fa مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت خشم مبتنی بر روی‌آورد درمان شناختی- رفتاری و قصه‌درمانی بر خودکارآمدپنداری و تاب‌آوری تحصیلی در دانش‌آموزان با اختلال نارسایی توجه- فزون‌کنشی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">زمینه و هدف:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">با توجه به این که اختلال نارسایی توجه-فزون‌کنشی بر عملکرد تحصیلی و روابط اجتماعی دانش&shy;آموز، تأثیر منفی می‌گذارد، بنابراین عدم تشخیص و درمان آن موجب ایجاد مشکلات آسیب‌شناختی جدی در زندگی آنها می‌شود.</span><span style="font-family:B Zar;"> بدین ترتیب</span><span style="font-family:B Zar;"> پژوهش </span><span style="font-family:B Zar;">حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت خشم و قصه‌درمانی بر خودکارآمدپنداری و تاب‌آوری تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به </span><span style="font-family:B Zar;">نارسایی توجه-فزون‌کنشی</span> <span style="font-family:B Zar;">انجام شد.</span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">روش:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">روش این پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه گواه بود. </span><span style="font-family:B Zar;">نمونه مورد مطالعه شامل30 </span><span style="font-family:B Zar;">دانش‌آموز پسر 11 الی 12 سال پایه پنجم و ششم ابتدایی </span><span style="font-family:B Zar;">مبتلا به </span><span style="font-family:B Zar;">نارسایی توجه-فزون‌کنشی</span> <span style="font-family:B Zar;">شهرستان بندرانزلی در سال 1398 بود </span><span style="font-family:B Zar;">که با روش نمونه‌گیری</span><span style="font-family:B Zar;"> در دسترس، انتخاب و به‌ صورت تصادفی در 3 دو گروه آزمایشی و یک گروه گواه (10 دانش&shy;آموز در هر گروه) جایدهی شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها</span> <span style="font-family:B Zar;">از پرسشنامه‌های درجه‌بندی والدین (کانرز، 1990)، تاب‌آوری تحصیلی (مارتین، 2002) و احساس خودکارآمدپنداری تحصیلی (جینکز، 1999) استفاده شد. به گروه </span><span style="font-family:B Zar;">مداخله </span><span style="font-family:B Zar;">اول، </span><span style="font-family:B Zar;">مدیریت </span><span style="font-family:B Zar;">خشم </span><span style="font-family:B Zar;">در 12 جلسه60 دقیقه‌ای و به گروه </span><span style="font-family:B Zar;">مداخله </span><span style="font-family:B Zar;">دوم، قصه‌درمانی در 8 جلسه ٤٥ دقیقه‌ای آموزش داده شد، اما به گروه گواه آموزشی داده نشد. هر سه گروه در سه مرحله پیش&shy;آزمون، پس&shy;آزمون، و پیگیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. </span><span style="font-family:B Zar;">به ‌منظور تحلیل داده‌ها از تحلیل آنکوا و آزمون اندازه‌گیری مکرر استفاده شد.</span><br> <strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">یافته‌ها</span></span></strong><strong><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;">نتایج این مطالعه نشان داد بین اثربخشی آموزش </span><span style="font-family:B Zar;">مدیریت خشم و قصه‌درمانی بر خودکارآمدپنداری تحصیلی </span><span style="font-family:B Zar;">(000/</span><span style="font-family:B Zar;">0></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Zar;"> ،2/403=</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">F</span></span><span style="font-family:B Zar;">)،</span> <span style="font-family:B Zar;">و تاب‌آوری تحصیلی </span><span style="font-family:B Zar;">(000/</span><span style="font-family:B Zar;">0></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Zar;"> ،992/789=</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">F</span></span><span style="font-family:B Zar;">)، تفاوت معنادار وجود دارد. قصه‌درمانی نسبت به </span><span style="font-family:B Zar;">آموزش </span><span style="font-family:B Zar;">مدیریت خشم بر احساس خودکارآمدپنداری تحصیلی، (001/0></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Zar;">)</span><span style="font-family:B Zar;">، وآموزش </span><span style="font-family:B Zar;">مدیریت خشم نسبت به قصه‌درمانی بر تاب‌آوری تحص</span><span style="font-family:B Zar;">یلی </span><span style="font-family:B Zar;">دانش‌آموزان، </span><span style="font-family:B Zar;">مؤثرتر بوده است </span><span style="font-family:B Zar;">(001/0></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Zar;">). همچنین</span><span style="font-family:B Zar;"> بین اثربخشی آموزش </span><span style="font-family:B Zar;">مدیریت خشم و قصه‌درمانی بر خودکارآمدپنداری </span><span style="font-family:B Zar;">(000/</span><span style="font-family:B Zar;">0></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span> <span style="font-family:B Zar;">،407/116=</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">F_2/588</span></span><span style="font-family:B Zar;">)، و تاب‌آوری تحصیلی در مرحله پیگیری دوماهه </span><span style="font-family:B Zar;">(000/</span><span style="font-family:B Zar;">0></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">P</span></span><span style="font-family:B Zar;"> ،648/385=</span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;">F_3/086</span></span><span style="font-family:B Zar;">)، تفاوت معنادار مشاهده شد.</span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:blue;"><span style="font-family:B Zar;">نتیجه‌گیری:</span></span></span></strong> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">نتایج نشان داد </span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Zar;">قصه‌درمانی نسبت به آموزش مدیریت خشم در افزایش خودکارآمدپنداری تحصیلی، و آموزش مدیریت خشم نسبت به قصه‌درمانی در افزایش تاب‌آوری تحصیلی، مؤثرتر بود. قصه‌درمانی به ‌دلیل تسهیل در آموزش وکمک به شکل‌گیری رفتار کارآمد و برآورده شدن نیازهای عاطفی دانش&shy;آموزان، مؤثر است. همچنین روش ‌مدیریت خشم از طریق آموزش تکنیک&shy;های حل مسئله، به افزایش خودمهارگری، سازش‌یافتگی روان‌شناختی، روابط بین‌فردی سازش‌یافته، و عملکرد مثبت در تکالیف تحصیلی منجر شد. </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="color:#000000;"><strong>Background and Purpose:</strong> Whereas Attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) negatively affects the students&#39; academic performance and social relations; hence, failure to diagnose and treat it may result in serious pathological problems in their future life. Therefore, present study was done to compare the effectiveness of anger management training and narrative therapy on academic self-efficacy and academic resilience in students with ADHD.<br> <strong>Method:</strong> The present study was a quasi-experimental research with pretest-posttest control group design. The sample included thirty 11 to 12 -year old male students with ADHD who were studying at grades five and six of primary school in Bandaranzali in 2019. They were selected by convenience sampling and then randomly assigned to two experimental groups and one control group (10 students per group). To collect the data, <em>Parent Rating</em> <em>Scale</em> (Conners, 1990), <em>Academic Resilience Questionnaire</em> (Martin, 2002), and <em>Academic Self-efficacy Scale</em> (Jinks, 1999) were used. The first experimental group received twelve 60-min sessions of anger management training and the second experimental group received eight 45-min sessions of narrative therapy whereas the control group underwent no intervention. All the three groups were assessed at pretest, posttest and follow-up stages. ANCOVA and repeated measurers ANOVA were used to analyze the data.&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> Results showed that there was a significant difference between anger management training and narrative therapy in terms of their effectiveness on academic self-efficacy (F=403.2, P<0.000) and academic resilience (F=789.992, P<0.000). Considering academic self-efficacy, narrative therapy was more effective than anger management therapy (P<0.001) and in terms of academic resilience, anger management training was more effective than narrative therapy (P<0.001). Also, there was significant difference between anger management therapy and narrative therapy in terms of their effect on academic self-efficacy (F_2.588=116.407, P<0.000) and academic resilience (F_3.086=385.648, P, 0.000) in two-month follow-up period.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> Results showed that narrative therapy was more effective than anger management training in terms of increasing the academic self-efficacy. However, anger management training was more effective than narrative therapy in increasing academic resilience. By facilitating training, helping to behavior shaping and satisfying the affective needs of students, narrative therapy can be effective. Also, through training the problem-solving techniques, anger management training can result in self-control improvement, psychological adaptation, adaptation in interpersonal relations and positive performance in tasks.&nbsp;&nbsp;&nbsp;</span></div> مدیریت خشم, قصه‌درمانی, خودکارآمدپنداری تحصیلی, تاب‌آوری تحصیلی, نارسایی توجه-فزون‌کنشی Anger management training, narrative therapy, academic self-efficiency, academic resilience, attention deficit/ hyperactivity disorder (ADHD) 1 16 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1620-1&slc_lang=fa&sid=1 Amin Hosseinnezhad امین حسین نژاد 100319475328460011093 100319475328460011093 No واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Shahnam Abolghasemi شهنام ابوالقاسمی Dr_shahnam_abolghasemi@yahoo.com 100319475328460011094 100319475328460011094 Yes Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Hamid Reza Vatankhah حمیدرضا وطن‌خواه 100319475328460011095 100319475328460011095 No Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Javad Khalatbari جواد خلعتبری 100319475328460011096 100319475328460011096 No Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran گروه روان‌شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران