Quarterly Journal of Child Mental Health

fa فراتحلیل اثربخشی مداخلات درمانی – آموزشی بر بهبود اختلال یادگیری خاص Meta-analysis of the Effectiveness of Therapeutic-Educational Interventions on the Improvement of Specific Learning Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: متخصصان و پژوهشگران حیطه اختلالات یادگیری خاص، روشهای درمانی مختلفی را در پژوهشهای آزمایشی یا نیمهآزمایشی برای کمک به افراد با این اختلال و همچنین رفع مشکلات آموزشی و تحصیلی آنها، طراحی و به کار بردهاند. مطالعه حاضر با استفاده از الگوی پژوهشی فراتحلیل، به دنبال مشخص ساختن این موضوع است که اثربخشی مداخلات درمانی-آموزشی تا چه میزان میتواند در بهبود اختلال یادگیری خاص اثرگذار باشد. روش: در این فراتحلیل، جامعه آماری شامل آن دسته از پژوهشهای در دسترس مرتبط با مداخلات درمانی-آموزشی اختلال یادگیری خاص در داخل کشور بوده است که بین سالهای 1380 تا 1393 منتشر شدهاند. جهت دستیابی به پژوهشهای مورد نظر، پایگاه مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پایگاه نشریات ایران (مگ ایران)، و سایت علوم انسانی مورد جستجو قرار گرفتند. به منظور انتخاب پژوهشهای اولیه از کلیدواژههای اختلال یادگیری خاص، ناتوانی یادگیری، اختلال ریاضی، اختلال خواندن، اختلال نوشتن، اختلال دیکته، نارسانویسی، نارساخوانی، روش دیویس، روش فرنالد، کپارت، مداخلات آموزشی، و مداخلات روانشناختی استفاده شد. جهت تعیین میزان اندازه اثر مداخلات درمانی-آموزشی، با استفاده از نمونهگیری در دسترس، 33 اندازه اثر از 24 پژوهش که از لحاظ روششناختی مورد قبول بودند، انتخاب شده و فراتحلیل روی آنها انجام شد. ابزار پژوهش چکلیست فراتحلیل بود. یافته ها: یافتههای پژوهش نشان داد میزان اندازه اثر مداخلات درمانی-آموزشی بر بهبود اختلال یادگیری خاص، 75/0 است که با توجه به جدول کوهن در حد بالایی قرار دارد. همچنین نتایج نشان داد که روش درمانی فرنالد با اندازه اثر 32/2 نسبت به دو روش دیگر (تمرین و تکرار، و چندرسانهای) که به ترتیب دارای اندازههای اثر ترکیبی با مدل تصادفی 87/0 و 32/1 بودند، دارای اندازه اثر بیشتری است. نتیجه گیری: اندازه اثر به دستآمده، مؤثر بودن استفاده از مداخلات درمانی-آموزشی در بهبود اختلال یادگیری خاص دانشآموزان را نشان داد. همچنین با توجه به نتایج این پژوهش مبنی بر بالا بودن اندازه اثر روش چندحسی فرنالد، میتوان نتیجه گرفت که در طراحی بستههای درمانی ویژه دانشآموزان با اختلالات یادگیری خاص، بهتر است روشهای درمانی چندحسی که ابعاد مختلف مشکلات این کودکان را مورد توجه قرار میدهد، در الویت درمان قرار گیرد. </div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Researchers and practitioners in the field of specific learning disabilities have applied different therapeutic methods in their experimental and quasi-experimental studies to help individuals with this disorder and to solve their academic problems. Current study, using meta-analysis methodology, aims to investigate the effectiveness of therapeutic-training interventions on the improvement of specific learning disorder.  Method: This meta-analysis study included all the national researches available in the area of therapeutic-training interventions done for specific learning disorder, published during 2001 to 2014. To achieve these researches, the database of the Academic Center for Education, Culture and Research, Magiran database, and the website of human sciences were searched. To select the initial studies, the keywords of specific learning disorder, learning disability, math learning disability, reading disability, writing disability, spelling disorder, dyslexia, dysgraphia, Davis method, Fernald method, Kephart, training interventions, and psychological interventions were used. To determine the effect size of the therapeutic-training interventions, 33 effect sizes were selected by convenience sampling out of the 24 researches accepted and the meta-analysis was done on them. Study tool was meta-analysis checklist. Results: Findings showed that the effect size of therapeutic-training interventions on the improvement of specific learning disorder was 0.75 which is considered a high value as per Cohen's table. Results also indicated that the effect size of Fernald therapeutic technique was higher than the two other methods (practice and repeat and multi-media) which had the effect sizes of 0.87 and 1.32, respectively. Conclusion: The effect size obtained shows the effectiveness of therapeutic-educational interventions on the improvement of specific learning disorder. Also, regarding the results of this study indicating the greatness of the effect size of Fernald multi-sensory technique, it can be concluded that multi-sensory techniques that pay attention to different problems of students with specific learning disorder should be prioritized in designing therapeutic programs for these students.</div> اختلال یادگیری خاص, فراتحلیل, مداخلات درمانی - آموزشی Specific learning disorder, meta-analysis, therapeutic-training interventions 264 277 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-842-1&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Manavi Shad مرجان معنوی شاد marjan_manavy@yahoo.com 100319475328460013828 100319475328460013828 No Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Javad Mesrabadi جواد مصرآبادی Mesrabadi@gmail.com Mesrabadi@gmail.com 100319475328460013829 100319475328460013829 Yes Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Ramin Habibi Kelibar رامین حبیبی کلیبر habibikaleybar@gmail.com 100319475328460013830 100319475328460013830 No Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran گروه روان شناسی تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران Abolfazl Farid ابوالفضل فرید abolfazlfarid@gmail.com 100319475328460013831 100319475328460013831 No Department of Educational Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz, Iran گروه روان شناسی تربیتی ، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران