Quarterly Journal of Child Mental Health

fa مقایسه اثربخشی بازی درمانی و درمان تعامل والد-کودک بر کنش های اجرایی و تعامل والد-کودک در کودکان با اختلال نافرمانی مقابله‌ای Comparison of the Effectiveness of Cognitive-Behavioral Play Therapy and Parent-Child Interaction Therapy on Executive Functions and Parent-Child Interaction in Children with Oppositional Defiant Disorder تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">زمینه و هدف: اختلال نافرمانی مقابله‌ای یکی از رایجترین اختلال های رفتاری در کودکان و نوجوانان است که هر دو دسته عوامل ژنتیکی و محیطی، در تظاهرات بالینی آن نقش دارند. این اختلال در سنین پیش دبستانی و ابتدایی نیز رایج است و بر عملکرد تحصیلی و سازشی دانش آموزان بسیار تأثیرگذار است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی بازی‌درمانی و درمان تعامل والد-کودک بر کنش‌های اجرایی و تعامل والد- کودک در کودکان با اختلال نافرمانی مقابله‌ای انجام شد.  روش: روش این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دختران 7 تا 9 سال با اختلال نافرمانی مقابله‌ای مقاطع اول تا سوم ابتدایی شهر تنکابن در سال تحصیلی 99-98 بود. با استفاده از روش نمونهگیری دومرحلهای تصادفی، 39 دانش آموز از جامعه آماری ذکر شده به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب شدند که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (13 دانشآموز در هر گروه) جایدهی شدند. به گروه آزمایش اول، بازیدرمانی در 8 جلسه 90 دقیقه ای و به گروه آزمایش دوم، 12 جلسه90 دقیقه ای تعامل والد-کودک آموزش داده شد؛ این در حالی است که گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکرده است. برای جمع آوری داده ها در این مطالعه از پرسشنامه علائم مرضی کودکان (گادو و اِسپرافکین، 1994)، پرسشنامه کنش های اجرایی (جیویا و همکاران، 2000)، و پرسشنامه ارزیابی روابط والد- کودک (فاین و همکاران، 1983) استفاده شد. داده های به دست آمده با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تحلیل شدند. یافته ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد بین اثربخشی بازی‌درمانی و درمان تعامل والد-کودک بر مهارت های تنظیم رفتار (23/52=F، 001/0=P) کودکان با اختلال نافرمانی مقابله‌ای، تفاوت وجود دارد؛ ولی بین اثربخشی این دو شیوه درمان بر مهارتهای فراشناختی (71/11=F، 001/0=P)، احساسات مثبت (77/6=F، 005/0=P)، همانندسازی (06/11=F، 018/0=P)، عدم گمگشتگی نقش (86/4=F، 001/0=P)، و ارتباط (49/6=F، 005/0=P)، تفاوت وجود ندارد. نتیجه گیری: به نظر می رسد هر دو درمان با بهبود شناخت اجتماعی کودک و تسهیل دستیابی به خودتنظیمی و بازداری رفتاری بر کنش‌های اجرایی و تعامل والد- کودک در کودکان با اختلال نافرمانی مقابله‌ای، اثرگذار باشند. تفاوت های بین دو شیوه در مقاله مورد بحث و تبیین قرار گرفته است.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Purpose: Oppositional Defiant Disorder (ODD) is one of the most common behavioral disorders in children and adolescents. Genetic and environmental factors play equal roles in clinical manifestations of ODD. This disorder is very common in the pre-school and primary school children and significantly affects their academic performance and adaptation. This research aims to compare the effectiveness of cognitive-behavioral play therapy and parent-child interaction therapy on the executive functions and parent-child interaction of children with ODD.    Method: This study was a quasi-experimental research with pretest-posttest control group design. The study population included all the 7 to 9-year old girls with ODD who were studying at grades one to three of the primary school in Tonekabon city during the academic year 2019-2020. Through random two-stage sampling, 39 students were selected as the study sample and then randomly assigned to two experimental groups and one control group (13 students per group). The first experimental group received eight 90-min sessions of play therapy and the second experimental group underwent twelve 90-min sessions of parent-child interaction training; while, the control group received no intervention. Child Symptom Inventory (Gadow & Sprafkin, 1994), Behavior Rating Inventory of Executive Function (Gioia et al., 2000), and Parent-Child Relationship Survey (Fine et al., 1983) were used for data collection. Data were analyzed by Analysis of Covariance.     Results: The results of the present study showed that there is a difference between the effectiveness of cognitive-behavioral play therapy and parent-child interaction therapy on behavior regulation skills (F=52.23, P=0.001) of children with ODD; But between the effectiveness of cognitive-behavioral play therapy and parent-child interaction therapy on metacognitive skills (F=11.71, P=0.001), positive emotions (F=6.77, P=0.005), identification (F=11.06, P=0.018), no disorientation in relation to the role (F=4.86, P=0.001), and communication (F=6.49, P=0.005), there is no difference. Conclusion: It seems that by improving social cognition and facilitating self-regulation and behavioral inhibition in children, both therapies are effective on the executive functions and parent-child interaction in children with ODD.</div> بازی‌درمانی, کنش‌های اجرایی, اختلال نافرمانی مقابله‌ای, تعامل والد- کودک Cognitive-behavioral play therapy, executive functions, oppositional defiant disorder (ODD), parent-child interaction 79 95 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1595-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Shiroodaghaei الهام شیرود آقایی afakhraei2002@iauba.ac 100319475328460011101 100319475328460011101 No Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Azita Amir Fakhraei آزیتا امیرفخرایی e.shiroodaghaei@gmail.com 100319475328460011102 100319475328460011102 Yes Department of Psychology, Bandar Abbas Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran گروه روان شناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Eghbal Zarei اقبال زارعی eghbalzarei2010@yahoo.com 100319475328460011103 100319475328460011103 No Department of Psychology and Counseling, Faculty of Psychology and Counseling, Hormozgan University, Iran گروه روان شناسی و مشاوره، دانشکده روان شناسی و مشاوره، دانشگاه هرمزگان، ایران