Quarterly Journal of Child Mental Health

fa اثربخشی بسته آموزشی سرمایه روان شناختی بر اهمال کاری تحصیلی، بهزیستی روان شناختی، و اشتیاق تحصیلی The effectiveness of psychological capitals training package on academic procrastination, psychological well-being, and academic engagement تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: یکی از مهم‌ترین زمینه‌های افت تحصیلی دانشآموزان، ضعف در وضعیت روانشناختی مانند اهمالکاری تحصیلی، بهزیستی روانشناختی، یا اشتیاق تحصیلی پایین است. آموزش سرمایههای روانشناختی در مدارس میتواند باعث بهبود وضعیت روانشناختی دانشآموزان شود. پژوهش حاضر با هدف اثربخشی برنامه آموزش سرمایههای روانشناختی بر اهمالکاری تحصیلی، بهزیستی روانشناختی، و اشتیاق تحصیلی دانشآموزان انجام شد. روش: پژوهش از نوع شبهجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانشآموزان دبیرستان دوره دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1404-1403 بود. نمونه پژوهش40  دانشآموز کلاس یازدهم بودند که به‌صورت در دسترس، انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند (20 دانش‌آموز در هر گروه). گروه آزمایش، برنامه آموزش سرمایههای روانشناختی مبتنی بر الگوی آموزشی لوتانز و یوسف (2004) را در 12 جلسه 90 دقیقه ای دریافت کردند. گروه گواه در طول دوره آموزش هیچ مداخلهای دریافت نکردند ولی در پایان پژوهش، خلاصه ای از بسته مداخلهای را جهت رعایت ملاحظات اخلاقی دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامههای اهمالکاری تحصیلی سولومون و راث بلوم (1984) بهزیستی روانشناختی ریف (2002) و اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (2004) بود. دادهها با روش تحلیل کواریانس تک‌متغیری و چندمتغیری و نرمافزار SPSS-27  تحلیل شد. یافتهها: نتایج نشان داد برنامه آموزش سرمایههای روانشناختی اثربخشی قابل توجهی برگروه آزمایش داشت، بدین معنا که نمرات بهزیستی روانشناختی و اشتیاق تحصیلی گروه آزمایش، افزایش و نمرات اهمالکاری تحصیلی آنها کاهش یافت (001/0P=). نتیجهگیری: براساس نتایج این پژوهش، مداخله مبتنی بر آموزش سرمایههای روانشناختی به دلیل ایجاد هدفمندی و همچنین خودنظم‌بخشی باعث کاهش تعللورزی میشود و از طریق افزایش امیدواری و خوش‌بینی، موجب افزایش بهزیستی روانشناختی و همچنین اشتیاق تحصیلی در دانشآموزان میشود. بنابراین استفاده از این بسته آموزشی در مدارس، پیشنهاد می‌شود.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: One of the major contributors to students’ academic decline is poor psychological functioning, including academic procrastination, low psychological well-being, and reduced academic engagement. Implementing psychological capital training programs in schools may improve students’ psychological status. Therefore, the present study aimed to examine the effectiveness of a psychological capital training program on academic procrastination, psychological well-being, and academic engagement among high school students. Method: This quasi-experimental study employed a pretest–posttest control group design. The statistical population included all second-grade high school students in Tehran during the 2024–2025 academic year. Forty eleventh-grade students were selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups (20 students in each group). The experimental group received a nine 90-minute sessions psychological capital training program based on the educational model of Luthans and Youssef (2004). The control group received no intervention during the study but was provided with a summary of the intervention after completion for ethical considerations. Instruments included the Iranian validated versions of the Academic Procrastination Scale (PASS; Solomon & Rothblum, 1984), Ryff’s Psychological Well-Being Scale (PWBS; Ryyf, 2002), and the Academic Engagement Scale (AES; Fredricks et al, 2004). Data were analyzed using univariate and multivariate analysis of covariance (ANCOVA/MANCOVA) with SPSS-28. Results: The findings indicated that the psychological capital training program had a significant effect on the experimental group, increasing psychological well-being and academic engagement while reducing academic procrastination (p = .001). Conclusion: The intervention reduced procrastination by enhancing goal orientation and self-regulation and improved psychological well-being and academic engagement through fostering hope and optimism. Therefore, implementing psychological capital training programs in schools is recommended.</div> اشتیاق تحصیلی, اهمال کاری تحصیلی, بهزیستی روان شناختی, سرمایه های روان شناختی Academic enthusiasm, academic procrastination, psychological capital, psychological well-being 55 73 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2320-1&slc_lang=fa&sid=1 Behrouz Ghalaei بهروز قلائی b.ghalaei@basu.ac.ir 100319475328460019089 0009-0001-5548-6283 Yes Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Abolghasem Yaghoobi ابوالقاسم یعقوبی yaghoobi@basu.ac.ir 100319475328460019090 100319475328460019090 No Department of Psychology, Faculty of Economics and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران Fatemeh Jafari Hoveyda فاطمه جعفری هویدا 100319475328460019091 100319475328460019091 No Faculty of Economic and Social Sciences, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران