Quarterly Journal of Child Mental Health

fa اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر فراشناخت، افسردگی، و خودپنداشت کودکان با اختلالات اضطرابی The effectiveness of mindfulness-based cognitive therapy on metacognition, depression, and self-concept of children with anxiety disorders عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اختلالات اضطرابی در کودکان از شایع‌ترین مشکلات سلامت روان به شمار می‌روند که پیامدهای منفی گسترده‌ای بر تحول هیجانی، شناختی، و اجتماعی آنان دارند. این اختلالات می‌تواند عملکرد تحصیلی و بین‌فردی کودک را به‌طور جدی مختل کند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر فراشناخت، افسردگی، و خودپنداشت کودکان با اختلالات اضطرابی انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر شبهتجربی و طرح آن به‌صورت پیشآزمون- پسآزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان با اختلالات اضطرابی 10 تا 15 سال منطقه 6 استان تهران در سال 1403 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 36 کودک بود که با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب، و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری شامل مقیاس اضطراب کودکان (اسپنس، 1997)، پرسشنامه فراشناختها در کودکان (باکوو و همکاران، 2009)، سیاهه افسردگی کودکان (کوواکس و همکاران، 1997)، مقیاس خودپنداشت کودکان (پیرز و هریس، 1969) بود. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقهای شناختدرمانی مبتنی بر ذهنآگاهی سگال و همکاران (2012) را دریافت کردند. در انتها دادههای به دست آمده با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره توسط SPSS-27 تحلیل شدند. یافته ها: درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی به صورت معناداری موجب افزایش باورهای مثبت درباره نگرانی (41/32=F)، باورهای منفی درباره نگرانی (40/33=F)، نظارت شناختی (94/51=F)، بدگمانی، تنبیه و مسئولیت‌پذیری (81/49=F)، خودپنداشت (76/43=F)، و کاهش افسردگی (27/53=F) کودکان با اختلالات اضطرابی شد (01/0>P). نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه می‌توان نتیجه گرفت که درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با تأکید بر آموزش آگاهی از افکار و پذیرش بدون قضاوت، موجب کاهش باورهای ناکارآمد فراشناختی و تنظیم بهتر هیجان‌ها شد؛ بنابراین این روش در مداخلات روان‌شناختی کودکان با اختلالات اضطرابی پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Anxiety disorders in children are among the most prevalent mental health issues, with widespread negative impacts on their emotional, cognitive, and social development. These disorders can significantly disrupt children's academic performance and interpersonal relationships. The present study was conducted to examine the effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) on metacognition, depression, and self-concept in children showing symptoms of anxiety disorders. Method: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest control group design. The statistical population consisted of children with anxiety disorders aged 10 to 15 in District 6 of Tehran Province in 2024. A purposive sampling method was used to select thirty-six children, who were then randomly assigned to experimental and control groups. Data collection instruments included the Spence Children’s Anxiety Scale (SCAS; Spence, 1997), the Metacognitions Questionnaire for Children (MQC; Bacow et al, 2009), the Children Depression Inventory (CDI; Kovacs et al, 1997), and the Children’s Self-Concept Scale (CSCS; Piers & Harris, 1969). The experimental group received eight 90-minute sessions of MBCT based on the protocol by Segal et al. (2012). Data was analyzed using multivariate analysis of covariance in SPSS 27. Results: Findings showed that MBCT significantly improved positive beliefs about worry (F=32.41), negative beliefs about worry (F=33.40), cognitive monitoring (F=51.94), and components of suspicion, punishment, and responsibility (F=49.81). It also led to a significant increase in self-concept (F=43.76) and a decrease in depressive symptoms (F=53.27) among children with symptoms of anxiety disorders (p< 0.01). Conclusion: Based on the findings of this study, it can be concluded that MBCT, through emphasizing awareness of thoughts and non-judgmental acceptance, led to a reduction in dysfunctional metacognitive beliefs and better emotion regulation. Therefore, this approach is recommended for psychological interventions targeting children with anxiety disorders.</div> اختلالات اضطرابی, فراشناخت, افسردگی, خودپنداشت, درمان شناختی مبتنی بر ذهن-آگاهی Anxiety disorders, metacognition, depression, self-concept, mindfulness-based cognitive therapy 1 17 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2290-1&slc_lang=fa&sid=1 Mozhgan Mazaheri مژگان مظاهری M.mazaheri.psy@gmail.com 100319475328460018356 0009-0003-0955-0164 Yes Faculty of Welfare and Health Social Sciences, Tehran Branch, Islamic Azad University Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد تهران، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Nasrin Saeedi Farid نسرین سعیدی فرید nasrin.s.farid@gmail.com 100319475328460018357 0009-0008-4890-0557 No Faculty of Welfare and Health Social Sciences, Tehran Branch, Islamic Azad University Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد تهران، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Narges Asgari Toorzani نرگس عسگری تورزنی n.asgari.t@gmail.com 100319475328460018358 0009-0002-9364-5950 No Faculty of Welfare and Health Social Sciences, Tehran Branch, Islamic Azad University Medical Sciences, Tehran, Iran دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد تهران، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Farzaneh Habashi Varnosfaderani فرزانه حبشی ورنوسفادرانی f.habashi.psy@gmail.com 100319475328460018359 0009-0000-8285-7822 No Nowshahr Branch, Payame Noor University, Nowshahr, Iran واحد نوشهر، دانشگاه پیام نور، نوشهر، ایران Parisa Rahimi Niyar پریسا رحیمی نیار parisa.rahimi.psy@gmail.com 100319475328460018360 100319475328460018360 No Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران