Quarterly Journal of Child Mental Health

fa اثربخشی درمان پذیرش و تعهد بر تحریف های شناختی، اجتناب تجربه ای، و مهارت خودمهارگری نوجوانان با علائم اختلال وسواس- بی اختیاری The efficacy of acceptance and commitment therapy on cognitive distortions, experiential avoidance, and self-control skills in adolescents with obsessive-compulsive disorder symptoms عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اختلال وسواس- بیاختیاری یکی از اختلالات مزمن و ناتوان‌کننده در دوره نوجوانی است که با افکار مزاحم، بی اختیاریهای ذهنی و رفتاری، و سطوح بالای اجتناب شناختی و هیجانی همراه است. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تحریف های شناختی، اجتناب تجربه ای، و مهارت خودمهارگری نوجوانان دارای علائم اختلال وسواسی- بیاختیاری انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر شبه تجربی و طرح آن به‌صورت پیش آزمون- پس آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل دانشآموزان مقطع متوسطه یکم استان قزوین در سال تحصیلی 1403-1404 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 36 دانشآموز که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری شامل مقیاس وسواسی- بی اختیاری ییل براون (اسکاهیل و همکاران، 1997)، مقیاس تحریفات شناختی بینفردی (حمامچی و بویوکوزترک، 2004)، پرسشنامه اجتناب تجربه ای پذیرش و عمل (بوند و همکاران، 2011)، و مقیاس خودمهارگری (کندال و ویلکاکس، 1979) بود. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقهای درمام مبتنی بر پذیرش و تعهد هیز و همکاران (2011) را دریافت کردند. در انتها داده های به دست آمده با آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره توسط SPSS-27 تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به صورت معناداری موجب کاهش طرد بینفردی (22/56=F)، انتظارات غیرواقعی از روابط (78/71=F)، ادراک نادرست بین فردی (99/39=F)، اجتناب تجربهای (91/67=F)، و افزایش خودمهارگری (90/54=F) در نوجوانان دارای علائم اختلال وسواسی- بی اختیاری شد (01/0>P). نتیجه گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با کاهش تحریف‌های شناختی بین‌فردی و اجتناب تجربه‌ای، نقش مؤثری در بازسازی باورهای ناکارآمد و افزایش پذیرش تجربیات درونی ایفا کرده است؛ این فرایند به کاهش تنش روانی و شکست چرخه‌های وسواسی در نوجوانان منجر شد. </div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Obsessive-compulsive disorder (OCD) is a chronic and debilitating condition during adolescence characterized by intrusive thoughts, mental and behavioral compulsions, and elevated levels of cognitive and emotional avoidance. The present study aimed to find the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on cognitive distortions, experiential avoidance, and self-control skills in adolescents showing symptoms of OCD. Method: The present study employed a quasi-experimental design with a pretest–posttest structure and control group. The statistical population consisted of first-level secondary school students in Qazvin Province during the 2024–2025 academic year. A total of 36 students were selected through purposive sampling and randomly assigned to experimental and control groups. Data were collected using the Yale–Brown Obsessive–Compulsive Scale (Y-BOCS; Scahill et al., 1997), the Interpersonal Cognitive Distortions Scale (ICDS; Hamamci & Büyüköztürk, 2004), the Acceptance and Action Questionnaire (AAQ-II; Bond et al., 2011), and the Self-Control Scale (SCS; Kendall & Wilcox, 1979). The experimental group participated in eight 90-minute sessions of ACT, based on the protocol developed by Hayes et al. (2011). At the end of the intervention, the collected data were analyzed using Multivariate Analysis of Covariance via SPSS version 27. Results: The findings indicated that ACT significantly reduced interpersonal rejection (F = 56.22), unrealistic relationship expectations (F = 71.78), interpersonal misperceptions (F = 39.99), experiential avoidance (F = 67.91), and significantly increased self-control (F = 54.90) among adolescents with OCD symptoms (p < 0.01). Conclusion: ACT has played an effective role in restructuring dysfunctional beliefs and increasing acceptance of internal experiences by reducing interpersonal cognitive distortions and experiential avoidance. This process led to a reduction in psychological tension and the disruption of obsessive–compulsive cycles in adolescents. </div> اختلال وسواسی- بی اختیاری, تحریف‌های شناختی, اجتناب تجربه ای, مهارت خودمهارگری, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد Obsessive-compulsive disorder, cognitive distortions, experiential avoidance, self-control skills, acceptance and commitment therapy 117 133 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2293-1&slc_lang=fa&sid=1 Giti Nozari Kohneh Shahri گیتی نوذری کهنه شهری g.nozari.psy@gmail.com 100319475328460017997 0009-0008-8745-7156 Yes Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران Elaheh Ghazavi Khorasgani الهه قضاوی خوراسگانی elahe.ghazavi73@gmail.com 100319475328460017998 0009-0002-2869-4975 No Meybod Branch, Islamic Azad University, Meybod, Iran واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران Sara Malek Mohammadi سارا ملک محمدی Sara.malek1396@gmail.com 100319475328460017999 0009-0008-8989-9353 No Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Faezeh Mafi Asl فائزه مافی اصل Sara.malek1396@gmail.com 100319475328460018000 0009-0000-5269-2721 No Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی ، ارومیه، ایران Seyedeh Atousa Afsarpour سیده آتوسا افسرپور a.afsarpour67@gmail.com 100319475328460018001 0009-0007-0604-6519 No Payame Noor University, Behshahr, Iran دانشگاه پیام نور، بهشهر، ایران