Quarterly Journal of Child Mental Health

fa طراحی برنامه مداخله‌ای بر اساس تحلیل روایت‌های زندگی نوجوانان پسر مبتلا به اختلال رفتار هنجاری و تعیین اثربخشی آن بر تعدیل ساختار انگیزشی Designing an intervention protocol based on the analysis of life narratives of adolescent boys with conduct disorder and examining its effectiveness in modifying motivational structure تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اختلال رفتار هنجاری با الگوهای پرخاشگری، نقض قوانین، تکانشگری، و کاهش همدلی همراه است و اغلب با ضعف در ساختار انگیزشی نوجوانان مرتبط است. پژوهش حاضر با هدف طراحی برنامه مداخله‌ای مبتنی بر تحلیل روایت‌های زندگی نوجوانان مبتلا به اختلال رفتار هنجاری و تعیین اثربخشی آن بر تعدیل ساختار انگیزشی انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر آمیخته (کیفی و کمّی) است. در بخش کیفی، جامعه پژوهش شامل نوجوانان 12 تا 15 سال مبتلا به اختلال رفتار هنجاری در محله شوش تهران در سال 1403 بودند که 6  نوجوان با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و تا اشباع داده‌ها به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند. جمع‌آوری اطلاعات نیمه‌ساختار یافته با روش پدیدارشناسی توصیفی و با روش جیورجی تحلیل شد و برای اعتباریابی محتوایی مداخله با استفاده از نظرات 6  نفر از متخصصان به روش دلفی انجام شد. در بخش کمّی، اثر برنامه مداخله در یک طرح شبه‌تجربی با گروه آزمایش و گواه در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون، و پیگیری 2 هفته‌ای بررسی شد. نمونه به صورت هدفمند و از بین 27 نوجوان دارای اختلال رفتار هنجاری محله شوش تهران؛ ۱۴ نفر در گروه آزمایش و ۱۳ نفر در گروه گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش ۱۲ جلسه مداخله روایت‌محور دریافت کرد و گروه گواه هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش شامل آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه ساختار انگیزشی (کاکس و کلینگر، 2004) - فرم کامل بود. برای تحلیل داده‌های کمّی از تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون‌های تعقیبی بن فرونی و نرم‌افزار SPSS-27 استفاده شد. یافته‌ها: در بخش کیفی، 8  مضمون اصلی شامل ذهن‌آگاهی، هویت‌یابی، همدلی و نظریه ذهن، خودکارآمدپنداری، شیوه‌های مقابله‌ای، الگوهای دلبستگی، راهبردهای تنظیم هیجان، و مهار خشم شناسایی شد. برنامه مداخله‌ای مبتنی بر تحلیل روایت‌های زندگی در 12 جلسه تدوین شد. ضریب نسبی روایی محتوایی حداقل 75/0 و حداکثر 1 و شاخص روایی محتوا 9/0 به‌دست آمد. در بخش کمّی، نتایج نشان داد که برنامه مداخله‌ای طراحی‌شده اثر معناداری بر ابعاد ساختار انگیزشی شامل تمایل (003/0P=، 63/6F=)، مهارگری (022/0P=، 25/5F=)، اطلاعات (002/0P=، 09/7F=)، تلاش (0001/0P=، 58/12F=)، شانس (021/0P=، 29/4F=)، خشنودی (0001/0P=، 05/14F=) ، تعهد  (0001/0P=، 28/6F=)، و زمان لازم (0001/0P=، 55/9F=) دارد  و این اثرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند. نتیجه‌گیری:  نتایج پژوهش نشان داد که مداخله روایت‌محور با بازسازی روایت زندگی، اصلاح الگوهای اسناددهی، افزایش تنظیم هیجان، ارتقای پردازش شناختی، و تقویت نظام پاداش درونی، ساختار انگیزشی نوجوانان را بهبود می‌بخشد. بنابراین پیشنهاد می‌شود درمانگران برای تقویت هویت و کاهش علائم اختلال رفتار هنجاری، از تکنیک‌های بازسازی روایت زندگی شامل نامه‌نویسی و نقشه‌کشی زندگی استفاده کنند.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Conduct Disorder (CD) is characterized by patterns of aggression, rule-breaking, impulsivity, and diminished empathy, and is frequently associated with deficits in the motivational structure of adolescents. The present study was conducted with the aim of designing an intervention program based on the life narrative analysis of adolescents with CD and determining its effectiveness in modifing their motivational structure. Method: The present study employed mixed-methods research design (qualitative and quantitative). In the qualitative phase, the research population included adolescents aged 12 to 15 with CD in the Shush neighborhood of Tehran in 2024 (2024/2025). Purposive sampling was utilized until data saturation was reached, involving 6 adolescents as the study sample. Data collection was conducted through semi-structured interviews using a descriptive phenomenological approach and analyzed via Giorgi’s method. To establish the content validity of the intervention, the Delphi method was employed, incorporating the perspectives of 6 experts. In the quantitative phase, the efficacy of the intervention program was examined using a quasi-experimental design with an experimental group and a control group across three stages: pre-test, post-test, and a 2-week follow-up. A sample of 27 adolescents with CD from the Shush neighborhood was selected purposively, with 14 participants assigned to the experimental group and 13 to the control group. The experimental group received 12 sessions of narrative-based intervention, while the control group received no intervention. The research instrument consisted of the latest validated Iranian version of the Personal Motivational Structure Questionnaire (MSQ) (Cox & Klinger, 2004), long form. Quantitative data were analyzed using repeated measures Analysis of Variance (ANOVA), Bonferroni post-hoc tests, and SPSS-27 software. Results: In the qualitative phase, 8 primary themes were found: mindfulness, identity formation, empathy and theory of mind (ToM), perceived self-efficacy in coping mechanisms, attachment patterns, emotion regulation strategies, and anger management. The life narrative analysis-based intervention program was developed over 12 sessions. The Content Validity Ratio (CVR) ranged from a minimum of 0.75 to a maximum of 1, and the Content Validity Index (CVI) was calculated at 0.9. In the quantitative phase, results indicated that the designed intervention program had a significant effect on the dimensions of motivational structure, including desire (F = 6.63, p = 0.003), control (F = 5.25, p = 0.022), information (F = 7.09, p = 0.002), effort (F = 12.58, p = 0.001), chance (F = 4.29, p = 0.021), satisfaction (F = 14.05, p = 0.001), commitment (F = 6.28, p = 0.001), and required time (F = 9.55, p = 0.001). Furthermore, these effects remained stable during the follow-up stage. Conclusion: The results of the study demonstrated that narrative-based intervention improves the motivational structure of adolescents by reconstructing life narratives, modifying attributional styles, increasing emotion regulation, enhancing cognitive processing, and strengthening internal reward systems. Therefore, it is recommended that clinicians utilize life narrative reconstruction techniques-including letter writing and life mapping-to fortify identity and reduce the symptoms of CD.</div> اختلال رفتار هنجاری, تحلیل روایت, ساختار انگیزشی, مداخله روایت‌محور Conduct disorder, motivational structure, narrative analysis, narrative-based intervention 29 38 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2372-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoome Hooshyar معصومه هوشیار M.hooshiyar@gmail.com 100319475328460019052 100319475328460019052 No Department of Psychology, Tehran North Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Khadijeh Abolmaali Alhasani خدیجه ابوالمعالی الحسینی abolmaali@riau.ac.ir 100319475328460019053 100319475328460019053 Yes Department of Psychology, Tehran North Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Abdolhassan Farhangi عبدالحسین فرهنگی farhangi@iau-tnb.ac.ir 100319475328460019054 100319475328460019054 No Department of Psychology, Tehran North Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران