fa ترتیب تولد و هوش در فرزندان خانواده های دارای کودک کم توان ذهنی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">مطالعات نشان دادند که بین ترتیب تولد و میزان بهره هوشی، رابطه وجود دارد که در بیشتر پژوهش‌ها، برتری هوشی به نفع فرزندان اول است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط ترتیب تولد فرزندان با میزان بهره هوشی در خانواده‌های دارای فرزند کم &shy;توان ذهنی است.</span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">روش:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی و از حیث شیوه گردآوری داده&shy;ها از نوع توصیفی- پس&shy;رویدادی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی خانواده‌های دارای فرزند کم‌توان ذهنی شهر تبریز در سال 1384 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 194 خانواده از جامعه آماری ذکر شده بود که به روش نمونه‌گیری خوشه &shy;ای انتخاب شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از یک پرسشنامه محقق&shy;ساخته و آزمون هوش ریون جمع &shy;آوری شد. برای تحلیل داده‌ها نیز از روش همبستگی و تحلیل واریانس یک‌طرفه استفاده شد.</span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">یافته‌ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">نتایج تحلیل داده‌ها نشان داد که بین ترتیب تولد و بهره هوشی در خانواده‌های سه و چهار فرزندی، تفاوت معنادار وجود ندارد و تنها تفاوت معنا‌دار در خانواده‌های پنج فرزندی است (0/04</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">p <</span></span><span style="font-family:B Zar;">). همچنین نتایج این بررسی به‌ خوبی نشان داد که بین مرتبه سنی فرزندان و میزان بهره هوشی آنها ارتباط معنا‌داری وجود دارد. این تفاوت به ‌گونه‌ای است که کودکان با مرتبه تولد اول دارای بالاترین میانگین، و گرو ه&shy;های با مرتبه تولد دوم و سوم، دارای پایین&shy; ترین میانگین هوش&shy;بهر هستند.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">نتیجه&shy; گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">به‌طور خلاصه ناهمسو با نتایج این پژوهش و نظریه‌های ترتیب تولد که مدعی برتری هوشی به نفع فرزندان اول هستند، این موضوع در نتایج داده‌های این مطالعه مورد تأیید قرار نگرفت؛ به‌ عبارت‌دیگر اثرات ترتیب تولد، تابعی از اثرات حجم خانواده است و اثرات محض ترتیب تولد، تأثیری در هوش فرزندان ندارد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Purpose:</strong> Research indicate the relationship between birth order and intelligence quotient (IQ), generally suggesting that the first-borns have a higher IQ. This study aims to investigate the relationship between birth order and IQ in the children of families with intellectually disabled children.<br> <strong>Method:</strong> This research was a fundamental study in terms of its goal and a descriptive and casual study in terms of gathering data. The study population included all the families with intellectually disabled children in Tabriz in 2016. The sample included 194 families selected by cluster sampling from this population. Data were collected by researcher-made questionnaire and Raven&#39;s intelligence test. Correlation and One-way ANOVA were used to analyze the data.<br> <strong>Results:</strong> Data analysis showed that there was no significant difference in the birth order and IQ in families with three and four children, whereas the difference was significant in families with five children (P<0.04). Also, results showed that there was a significant relationship between the birth order and IQ of the children, in such a way that the first-borns have the higher mean IQ, while second-born and third-born children have the lowest IQ.<br> <strong>Conclusion: </strong>In short, contrary to research literature and birth order theories that claim superiority of intelligence in first-born children, this research did not establish such a relationship. Results showed that birth order effects are a function of family size and birth order has no pure effect on the intelligence of children.</div> ترتیب تولد, بهره هوشی, کم‌توان ذهنی Birth order, intelligence quotient(IQ), intellectually disabled 257 267 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-163-3&slc_lang=fa&sid=1 Yaghoub Abdolahpour یعقوب عبداله پور alavi90ir@gmail.com 100319475328460011142 100319475328460011142 No Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران Gholamali Afrooz غلامعلی افروز Afrooz@ut.ac.ir 100319475328460011143 100319475328460011143 No Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran گروه روان‌شناسی آموزش‌وپرورش کودکان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران Saeed Akbari Zardkhane سعید اکبری زردخانه sajjadi90ir@gmail.com 100319475328460011144 100319475328460011144 Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Soraya Alavinezhad ثریا علوی نژاد alavi90ir@gmail.com 100319475328460011145 100319475328460011145 No Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران