fa اثربخشی برنامه فرهنگی اوقات فراغت عاطفی، رفتاری، و شناختی (عرش) بر تنظیم هیجان مادران و مهارت‌های اجتماعی کودکان کم‌توان ذهنی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">برنامه فرهنگی اوقات فراغت عرش یکی از مهم‌ترین برنامه‌هایی است که می‌تواند موجب کاهش مشکلات هیجانی مادران و افزایش مهارت‌های اجتماعی فرزندان آنها شود. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی این برنامه بر تنظیم هیجان مادران و مهارت‌های اجتماعی کودکان کم‌توان ذهنی </span><span style="font-family:B Zar;">انجام شد.</span><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></strong><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">روش‌:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">پژوهش حاضر، یک مطالعه شبه &shy;تجربی با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه بود. نمونه مورد مطالعه 30 نفر از مادران دارای کودکان کم‌توان ذهنی و فرزندان آنها بودند که به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. افراد گروه آزمایش در 16 جلسه در برنامه مداخله&shy;ای (هفته‌ای 2 جلسه 60 دقیقه‌) شرکت کردند؛ در حالی ‌که به گروه گواه، این آموزش ارائه نشد. ابزار این پژوهش مقیاس </span><span style="font-family:B Zar;">دشواری‌های تنظیم هیجانی (گراتز و رومر، 2004) و مهارت‌های اجتماعی (ماتسون </span><span style="font-family:B Zar;">و اولندیک، 1983) </span><span style="font-family:B Zar;">بود</span><span style="font-family:B Zar;">. داده‌ها با استفاده از آزمون </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">&nbsp;t</span></span><span style="font-family:B Zar;">مستقل و تحلیل واریانس چندمتغیری برای نمرات افتراقی تحلیل شد.</span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Zar;">نتایج نشان داد که </span><span style="font-family:B Zar;">برنامه فرهنگی اوقات فراغت عرش</span> <span style="font-family:B Zar;">اثر معناداری </span><span style="font-family:B Zar;">بر تنظیم هیجانی مادران کودکان کم‌توان ذهنی </span><span style="font-family:B Zar;">(0001/0</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P₌</span></span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span style="font-family:B Zar;">22/11= </span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">t</span></span><span style="font-family:B Zar;">)</span> <span style="font-family:B Zar;">داشت. </span><span style="font-family:B Zar;">علاوه بر این، مداخله </span><span style="font-family:B Zar;">تأثیر مثبت و معناداری بر مهارت‌های اجتماعی فرزندان نیز داشته است </span><span style="font-family:B Zar;">(0001/0</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P₌</span></span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span style="font-family:B Zar;">22/10=</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">t</span></span><span style="font-family:B Zar;">).</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">نتیجه‌گیری: </span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">برنامه فرهنگی اوقات فراغت عرش</span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">سبب بهبود تنظیم هیجانی در مادران و </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">مهارت‌های </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">اجتماعی در فرزندان کم‌توان ذهنی آنها </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">شد؛ بنابراین، برنامه‌ریزی به منظور استفاده از این برنامه اهمیت ویژه‌ای دارد. استلزامات نتایج به دست آمده در مقاله مورد بحث قرار گرفته است.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Background and Purpose:</strong> Affective, behavioral & cognitive leisure time cultural program is one of the most important programs that can decrease the emotional problems in mothers and enhance the social skills in their children. Therefore, efforts are made here to investigate the effectiveness of this program on the emotion regulation of mothers and social skills of their children with intellectual disability (ID).<span dir="RTL"></span><br> <strong>Method:</strong> This research was a quasi-experimental study with pre-test post-test control group design. The sample consisted of 30 mothers and their children with ID who were selected by convenience sampling and then randomly assigned to either the control or experimental groups. The experimental group underwent 16 sessions of intervention (two 60-min sessions per week), while the control group did not. The instruments of this research were Difficulties in Emotion Regulation Scale (Gratz & Roemer, 2004) and Evaluation of Social Skills (Matson & Ollendick, 1983). Independent t-test and MANOVA were used for analyzing the data.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Results:</strong> The results showed that Affective, behavioral & cognitive leisure time cultural program had a significant effect on the emotion regulation of mothers of children with ID (t=11.22, P=0.0001). Furthermore, intervention had a positive and significant effect on the social skills in their children (t=10.22, P=0.0001).<br> <strong>Conclusion: </strong>Affective, behavioral & cognitive leisure time cultural program improved the emotion regulation of mothers and increased the social skills in their children with ID. So, planning for use of this cultural program is of particular importance.</div> برنامه فرهنگی عرش, تنظیم هیجان,کم‌توان ذهنی, مهارت‌های اجتماعی Affective, behavioral & cognitive leisure time cultural program, emotion regulation, intellectual disability (ID), social skills 148 164 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-531-3&slc_lang=fa&sid=1 Maral Kamani Mataki مارال کمانی ماتکی Maral.kamani.mataki@gmail.com 100319475328460013728 100319475328460013728 No Varamin-Pishva Branch, Islamic Azad University, Varamin, Iran واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران Mohammad Ashori محمد عاشوری m.ashori@edu.ui.ac.ir 100319475328460013729 100319475328460013729 Yes Department of Psychology and Education of People with Special Needs, University of Isfahan, Iran گروه روان‌شناسی و آموزش افراد با نیازهای خاص، دانشگاه اصفهان، ایران