Quarterly Journal of Child Mental Health

fa مقایسه تأثیر شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و تنش‌زدایی پیش‌رونده عضلانی بر شاخص‌های سلامت عمومی مادران کودکان مبتلا به سرطان خون Comparison of the Effect of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) and Progressive Muscle Relaxation (PMR) on General Health Indicators in the Mothers of Children with Leukemia تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اطلاع از تشخیص سرطان کودک برای والدین بسیار نگران‌کننده و اضطراب‌آور است، بنابراین در کنار درمان فرزند مبتلا به سرطان، لزوم استفاده از روش های مداخله کارآمد جهت ارتقای سلامت روان شناختی والدین آنها بسیار ضروری است. پژوهش حاضر با هدف مقایسه تأثیر دو شیوه شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی و تنش‌زدایی پیش‌رونده عضلانی بر شاخصهای سلامت عمومی مادران کودکان مبتلابه سرطان خون، انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی و طرح پژوهش از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه بود. نمونه مورد مطالعه شامل 45 نفر از مادران دارای کودک مبتلابه سرطان خون مراجعه کننده به بخش آنکولوژی بیمارستان 17 شهریور رشت در سال 1396 بودند که به شیوه در دسترس انتخاب و با انتساب تصادفی در 3 گروه ذهن آگاهی (15 نفر)، تنش‌زدایی (15 نفر) و گواه (15 نفر) جایدهی شدند. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه جمعیت‌شناختی، مصاحبه و آزمایش‌های تشخیصی سرطان، و پرسشنامه سلامت عمومی بود. پس از مرحله پیش آزمون، مداخلات مورد نظر، به مدت 2 ماه (8 جلسه 2 ساعته)، در دو گروه آزمایشی انجام شد، در حالی‌که گروه گواه هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. سپس هر سه گروه در مرحله پس آزمون و پیگیری دوماهه، مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته ها: نتایج تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه‌گیری‌های مکرر نشان داد که تفاوت‌های بین گروهی در متغیرهای شکایات جسمانی (0/01 >P,  6/622=F)، اضطراب (0/01 >P, 10/236=F)، عدم کارکرد اجتماعی (0/05 >P,4/452=F)، و افسردگی (0/01 >P, 10/866=F)، معنیدار است. همچنین تفاوت بین مراحل زمانی در پیش‌آزمون، پس‌آزمون، و پیگیری در متغیرهای اضطراب (0/01 >P, 46/681=F)، عدم کارکرد اجتماعی، (0/05 >P,12/610=F)، و افسردگی (0/05 >P, 3/870=F)، معنی‌دار بود ولی در شکایات جسمانی، تفاوت وجود نداشت (0/05 >P, 1/720=F). نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که بین تأثیر ذهن‌آگاهی و آموزش فنون تنش‌زدایی در بهبود شاخص های سلامت عمومی مادران کودکان مبتلا به سرطان خون، تفاوت معناداری وجود ندارد ولی هر دو شیوه در بهبود وضعیت روانی مادران مؤثر هستند. ذهن‌آگاهی از طریق آموزش مهار توجه و مدیریت زمان، شاخص‌های سلامت روان را در افراد افزایش می‌دهد. همچنین تن‌آرامی ناشی از فنون تنش‌زدایی در کاهش تنیدگی، اضطراب، و افسردگی افراد نقش دارد. نتیجه این که از هر دو شیوه میتوان در کنار هم برای ارتقاء سلامت عمومی والدین کودکان مبتلا به انواع سرطان، استفاده کرد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: The diagnosis of cancer in children causes a lot of anxiety and distress among their parents. Therefore, besides treating the children with cancer, it is essential to use efficient interventional techniques to enhance the mental health of their parents. The present study was conducted to compare the effect of Mindfulness-based Cognitive Therapy (MBCT) and Progressive Muscle Relaxation (PMR) on the general mental health indicators in the mothers of children with leukemia.    Method: The present study was a quasi-experimental research with pretest-posttest control group design. The sample consisted of 45 mothers of the children with cancer who had referred to the oncology ward of 17 Shahrivar hospital of Rasht in 2017. They were selected by convenience sampling and then assigned randomly into three groups of mindfulness therapy (n=15), relaxation training (n=15) and control group (n=15). Demographic questionnaire, interview, cancer diagnostic tests, and general health questionnaire were the instruments used in this research study. After the pretest, the two experimental groups received the interventions for two months (8 sessions of two hours), whereas the control group received no intervention. Then, all three groups were evaluated at the stages of posttest and follow up. Results: Data analysis by repeated measures ANOVA showed significant differences between the groups in physical complaints (F= 6.622, P < 0.01), anxiety (F= 10.236, P<0.01), social dysfunction (F= 4.452, P<0.05) and depression (F= 10.866, P<0.01). The difference between the stages of pre-test, post-test, and follow-up was significant in anxiety (F= 46.681, P<0.01), social dysfunction (F= 12.610, P<0.05) and depression (F= 3.870, P< 0.05), but no significant difference was observed in physical complains (F= 1.720, P> 0.05). Conclusions: Results showed that there was no significant difference between MBCT and PMR in improving the general health indicators in mothers of children with leukemia; however, both methods were effective in improving the mental health of mothers. Mindfulness improves the mental health indicators in individuals through training the attention control and time management. Also, the relaxation caused plays a role in decreasing the stress, anxiety, and depression of individuals. Consequently, both methods can be used together to improve the general health of parents of children with cancer.  </div> شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی, تنش‌زدایی پیش‌رونده عضلانی, سلامت عمومی, سرطان خون Mindfulness-based cognitive-behavioral therapy (MBCT), progressive muscle relaxation (PMR), general health, leukemia 13 26 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-697-1&slc_lang=fa&sid=1 Shiva Manzomeh شیوا منظومه manzomehshiva2018@gmail.com 10031947532846008639 10031947532846008639 No Rasht Branch. Islamic Azad University, Rasht, Iran واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Bahman Akbari بهمن اکبری bakbari44@yahoo.com@gmail.com 10031947532846008640 10031947532846008640 Yes Department of Psychology, Rasht Branch. Islamic Azad University, Rasht, Iran گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران