هیجانی، اضطراب اجتماعی، و پرخاشگری در دانش آموزان پسر مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله ای Comparing the effectiveness of child-centered play therapy and social skills training on alexithymia, social anxiety, and aggression in male students with oppositional defiant disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اختلال نافرمانی مقابله‌ای از شایع‌ترین اختلالات دوران کودکی و از علل رایج ارجاع به مراکز روان‌شناسی است و می‌تواند به سازش‌نایافتگی روانی و اجتماعی کودک در خانواده، مدرسه، و اجتماع منجر شود. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی بازی‌درمانی کودک‌محور و آموزش مهارت‌های اجتماعی بر ناگویی هیجانی، اضطراب اجتماعی، و پرخاشگری در دانش‌آموزان پسر مبتلا به این اختلال انجام شد. روش: پژوهش حاضر، شبه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان پسر نوبت دوم ابتدایی شهر مشهد در سال تحصیلی 1404-1403 بود. 45  دانش‌آموز به روش در دسترس، انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه 15 نفری جایدهی شدند. ابزارها شامل پرسشنامه علائم مرضی کودکان (گادو و اسپرافکین، 1997)، مقیاس پرخاشگری‌ کودکان‌ (نلسون و فینچ‌، 2000)، مقیاس اضطراب کودکان (اسپنس، 1997)، و پرسشنامه‌ ناگویی‌ خلقی تورنتو‌ (بگبی و همکاران، 1994) بود. گروه‌های آزمایش به‌ترتیب 9 جلسه 60 دقیقه‌ای بازی‌درمانی کودک‌محور و 8 جلسه 60 دقیقه‌ای آموزش مهارت‌های اجتماعی دریافت کردند و گروه گواه آموزش معمول روزانه را دریافت کردند. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری و نرم‌افزار SPSS-24 تحلیل شد. یافته ها:  مداخله بازی‌درمانی کودک‌محور نسبت به آموزش مهارت‌های اجتماعی بر ناگویی هیجانی (05/0> p، 42/149=F)، اضطراب اجتماعی (05/0> p، 53/53=F)، و پرخاشگری (001/0> p، 97/129=F) به‌ طور معناداری مؤثرتر بود. نتیجه گیری: هر دو مداخله بازی‌درمانی کودک‌محور و آموزش مهارت‌های اجتماعی در کاهش مشکلات هیجانی و رفتاری دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله‌ای مؤثرند، اما بازی‌درمانی کودک‌محور اثربخشی بیشتری نشان داد و می‌تواند در برنامه‌های آموزشی و مشاوره‌ای مدارس مورد توجه قرار گیرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Oppositional Defiant Disorder (ODD) is one of the most prevalent childhood disorders and a common reason for referral to psychological services. It can lead to psychological and social maladjustment in the family, school, and broader community. The present study aimed to compare the effectiveness of child-centered play therapy and social skills training on alexithymia, social anxiety, and aggression among male students with ODD. Method: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest design with two experimental groups and one control group. The statistical population consisted of male elementary school students (second shift) in Mashhad during the 2023–2024 academic year. Forty-five participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups (15 students in each group). The instruments included the Child Symptom Inventory) CSI-4; Gadow & Sprafkin, 1997), the Children’s Aggression Scale) CHIA; Nelson & Finch, 2000), the Spence Children’s Anxiety Scale (SCAS; 1997), and the Toronto Alexithymia Scale (TAS; Bagby et al., 1994). The experimental groups received nine 60-minute sessions of child-centered play therapy and eight 60-minute sessions of social skills training, respectively, while the control group received routine educational activities. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) with SPSS-24. Results: Child-centered play therapy was significantly more effective than social skills training in reducing alexithymia (F = 149.42, p < .05), social anxiety (F = 53.53, p < .05), and aggression (F = 129.97, p < .001). Conclusion: Although both interventions were effective in reducing emotional and behavioral problems of students with ODD, child-centered play therapy demonstrated greater efficacy and therefore recommended for school-based counseling and intervention programs.</div> اضطراب اجتماعی, بازی‌درمانی کودک‌محور, پرخاشگری, مهارت‌های اجتماعی, نافرمانی مقابله طای, ناگویی هیجانی Aggression, Alexithymia, child-centered play therapy, oppositional defiant disorder, social anxiety, social skills 74 91 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2298-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Saeed Torabi سیدسعید ترابی saeed_sh_25@yahoo.com 100319475328460019162 100319475328460019162 No Department of Psychology, Damghan Branch, Islamic Azad University, Damghan. Iran گروه روا‌ن‌شناسی، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران Seyyed Mehdi Hosseini Mashhad Toroghi سید مهدی حسینی مشهد طرقی hosseinimehdi225@mail.com 100319475328460019163 0009-0008-7293-6648 No Shahrood Branch, Islamic Azad University, Shahrood, Iran واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران Zahra Ghaysari زهرا قیصری z.ghisary1985@gmail.com 100319475328460019164 100319475328460019164 No Department of Psychology and Counseling, Farhangian University, Birjand, Iran گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، بیرجند، ایران Shahrzad Rezaee Rezvan شهرزاد رضایی رضوان 26139500095@iauq.ir 100319475328460019165 100319475328460019165 Yes Department of Psychology and Counseling, Farhangian University, Bojnord, Iran گروه روان‌شناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، بجنورد، ایران