fa طراحی برنامه مدیریت رفتاری خانواده‌محور و اثربخشی آن بر میزان اختلال نارسایی توجه و فزون‌کنشی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">اختلال نارسایی توجه و فزون&shy; کنشی یکی از رایج&shy;ترین اختلالات دوران کودکی و نوجوانی است که کودکان مبتلا به آن، معمولاً در مهار رفتارهای خود، مشکلات زیادی دارند و خانواده&shy; های آنان نیز در مدیریت رفتار این کودکان، با تردیدها و تعارض &shy;های زیادی مواجه می &shy;شوند. هدف پژوهش حاضر طراحی برنامه مدیریت‌ رفتاری خانواده‌محور و ارزیابی اثربخشی آن بر کاهش نشانه&shy; های اختلال نارسایی توجه و فزون‌کنشی کودکان دبستانی، است. </span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">روش:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">این مطالعه یک پژوهش کاربردی از نوع نیمه&shy; آزمایشی با طرح پیش &shy;آزمون- پس&shy; آزمون با گروه گواه و جلسه پیگیری بود. جامعه آماری این پژوهش را تمامی والدین دارای کودک دبستانی با اختلال نارسایی توجه و فزون‌‌کنشی شهر تهران در سال تحصیلی 98-1397 تشکیل می&shy; داد. با استفاده از نمونه&shy; گیری در دسترس تعداد 64 نفر از این والدین، انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. گروه آزمایش یک دوره آموزش 90 دقیقه &shy;ای برنامه مدیریت رفتاری خانواده&shy; محور را در طی 10 جلسه دریافت کرد، ولی گروه گواه بدون آموزش در نوبت انتظار قرار گرفت. ابزار غربالگری و جمع &shy;آوری داده&shy; ها، مقیاس کانرز 1999 (فرم معلم و والدین) بود. برای تجزیه و تحلیل داده &shy;ها از مدل آماری تحلیل واریانس با تکرار سنجش (درون بین&shy; آزمودنی) استفاده شد.&nbsp; </span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">یافته ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">یافته &shy;های حاصل از روش تحلیل واریانس با تکرار سنجش نشان داد که به طورکلی برنامه مدیریت‌ رفتاری خانواده‌محور </span><span style="font-family:B Zar;">بر کاهش میزن نشانه &shy;های نارسایی توجه</span><span style="font-family:B Zar;">/ </span><span style="font-family:B Zar;">فزون&shy; کنشی، تأثیر معناداری داشته است</span><span style="font-family:B Zar;">. </span><span style="font-family:B Zar;">همچنین یافته &shy;های این مطالعه نشان داد که تفاوت</span> <span style="font-family:B Zar;">بین‌گروهی</span> <span style="font-family:B Zar;">در مرحله پس‌آزمون (55/13) و پیگیری (46/75)، معنادار بوده است (0/05</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P=<</span></span><span style="font-family:B Zar;">). در نتیجه می &shy;توان گفت برنامه مذکور بر کاهش میزان اختلال نارسایی توجه و فزون‌کنشی اثربخشی معناداری داشته و این نتایج در دوره پیگیری دوماهه نیز پایدار بوده است</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">.</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">نتیجه&shy; گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه می&shy; توان نتیجه گرفت که برنامه مدیریت رفتاری خانواده &shy;محور باعث می &shy;شود که والدین ارتباط بهتری را با کودک مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون&shy; کنشی خود برقرار کنند و در نتیجه درک عمیق‌تری بین والدین و کودک شکل می‌گیرد که در نهایت باعث بهبود وضعیت رفتاری کودک می&shy;شود.&nbsp; &nbsp;</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><strong>Background and Purpose:</strong> Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) is one the most prevalent disorders in childhood and adolescence. Children with ADHD have usually different problems in controlling their behaviors. Their families are confronted with many doubts and conflicts in managing the behaviors of these children. This study aimed to design a <em>family-centered behavioral management program</em> (FBMP) and assess its effectiveness in reducing the symptoms of ADHD in the primary school students.<br> <strong>Method:</strong> This study was an applied research with quasi-experimental pretest-posttest control group design and follow-up stage. The statistical population included the parents of all primary school children with ADHD in Tehran city in the academic year 2018-2019. 64 parents out of this population were selected by convenience sampling and then randomly assigned to either the experimental or control group. The experimental group received ten 90-min sessions of FBMP, while the control group was put on a waiting list to receive it. Data were collected by Conner&#39;s Teacher and Parent Rating Scale (1999). Repeated Measures ANOVA was used to analyze the data.&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> Data analysis by repeated measures ANOVA revealed that FBMP was significantly effective in reducing the symptoms of ADHD in the primary school children. Findings showed that there was a significant difference between the groups in the posttest (55.13) and follow-up stage (46.75) (P&le;0.05). Therefore, results showed that the program was significantly effective in reducing the symptoms of ADHD and this efficacy was stable during the 2-month follow-up period.&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> Based on the results of this study, it can be concluded that FBMP makes a better transaction between the children with ADHD and their parents and shapes a better understanding between them, which ultimately leads to improvement of child&#39;s behavior.&nbsp;</span></div> برنامه مدیریت ‌رفتاری خانواده‌محور, اختلال نارسایی توجه و فزون-کنشی, کودکان دبستانی Family-centered behavioral management program (FBMP), ADHD, primary school children 351 370 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1320-1&slc_lang=fa&sid=1 Aliakbar Torabi علی اکبر ترابی afrooztorabi2076@gmail.com 100319475328460010352 100319475328460010352 No Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران Gholamali Afrooz غلامعلی افروز afrooztorabi2076@gmail.com 100319475328460010353 100319475328460010353 Yes Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, University of Tehran, Iran گروه روان‌شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران Fariba Hsani فریبا حسنی far.hassani@auctb.ac.ir 100319475328460010354 100319475328460010354 No Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ‌ایران Fateme Golshani فاطمه گلشنی fat.gholshani@auctb.ac.ir 100319475328460010355 100319475328460010355 No Department of Psychology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه روان شناسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ‌ایران