fa jalali 1400 12 1 gregorian 2022 3 1 9 1 online 1 fulltext

fa سخن سردبیر: آزادی انسان ها و حد و مرز آن، بخش یکم آیا انسان آزاد آفریده شده است؟ یعنی به اختیار خود پای در این جهانی که فعلاً می­ شناسیم گذاشته است؟ آیا چون آزادانه و با اختیار خود آفریده نشده است، به صورت غریزی در تمام طول تاریخ در ستیز برای به دست آوردن آزادی بوده است؟ اگر انسان ادعای آزادی­خواهی داشته و دارد و خداوند را سرزنش می­کند که بدون مشورت او دست به خلقت زده است، پس چگونه است خود در نقش خالق وارد می‌شود و با هیچ‌ترین امکانات والدگری و خالق­ گری، دست به زایندگی و آفرینش می‌زند تا در رکود روانی فرو نرود؟ Editorial سخن سردبیر 0 0 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-25-30&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/3 1401/8/12 2022/05/31 1401/3/10 Abbas Ali Hoseinkhanzadeh Department of Psychology, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran عباسعلی حسین خانزاده Khanzadehabbas@guilan.ac.ir 00319475328460014685 00319475328460014685 Yes گروه روان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

fa تأثیر هنردرمانی به شیوه بازی با رنگ بر میزان شادزیستی کودکان مبتلا به سرطان زمینه و هدف: عملکرد هنردرمانی مبتنی بر تسهیل تغییرات مثبت مانند شاد­زیستی از طریق تعامل با درمانگر و مواد هنری در یک محیط امن است. از سویی یکی از بیماری‌هایی که در کودکان بیشترین عواقب منفی روانی را دارد، سرطان است؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هنردرمانی به شیوه بازی با رنگ بر میزان شاد­زیستی کودکان 6 تا 10 ساله مبتلا به سرطان انجام شد. روش: روش پژوهش شبه‌تجربی و از طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه استفاده شد. نمونه مورد مطالعه شامل 30 کودک مبتلا به سرطان از شهر اصفهان در سال 1396 بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و به تصادف در دو گروه آزمایش (15 نفر) و گواه (15 نفر) جای­دهی شدند. گروه آزمایش طی 15­جلسه تحت مداخله هنردرمانی به شیوه بازی با رنگ قرار گرفت و گروه گواه هیچ‌ گونه مداخله‌ای تا پایان آزمایش دریافت نکردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه شاد­زیستی (مورگان، 2014) استفاده شد. داده‌های به‌دست‌آمده با روش آماری تحلیل کوواریانس و با نرم‌افزار آماری spss22، تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته­ ها: یافته‌های آماری نشان ­داد که بین عملکرد دو گروه آزمایش و گواه در میزان شاد­زیستی و مؤلفه‌های آن از جمله خلق و تفکر شادمانه تفاوت معنادار آماری (0/05>P) وجود دارد. نتیجه ­گیری: بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که هنردرمانی به شیوه بازی با رنگ‌ با تأکید بر تخلیه هیجانات منفی باعث بهبود شاد­زیستی کودکان مبتلا به سرطان می­شود و این شیوه را می‌توان به‌عنوان یک روش درمانی و مداخله‌ای مناسب برای بهبود خلق این کودکان پیشنهاد داد. Background and Purpose: The function of Art Therapy is the simplification of positive changes like happiness with communicating to a therapist by implementing artistic elements in a safe atmosphere. It is worth mentioning that, one of the illnesses with intense negative effects, particularly on children is cancer; as a result, the goal of this research was to study the effect of expressive art therapy on children with cancer ranging in age from 6-10 years old. Method: This research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design. The sample consisted of 30 children with cancer from Isfahan in 2017, selected by convenience sampling method and randomly assigned to the experimental (n=15) and control groups (n=15). The experimental group received color therapy for 15 sessions, while the control group did not receive any. To gather data the children's happiness scale (Morgan, 2014) has been utilized. Data were analyzed by ANCOVA using SPSS-22 software. Results: The results showed that there was a significant difference between the experimental and the control group in Happy Thought and Happy mood (p<0/05). Conclusion: We can conclude that art activities that incorporate color and emphasize the release of negative emotions improve the happiness of children with cancer, and this can be recommended as a proper form of treatment for children with cancer. Art therapy, color therapy, happiness, children with cancer هنردرمانی, بازی با رنگ, شاد زیستی, کودکان مبتلا به سرطان 1 14 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1779-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/27 1399/12/9 2022/05/312022/03/11 1400/12/20 Nasim Malekpour Faculty of Visual Arts, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran نسیم ملک پور nasim. ml321@gmail.com 00319475328460014973 00319475328460014973 Yes دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammad Kazem Hassanvand Department of Painting, Faculty of Visual Arts, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran محمد کاظم حسنوند mkh.modares. ac. ir 00319475328460014974 00319475328460014974 No گروه آموزشی نقاشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Salar Faramarzi Department of Psychology and Education of Exception Children, Faculty of Psychology and Educational Science, University of Isfahan, Iran سالار فرامرزی salarfaramarzi@Yahoo.com 00319475328460014975 00319475328460014975 No گروه ‌آموزشی روان شناسی کودکان استثنایی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، ایران

fa اثربخشی آموزش زندگی خانواده در کاهش تنیدگی والدینی مادران دارای کودکان کم توان ذهنی زمینه و هدف: والدگری از جمله سخت­ ترین نقش ­هایی است که بزرگسالان فاقد هرگونه آمادگی خاص، متعهد ایفای آن می­ شوند. به‌ خصوص اگر یکی از کودکان دارای کم ­توانی ذهنی باشد، ممکن است والدین را با مسائل بیشتری مواجه کند. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش زندگی خانواده در کاهش تنیدگی والدینی مادران دارای کودکان کم­ توان ذهنی انجام شد. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه­ آزمایشی با طرح پیش‎آزمون- پس‎آزمون با گروه گواه است. نمونه مورد مطالعه شامل 60 نفر از مادران دارای کودکان کم ­توان ذهنی از مدارس کودکان استثنایی شهر رشت در سال 97-1396 بودند که به روش نمونه ­گیری هدفمند انتخاب شدند. این شرکت‎کنندگان پس از ورود به مرحله ارزیابی و دریافت رضایت آگاهانه در گروه­ های آزمایش (30 مادر) و گواه (30 مادر) جایدهی شدند. افراد نمونه شاخص تنیدگی والدینی آبیدین (1990) را در ابتدا و به‌ عنوان مرحله پیش ­آزمون تکمیل کردند و پس از هشت جلسه درمانی 90 دقیقه­ ای گروهی برای گروه­ آزمایش، در مراحل پس‎آزمون، هر دو گروه مورد سنجش مجدد قرار گرفتند. داده ­ها به شیوه تحلیل کوواریانس چندمتغیره در محیط نرم­ افزار SPSS-24 تحلیل شد. یافته­ ها: نتایج این مطالعه نشان داد که آموزش زندگی خانواده منجر به کاهش تقویت­ گری (38/42)، پذیرندگی (28/51)، سازش ­پذیری (18/92)، فزون ­کنشی (30/47)، احساس صلاحیت (17/54)، احساس دلبستگی (16/42)، احساس محدودیت (39/53)، احساس افسردگی (44/49)، روابط با همسر (16/22) و سلامت والد (16/86) در مادران کودکان کم­ توان ذهنی شده است (0/01>p). نتیجه ­گیری: یافته ­های این پژوهش مشخص کرد با افزایش مهارت­ های مادران دارای کودکان کم­توان ذهنی از طریق برنامه اصلاح رفتار و آشنایی مادر با فنون والدگری می­ توان تنیدگی والدین دارای کودکان کم­توان ذهنی را به میزان قابل توجهی کاهش داد. Background and Purpose: Parenting is one of the most difficult tasks that adults without any special preparation undertake to perform. Especially if one of the children has an intellectual disability, the parents may face various problems. In this regard, the present study was conducted to investigate the effectiveness of family life education in reducing the stress of mothers of children with intellectual disabilities (ID). Method: The present study is a quasi-experimental study with a pretest-posttest and a control group design. The sample consisted of 60 mothers of children with intellectual disabilities from exceptional children's schools in Rasht in 2017-2018 who were selected by purposive sampling. After entering the evaluation stage and receiving informed consent, these participants were placed in the experimental (n=30) and control (n=30) groups. Participants completed the Parental Stress Index (PSI; Abidin, 1990) at the beginning as a pre-test stage, and after eight 90-minute group therapy sessions for the experimental groups, in the post-test stages, both groups were re-measured. Data were analyzed by multivariate analysis of covariance in the SPSS-24 software environment. Results: The results of this study showed that family life education leads to a reduction in reinforcement (38.42), acceptance (28.51), adaptability (18.92), hyperactivity (30.47), sense of competence (17.54), sense of attachment (16.42), feeling of limitation (39.53), feeling of depression (44.49), relationship with a spouse (16.22) and parental health (16.86) in mothers of children with intellectual disability (p <0.01). Conclusion: The findings of this study showed that increasing the skills of mothers of children with an intellectual disability through the program of behavior modification and familiarity with parenting techniques can significantly reduce the stress of parents of children with intellectual disabilities. Family life education, parenting stress of mothers, children with intellectual disabilities آموزش زندگی خانواده, تنیدگی مادران, کودکان کم توان ذهنی 15 31 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1856-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/20 1400/4/29 2022/05/312022/03/112022/03/12 1400/12/21 Soofia Heidari Department of Psychology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran صوفیا حیدری Soofia.heidari@gmail.com 00319475328460014976 00319475328460014976 No واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران Mohsen Moshkbid Haghighi Moshkbid Haghighi Department of Counseling, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran محسن مشکبید حقیقی Ehya110@yahoo.com 00319475328460014977 00319475328460014977 Yes گروه مشاوره، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Ali Asghar Shojaee Department of Psychology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran علی اصغر شجاعی Shojaee28@yahoo.com 00319475328460014978 00319475328460014978 No گروه علوم تربیتی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

fa تأثیر بازی شناختی چاکی و نلی بر مهارت‌های کنش اجرایی سرد و گرم در جهت گسترش مهارت‌های آمادگی ورود به مدرسه در کودکان پیش‌دبستانی زمینه و هدف: کنش­های اجرایی در اوایل کودکی نقش تعیین‌کننده داشته و به‌عنوان یکی از پیش‌بین‌های آمادگی برای ورود به مدرسه شناخته شده است. هدف از این مطالعه، بررسی اثربخشی بازی آموزشی- شناختی چاکی و نلی در جهت گسترش مهارت‌های کنش­ اجرایی سرد و گرم در کودکان پیش‌دبستانی و مقایسه دو گروه از نظر مهارت‌های آمادگی ورود به مدرسه بود. روش: طرح پژوهش حاضر نیمه­آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان پیش‌دبستانی شهر اهواز در سال تحصیلی 98-99 بود که از این تعداد به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای، 204 نفر انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (102 نفر) و گواه (102 نفر) جای‌دهی شدند. برنامه مداخله به مدت 1 ماه شامل 10 جلسه (30 دقیقه‌ای) بر روی گروه آزمایش انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های کنش­ اجرایی سرد شامل ابزار برو- نرو (هافمن، 1984)، جعبه وظیفه (کسل و پوستما، 2018)، آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین (گرنت و برگ، 1948)؛ کنش­های­ اجرایی گرم شامل تکلیف 3 گزینه‌ای انتخاب ماده در انعطاف‌پذیری هیجانی (مارکوس و همکاران، 2016) و آزمون درک ارزش آینده (نجاتی و همکاران، 1399)؛ و آمادگی ورود به مدرسه شامل آزمون ارزیابی آمادگی برای ورود به مدرسه براکن- ویرایش سوم (پنتر و براکن، 2009) و مقیاس آمادگی احساسی-اجتماعی ورود به مدرسه (بوستین، 2007) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج آزمون تحلیل کوواریانس نشان داد بازی چاکی- نلی بر بهبود مهارت‌های کنش­ اجرایی سرد (حافظه کاری- بازداری و انعطاف‌پذیری شناختی) و کنش­ اجرایی گرم (تأخیر در دریافت پاداش و انعطاف‌پذیر عاطفی) مؤثر بوده است (0/01>p) و نتایج مقایسه میانگین دو گروه از نظر آمادگی ورود به مدرسه (تحصیلی از 17/56 به 25/17 و اجتماعی- احساسی 76/56 به 75/06) نشان داد که گروه آزمایش نمره بالاتری به دست آوردند. نتیجه‌گیری: استفاده از بازی‌های گروهی به‌خصوص در سن پیش‌دبستانی که مرحله حساس تحول کنش‌های اجرایی گرم و سرد است با تحریک کودکان از طریق بازی با همسالان و استفاده از یک موقعیت زندگی واقعی مانند بازی در یک محیط پیش‌دبستانی می‌تواند برای کمک به کودکان در تعمیم پیشرفت‌های شناختی حداقل در سایر موقعیت‌ها یا وظایف مشابه مفید باشد؛ و همچنین کنش­های اجرایی به‌عنوان پیش‌بین‌ مهمی برای مهارت آمادگی ورود به مدرسه شناخته شدند. Background and Purpose: Executive functions have played a key role in early childhood and have been known as one of the predictors of school readiness. This study aimed to investigate the effectiveness of Chucky & Nelly educational-cognitive game in developing cold and hot executive function skills in preschool children and to compare the two groups in terms of their school readiness skills. Methods: The present study was of a quasi-experimental study design in the form of a pre-test and post-test with a control group. The statistical population of the study included all preschool children in Ahvaz in the academic year of 2019-2020; 204 of which were selected through a multi-stage cluster random sampling and randomly divided into experimental (n=102) and control (n=102) groups. The intervention plan was performed on the experimental group in ten 30-minutes-sessions for 1 month. In order to gather data, the following instruments were used: Cold Executive Function Questionnaires: Go/No-Go Task (Hofman, 1948), Box Task (Kessels & Postma, 2018), and Wisconsin Card Sorting Test (Grant & Berg, 1948), Hot Executive Function: 3-items Emotional Flexible Item Selection Task (3-item EM-FIST) (Marcus et al., 2016), and Delay Discounting Test (Nejati et al., 2019), and School Readiness: The Bracken School Readiness Assessment Test: Third Edition (Bracken & Panter, 2009), and Social-Emotional School Readiness Scale (Bustin, 2007). Results: The results of the analysis of covariance exhibited that Chucky & Nelly game has affected the improvement of cold (working memory, inhibition, and cognitive flexibility) and hot (delayed gratification and affective flexibility) executive function skills (p<0/01) and the results of comparing the mean scores of the two groups in terms of school readiness showed that the experimental group have obtained a higher score (academically from 17.56 to 25.17 and social-emotionally 56.76 to 75.06). Conclusion: Using group games, especially at preschool age, which is a critical stage in the development of hot and cold executive functions, by stimulating children’s senses through playing with peers and using a real-life situation such as playing in a preschool environment can help children to generalize cognitive developments, at least in other similar situations or tasks, as well as, executive functions that have been known as important predictors of school readiness skills. Hot and cold executive function, school readiness, preschool کنش های اجرایی گرم و سرد, آمادگی ورود به مدرسه, پیش‌دبستانی 32 52 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-241-3&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/15 1400/1/26 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/11 1400/12/20 Fatemeh Farzadi Department of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran فاطمه فرزادی fatemehfarzadi@ymail.com 00319475328460014979 00319475328460014979 No گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Nasser Behroozi Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran ناصر بهروزی behroozy_n@scu.ac.ir 00319475328460014980 00319475328460014980 Yes گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Manijeh Shahni Yilagh Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran منیجه شهنی ییلاق mshehayni@yahoo.com 00319475328460014981 00319475328460014981 No گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران Morteza Omidian Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Iran مرتضی امیدیان omidian@yahoo.com 00319475328460014982 00319475328460014982 No گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

fa تدوین بسته آموزشی توانمندسازی روانی - اجتماعی مبتنی بر نظریه انتخاب و تعیین اثربخشی آن بر کاهش پرخاشگری زمینه و هدف: نوجوانان به ‌دلیل تأثیر از همسالان و قرارگیری در موقعیت‌های اجتماعی متنوع،­ بیشتر مستعد رفتارهای پرخاشگرانه‌ هستند؛ بنابراین پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته آموزشی توانمندسازی روانی- اجتماعی مبتنی بر نظریه انتخاب و تعیین اثربخشی آن بر کاهش پرخاشگری نوجوانان انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، نیمه ­آزمایشی با طرح پیش­ آزمون-پس ­آزمون با گروه آزمایش، گواه و پیگیری بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش ­آموزان دختر مدارس مقطع متوسطه منطقه 3 شهر تهران در سال 99-1398 بود که 30 نفر از آنها به ‌صورت در دسترس انتخاب و به‌ طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. گروه آزمایش 8 جلسه آموزش توانمندسازی روانی- اجتماعی مبتنی بر نظریه انتخاب گلاسر (1999) را دریافت کردند، در حالی­که گروه گواه هیچ مداخله ­ای دریافت نکردند. ابزار جمع ­آوری داده­ ها پرسشنامه پرخاشگری باس و پری (1992) بود. تحلیل داده ­ها با تحلیل کوواریانس تک­ متغیری و چندمتغیری یک ­راهه اندازه­گیری مکرر با نرم‌افزار spss26 بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد اثر گروه بر متغیر پرخاشگری و مؤلفه ­های پرخاشگری بدنی، کلامی، خشم، و خصومت در دانش­ آموزان دختر مدارس مقطع متوسطه معنا­دار بود (0/001p<)؛ همچنین تفاوت بین دو گروه با توجه به متغیر پرخاشگری و مؤلفه­ های آن در مجموع معنادار و میزان این تفاوت در جامعه بالاتر از 0/1 بود. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد توانمندسازی روانی- اجتماعی مبتنی بر نظریه انتخاب بر میزان پرخاشگری نوجوانان دختر و تمامی مؤلفه‌های آن تأثیر معنا­داری داشته و پرخاشگری آنان را کاهش داده است و این اثر تا مرحله پیگیری تداوم داشت؛ بنابراین می­توان از این بسته در کنار سایر شیوه ­های درمانی موجود به ‌عنوان گزینه مناسب برای کاهش رفتارهای پرخاشگرانه نوجوانان استفاده کرد. Background and Purpose: Adolescents are more prone to aggressive behavior because of peer pressure and a diversified social environment. Thus, the aim of this study was to develop a psychosocial empowerment package based on the choice theory and investigate its effectiveness in reducing aggression among adolescents in Tehran. Method: The present study has been designed as a practical study and was performed as a quasi-experimental study with a pretest/posttest and follow-up. A sample of 30 female secondary school students from the 3rd district of Tehran was selected based on the available method. Of these 30 students, 15 were randomly assigned to the experimental group and 15 to the control group during the period 2019-20. The experimental group received 8 sessions of a researcher-made psychosocial empowerment training based on the Choice Theory (Glasser, 1999), while the control group underwent no intervention. The data collection instrument was the Aggression Questionnaire (Buss and Perry, 1992). Data were analyzed using RMANCOVA and RMMANCOVA. Results: This study revealed a significant group effect on the aggression variable and components of physical aggression, verbal aggression, anger, and hostility in female high school students (P<0.001). Second, the difference between the two groups for the aggression variable and its components was significant, and in the population as a whole, it was greater than 0.1. Conclusion: Results suggested that psychosocial empowerment, based on choice theory, had a significant impact on aggression among adolescents and its components; and the favorable effects were sustained over time. Therefore, this package can be used along with other existing therapeutic approaches as a suitable option for reducing aggression in adolescents. Psychosocial empowerment, choice theory, aggression توانمندسازی روانی اجتماعی, نظریه انتخاب, پرخاشگری 53 66 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1990-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/29 1401/1/9 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/23 1401/3/2 Shirin Vali Zadeh Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran شیرین ولی زاده shirinvalizadeh60@gmail.com 00319475328460016515 00319475328460016515 No دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Esmaeil Sadi Pour Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran اسماعیل سعدی پور shirinvalizadeh60@gmail.com 00319475328460016516 00319475328460016516 Yes گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Fariborz Dortaj Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran فریبرز درتاج f_dortaj@yahoo.com 00319475328460016517 00319475328460016517 No گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Ali Delavar Department of Assessment and Measurement, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran علی دلاور delavarali@yahoo.com 00319475328460016518 00319475328460016518 No گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Kamran Sheivandi Cholicheh Department of Educational Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran کامران شیوندی چلیچه ksheivandi@gmail.com 00319475328460016519 00319475328460016519 No گروه روان شناسی تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

fa مقایسه اثربخشی آموزش نظریه خودتعیین گری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت خواب و امید تحصیلی در دانش آموزان با اختلال بازی اینترنتی با و بدون همبودی اختلال نارسایی توجه/ فزون-کنشی زمینه و هدف: به موازات همه­ گیر شدن استفاده از اینترنت، استفاده بیش از حد آن توسط دانش­آموزان می­تواند به مشکلاتی شبیه اعتیاد و وابستگی منجر شود و پیامدهای نامطلوبی بر عملکرد تحصیلی و شخصی آنان داشته باشد. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش نظریه خودتعیین­ گری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کیفیت خواب و امید تحصیلی در دانش ­آموزان با اختلال بازی اینترنتی با و بدون همبودی اختلال نارسایی توجه/فزون­کنشی انجام شد. روش: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه ­آزمایشی با طرح پیش­آزمون - پس­آزمون و پیگیری با گروه گواه است. جامعه آماری پژوهش حاضر، تمامی دانش ­آموزان 12 تا 14 ساله با اختلال بازی اینترنتی در سال 1399 شهرستان خرم­ آباد با تعداد 5200 نفر بود. تعداد نمونه 42 نفر بود که به روش نمونه­ گیری هدفمند انتخاب شده و در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایدهی شدند (هر گروه 14 نفر). ابزارهای گردآوری داده­ های این پژوهش شامل آزمون اختلال بازی اینترنتی- 20 (پونتس، 2014)، پرسشنامه ارزیابی سلامت روان کودکان و نوجوانان (اسپرافیگن و گادو، 1994)، مقیاس امید به تحصیل (خرمائی و کمری، 1396) و پرسشنامه کیفیت خواب پترزبورگ (بویس و همکاران، 1989) بود. همچنین گروه ­­های مداخله تحت 9 جلسه دو ساعته برنامه مداخله ­­ای آموزش نظریه خودتعیین­ گری (گروه مداخله یکم) و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (گروه مداخله دوم) قرار گرفتند. تحلیل داده­ ها با استفاده از تحلیل کوواریانس در محیط SPSS26  انجام شد. یافته ­ها: نتایج تحلیل داده ­ها نشان داد که در هر دوگروه­ آموزش نظریه خودتعیین­ گری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد تفاوت معناداری بین دو مرحله پس ­آزمون و پیگیری در کیفیت خواب و امید تحصیلی وجود داشت (001/0p<). همچنین با کنترل اثر پیش­ آزمون، تعامل دو متغیر عضویت گروهی و گروه همبودی نارسایی توجه/ فزون­کنشی در امید تحصیلی دانش­آموزان معنادار است (0/001p<). نتیجه­ گیری: هر دو روش آموزش نظریه خود­تعیین­ گری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، به یک اندازه می­ توانند با تأثیر معنادار بر کیفیت خواب و امید تحصیلی به دانش آموزان با اختلال بازی اینترنتی کمک کنند. Background and Purpose: The increasing use of the Internet by students can lead to problems such as addiction and dependence, which can have an adverse effect on their academic and personal achievements. Therefore, this study aimed to compare the effectiveness of self-determination theory (SDT) training and Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on sleep quality and academic hope in students with Internet gaming disorder (IGD) with and without comorbidity of Attention Deficit / Hyperactivity Disorder (ADHD). Method: The study was designed as a quasi-experimental pre-test-post-test study with a control group and a follow-up phase. The statistical population consisted of all students aged 12 to 14 years with IGD in Khorramabad in 2019 (N=5200); From which 42 children were selected by purposive sampling method and randomly assigned to two experimental groups (n=28) and one control group (n=14).The instruments used included IGD-20 Test (Pontes et al. 2014), the Child Symptom Inventory-4 (CSI-4; Sprafkin & Gadow, 1994), Academic Hope Scale (AHS, Khormaei & Kamari, 2018) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI, Buysse et al, 1989). The intervention groups received 9 two-hour sessions of SDT training (intervention group 1) and ACT (intervention group 2)). Data analysis was performed using analysis of covariance in SPSS26 environment. Results: The results of data analysis showed that in both groups of SDT training and ACT, there was a significant difference between the two stages of post-test and follow-up in sleep quality and academic hope (p <0.0001); Also, by controlling the effect of pretest, the interaction of two variables of group membership and comorbidity of ADHD group in students' academic hope was significant (p <0.0001). Conclusion: SDT training and ACT can both benefit students with Internet gaming disorder and have a significant impact on their sleep quality and academic hope. Self-determination theory training, acceptance and commitment therapy, sleep quality, scademic hope, internet gaming disorder, attention deficit / hyperactivity آموزش نظریه خودتعیین گری, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, کیفیت خواب, امید تحصیلی, اختلال بازی اینترنتی, نارسایی توجه/ فزون کنشی 67 83 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1889-2&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/19 1400/6/28 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/23 1400/12/4 Hojatollah Najafi Khorramabad Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran حجت الله نجفی خرم آباد hojatnajafi@gmail.com 00319475328460014988 00319475328460014988 No گروه روان شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Hamdollah Jayervand Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran حمدالله جایروند Hamj6137@gmail.com 00319475328460014989 00319475328460014989 Yes گروه روان شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Fatemah Sadat Marashian Department of Psychology, Ahvaz Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran فاطمه سادات مرعشیان Fsmarashian@gmail.com 00319475328460014990 00319475328460014990 No گروه روان شناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

fa اثربخشی آموزش واقعیت‌درمانی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تمایزیافتگی خود در مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص زمینه و هدف: مادران کودکان با اختلال یادگیری خاص به دلیل مشکل فرزند خود، با عوامل تنش‌آور مواجه می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف اثربخشی آموزش واقعیت‌درمانی بر انعطاف‌پذیری شناختی و تمایزیافتگی خود در مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص انجام شد. روش: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص شهر تهران در سال تحصیلی 1400-99 بود. تعداد 30 مادر کودک با اختلال یادگیری خاص که به مراکز مشکلات ویژه یادگیری مراجعه کرده بودند با نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جای‌دهی شدند. گروه آزمایش مداخلات درمانی 7 جلسه‌ای مربوط به واقعیت‌درمانی را دریافت کردند. ابزارها شامل پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی (دنیس و وندرول، 2010) و پرسشنامه تمایزیافتگی خود (اسکورون و فریدلندر، 1998) بود. داده‌های پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: آموزش واقعیت درمانی بر مؤلفه‌های انعطاف‌پذیری شناختی (ادراک مهار‌پذیری، ادراک گزینه‌های مختلف، و ادراک توجیه رفتار) (0/01>P) و مؤلفه‌های تمایزیافتگی خود (واکنش عاطفی، گسلش عاطفی، جایگاه من، و آمیختگی با دیگران) مؤثر بود (0/01>P) و این نتایج به‌دست‌آمده در دوره پیگیری نیز تداوم داشت (0/01>P). نتیجه‌گیری: در نظریه واقعیت‌درمانی با تأکید بر دنیای کیفی افراد به اعضا کمک می‌شود با تغییر تصاویر ذهنی موجود در دنیای مطلوب خود، خودمهارگری بیشتری را تجربه کنند، افراد تصور مثبتی از خودشان داشته باشند، و تصویر مثبتی از خودشان پیدا کنند، و در نتیجه انعطاف‌پذیری و تمایزیافتگی آنها بالا می‌رود. Background and Purpose: It is common for mothers of children with special learning disorders to experience stress due to their child's.The aim of this study was to evaluate the effectiveness of reality therapy training on cognitive flexibility and differentiation in mothers with children with special learning disorders. Method: The present study was a quasi-experimental pretest-posttest study with a control group and a follow-up stage. The statistical population of the study consisted of all mothers with children with special learning disorders in Tehran in the academic year 2020-2021. Thirty mothers of children with special learning disorders who were referred to the centers for special learning difficulties were selected by available sampling and divided into two experimental and control groups. The experimental group received 7 sessions of reality therapy. The instruments included the Cognitive Flexibility Questionnaire (Dennis and Vanderwall, 2010) and the Self-Differentiation Questionnaire (Skowron E and Friedlander, 1998). Research data were analyzed by repeated measures analysis of variance. Results: Reality therapy training was effective on the components of cognitive flexibility (perception of controllability, perception of different options and perception of justification of behavior) (P<0.01), and components of self-differentiation (emotional reactivity, emotional cutoff, I position and fusion with others) (0.01). > P), and these results were maintained in the follow-up period (P<0.01). Conclusion: By emphasizing the qualitative world of individuals in reality therapy, members are able to develop self-control by changing their mental images in their desired world, resulting in a positive self-image, leading to increased flexibility and differentiation. Reality therapy, flexibility, differentiation, specific learning disorder واقعیت‌درمانی, انعطاف‌پذیری, تمایزیافتگی, اختلال یادگیری خاص 84 99 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1810-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/17 1400/1/28 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/22 1400/12/3 Firouzeh Mazaheri Tehrani Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Tehran, Iran فیروزه مظاهری تهرانی mazaheri.psy@gmail.com 00319475328460014991 00319475328460014991 Yes دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران Masoumeh Kokali Faculty of Humanities, Urmia University, Iran معصومه کوکلی masoomehkukli@gmail.com 00319475328460014992 00319475328460014992 No دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ایران Vahid Savabi Niri Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran وحید صوابی نیری vahid.savabi@yahoo.com 00319475328460014993 00319475328460014993 No واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Mahdieh Bikas Yekani Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran مهدیه بی کس یکانی mahdiyeh.yekani89@gmail.com 00319475328460014994 00319475328460014994 No واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

fa اثربخشی درمان مبتنی بر ذهن آگاهی و تغییر بر تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه - فزون کنشی زمینه و هدف: اگرچه برای بهبود نشانه ­های مرضی اختلال نارسایی توجه-فزون­ کنشی مداخلاتی طراحی شده است، با وجود این برای کاهش تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری، اقدامات درمانی امیدوارکننده­ای انجام نشده است. در همین زمینه این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی یک مداخله مبتنی بر ذهن­آگاهی که اخیراً برای بهبود تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه- فزون­کنشی انجام شد. روش: این مطالعه از نوع آزمایشی تک ­بررسی با خطوط پایه چندگانه و دوره پیگیری است. نمونه مورد مطالعه شامل 4 نوجوان با اختلال نارسایی توجه- فزون­ کنشی در دامنه سنی 15 الی 18 سال بود که از یک مرکز درمانی جامع در شهر رشت در سال 1399-1400 با روش نمونه­ گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای اندازه­ گیری متغیرهای پژوهش از مقیاس تکانشگری بارت (پاتن و همکاران، 1995) و مقیاس خطرپذیری نوجوانان ایرانی (زاده محمدی و همکاران،1390) استفاده شد. درمان مبتنی بر ذهن­ آگاهی و تغییر در قالب 12 جلسه هفتگی 45 دقیقه­ ای اجرا شده و هر جلسه شامل یک تمرین ذهن­آگاهی 3 تا 16 دقیقه ای و نیز مرور تمرین خانگی و ارائه تکلیف خانگی جدید بود. از اندازه اثر، تغییر پایا، و درصد داده­ های غیرهمپوش برای ارزیابی معناداری آماری؛ و از درصد بهبودی برای ارزیابی معناداری بالینی استفاده شد. یافته ­ها: یافته­ ها نشان داد که بر طبق سه شاخص تغییر پایا، اندازه اثر، و درصد داده ­های غیرهمپوش، اثربخشی این مداخله در کاهش تکانشگری و خطرپذیری از نظر آماری معنادار بود، اما شاخص درصد بهبودی نتوانست معناداری بالینی آن را نشان دهد. نتیجه­ گیری: بر اساس یافته ­های به ­دست آمده می ­توان نتیجه ­گیری کرد که درمان مبتنی بر ذهن ­آگاهی و تغییر با تأثیر گذاشتن بر آگاهی از تجربه حال حاضر و تقویت مدیریت هیجان­ ها، قابلیت آن را دارد که تکانشگری و رفتارهای خطرپذیری را در نوجوانان با اختلال نارسایی توجه-فزون­ کنشی کاهش دهد. Background and Purpose: Despite interventions designed to reduce symptoms of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), no effective treatments have been identified that effectively decrease impulsivity and risk-taking behaviors. In this regard, this study aimed to determine the effectiveness of a mindfulness-based intervention that has recently been introduced to improve impulsivity and risk-taking behaviors in adolescents with ADHD. Method: The present research was a single-subject experimental study with multiple baselines and follow-up. The study sample consisted of four adolescents with ADHD in the age range of 15 to 18 years who had been randomly selected from a clinical center in Rasht in 2020-2021. To measure the research variables, the Barratt Impulsivity Scale (Patton et al., 1995) and the Iranian Adolescents Risk-taking Scale (Zadeh Mohammadi et al., 2011) were used. The mindfulness and modification treatment (MMT) was implemented in 12 weekly 45-minute sessions, each of which included a 3 to 16-minute mindfulness exercise and a review of previous homework and presentation of new homework. The effect size, reliable change, and percentage of non-overlapping data were used to assess statistical significance; improvement percentage was used to assess clinical significance. Results: The findings showed that according to three indices of reliable change, effect size, and percentage of non-overlapping data, the effectiveness of this intervention in reducing impulsivity and risk-taking behaviors was statistically significant, but the improvement percentage index could not show its clinical significance. Conclusion: According to the findings, it can be concluded that MMT by affecting awareness of present experience and strengthening emotion regulation can reduce impulsivity and risk-taking behaviors. Attention deficit-hyperactivity disorder, impulsivity, risk-taking behavior, mindfulness اختلال نارسایی توجه-فزون کنشی, تکانشگری, رفتار خطرپذیری, ذهن‌ آگاهی 100 118 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1853-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/172021/07/28 1400/5/6 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/222023/03/15 1401/12/24 Elaheh Delazar Faculty of Educational Science and Psychology, Shiraz University, Iran الهه دل آذر 00319475328460014995 00319475328460014995 No دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، ایران Habib Hadianfard Department of Clinical Psychology, Faculty of Educational Science and Psychology, Shiraz University, Iran حبیب هادیان فرد Hadianfd@shirazu.ac.ir 00319475328460014996 00319475328460014996 Yes گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، ایران Abdolaziz Aflakseir Department of Clinical Psychology, Faculty of Educational Science and Psychology, Shiraz University, Iran عبدالعزیز افلاک سیر 00319475328460014997 00319475328460014997 No گروه روان شناسی بالینی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شیراز، ایران Maryam Kousha Department of Psychiatry, School of Medicine, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran مریم کوشا 00319475328460014998 00319475328460014998 No گروه روان پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران

fa اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌گرا بر فشار مراقبتی و خودانتقادی مادران دارای کودک کم‌توان ذهنی خفیف زمینه و هدف: درصد قابل توجهی از خانواده­ های ایرانی دارای کودک کم ­توان ذهنی با مشکلات متعددی مانند اختلالات خواب، بی­قراری، اختلال نارسایی توجه/ فزون­ کنشی، پرخاشگری، خودجرحی، و اختلالات شخصیت مواجه هستند. در این راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی روان‌درمانی مثبت‌گرا بر فشار مراقبتی و خودانتقادی مادران دارای کودک کم‌توان ذهنی خفیف انجام شد. روش: پژوهش حاضر نیمه ­آزمایشی از نوع پیش‌آزمون- پس ­آزمون و پیگیری با گروه آزمایش و کنترل بود. جامعه­ این پژوهش شامل تمامی مادران دارای فرزند کم‌توان ذهنی مشغول به تحصیل در مدارس استثنایی شهرستان قائم­شهر در سال تحصیلی 1398-1397 بودند که از بین آنها 30 مادر به روش نمونه­ گیری هدفمند انتخاب، و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر یک 15 نفر) جای­دهی شدند. شرکت­ کنندگان گروه آزمایش تحت روان‌درمانی مثبت­ گرا در 8 جلسه 90 دقیقه­ ای قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل مداخله ­ای دریافت نکردند. ابزار گردآوری داده ­ها شامل سیاهه فشار مراقبتی چندبعدی (نواک و گاست، 1989) و مقیاس سطوح خودانتقادی (تامسون و زاروف، 2004) بود. داده­ ها توسط نسخه 22 نرم‌افزار SPSS و با استفاده از تحلیل واریانس اندازه­گیری مکرر آمیخته تحلیل شدند. یافته ­ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد روان‌درمانی مثبت‌گرا بر کاهش ابعاد فشار مراقبتی (0/001>P، (25/791=F2,24) و کاهش ابعاد خودانتقادی (0/001>P، (29/465=F2,27) در مادران دارای کودک کم‌توان ذهنی مؤثر است. در مرحله پیگیری در همه متغیرها غیر از خودانتقادی مقایسه ­ای، ثبات درمان وجود داشت. نتیجه ­گیری: مداخله مثبت­ گرا با گسترش دیدگاه فردی مادران دارای کودک کم­توان ذهنی نسبت به موضوعات مختلف مانند عواطف منفی، هیجانات ناخوشایند و خود­مختاری، به تغییر نگرش آنها و در نتیجه تقویت هیجانات مثبت در آنها کمک کرد که در نتیجه موجب کاهش فشار مراقبتی و خودانتقادی در آنها شد. Background and Purpose: A considerable percentage of families in Iran have children with intellectual disabilities who have various problems, including sleep disorders, attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD), aggression, self-injury, and personality disorders. This study investigates the effectiveness of positive psychology on caregiver burden and self-criticism in mothers of children with mild intellectual disabilities. Methods: This is a semi-experimental study that includes a pre-test post-test control group design with follow-up. The study population includes all mothers of children with mild intellectual disabilities who were studying in special needs schools in Qaem Shahr province from 2018 to 2019. A total of 30 subjects were selected through purposeful sampling and randomly divided into the control group (n=15) and the experimental group (n=15). Eight 90-minute sessions of intervention were conducted with the experimental group. The control group received no intervention. The data were collected by applying the multidimensional caregiver burden inventory by Novak and Cast (1989), and the levels of self-criticism scale by Tampson and Zarof (2004). Data were analyzed by SPSS 22 using the repeated-measures analyses of variance (ANOVA). Findings: The findings showed that positive psychology was associated with reduced caregiver burden dimensions (P>0.001) (F2.27=25.791) and self-criticism dimensions (P>0.001) (F2.27=29.465) in mothers of children with intellectual disabilities. Except for comparative self-criticism, the consistency of treatment was observed with other variables in the follow-up. Conclusion: Through the use of positive psychology interventions, the mothers were able to change their attitudes toward multiple issues, including negative emotions, unpleasant emotions, and self-determination, leading to a reduction in caregiver burden and self-criticism. Positive psychology, caregiver burden, self-criticism, children with intellectual disabilities روان درمانی مثبت گرا, فشار مراقبتی, خودانتقادی, کودکان کم توان ذهنی 119 140 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1646-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/172021/07/282020/07/2 1399/4/12 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/222023/03/152020/10/16 1399/7/25 Mohadese Rostampour Brenjestanaki Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran محدثه رستم پور برنجستانکی mohadese.rostampour.mam@gmail.com 00319475328460014999 00319475328460014999 No گروه روان شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Ghodratollah Abbasi Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran قدرت اله عباسی Gh_abbasi@iausari.ac.ir 00319475328460015000 00319475328460015000 Yes گروه روان شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران Bahram Mirzaian Department of Psychology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran بهرام میرزائیان bahrammirzaian@gmail.com 00319475328460015001 00319475328460015001 No گروه روان شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران

fa الگوی ساختاری مهارت‌های اجتماعی کودکان با ناتوانی‌های یادگیری بر اساس سبک‌های ‌دلبستگی با نقش واسطه‌ای خودکارآمدی تحصیلی، مشکلات رفتاری، و کنش های اجرایی زمینه و هدف: ناتوانی‏ های یادگیری عاملی مؤثر بر بسیاری از جنبه ‏های زندگی فرد از جمله مهارت­های اجتماعی است، به گونه‏ای که عمده کودکانی که مهارت­های اجتماعی ضعیف دارند، گوشه­ گیر و منزوی می‏شوند. بنابراین هدف پژوهش حاضر تدوین الگوی ساختاری مهارت‌­های ‌اجتماعی کودکان با ناتوانی‌های یادگیری بر اساس سبک‌های‌ دلبستگی با نقش واسطه‌ای خودکارآمدی تحصیلی، مشکلات رفتاری، و کنش­های اجرایی بود. روش: مطالعه­ حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ­ها همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. تعداد 220 نفر از دانش­آموزان با ناتوانی یادگیری مراجعه­کننده به مرکز درمان ناتوانی‏ های یادگیری بوجیکای شهر تهران در سال 98-1397 با روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب شدند و فرم والدین پرسشنامه­های مهارت­های اجتماعی گرشام و الیوت (1990)، فرم والدین سبک ­های دلبستگی هالپرن و کاپنبرگ (2006)، خودکارآمدی تحصیلی جینکینز و مورگان (1999)، مشکلات رفتاری راتر (1967) و فرم کوتاه کنش­های اجرایی بریف (جیویا و همکاران، 2000) را تکمیل کردند. تحلیل داده­ های پژوهش با روش الگویابی معادلات ساختاری و آزمون اثرهای واسطه­ای در مدل پیشنهادی با روش بوت استراپ با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS26 و AMOS24 انجام شد. یافته­ ها: نتایج نشان دادند که الگوی پیشنهادی از برازش مطلوبی با داده­ها برخوردار است. بر اساس نتایج سبک­های دلبستگی اجتنابی و اضطرابی و خودکارآمدی تحصیلی به ترتیب پیش­بین منفی و مثبتی برای مهارت اجتماعی بودند (0/01>P) و نقش واسطه­ای خودکارآمدی تحصیلی و کنش­های اجرایی در رابطه بین سبک­های دلبستگی اجتنابی و اضطرابی با مهارت اجتماعی مورد تأیید قرار گرفت. یافته­ها همچنین نشان دادند که سبک‌ ‌دلبستگی ایمن روی مهارت‌های ‌اجتماعی کودکان با ناتوانی یادگیری با نقش ­واسطه­ای کنش­ های اجرایی، تأثیر غیرمستقیم داشته و این اثرپذیری معنادار بود (0/01>P). نتیجه­ گیری: بر اساس نتایج به دست آمده در این مطالعه می­توان گفت که متغیرهای خودکارآمدی تحصیلی، مشکلات رفتاری، و کنش­ های اجرایی در رابطه بین مهارت­ های اجتماعی و سبک­های دلبستگی در کودکان با ناتوانی ­های یادگیری نقش واسطه­ ای دارند. Background and Purpose: Learning disabilities affect many aspects of a person's life, including social skills, and most children with poor social skills are depressed and isolated. Therefore, this study aimed to develop a structural pattern of social skills of children with learning disabilities based on attachment styles with the mediating role of academic self-efficacy, behavioral problems, and executive functions. Method: The present study was an applied research in its objective and a survey-correlational study using structural equations in the method of gathering the data. A sample of 200 students with learning disabilities referred to Bujika Center for the Treatment of Learning Disabilities in Tehran in 2018-2019 was selected by convenience sampling. The Social Skills Rating System-Parents Version (Gresham & Elliott, 1990), the Kinship Center Attachment Questionnaire (Halpern & Kappenberg, 2006), the Academic Self-Efficacy Scale (Jinks & Morgan, 1999), the Children's Behavior Questionnaire (Rutter, 1967), and the Behavior Rating Inventory of Executive Functions (BRIEF; Gioia, Isquit, Guy, Kenworthy, 2000) were used to collect data. Research data were analyzed by structural equation modeling and mediation effect testing in the proposed model using the bootstrap method. Results: The proposed model was found to fit the data. Results indicated that anxious and avoidant attachment styles and academic self-efficacy predicted social skills negatively and positively, respectively (p<0.05). Furthermore, results showed that academic self-efficacy mediates the relationship between anxious and avoidant attachment styles and social skills. Moreover, the findings indicated that the secure attachment style was indirectly effective on children with learning disabilities social skills due to the mediating role of executive functions, and this was statistically significant (p<0.01). Conclusion: According to the results of this study, academic self-efficacy, behavioral problems, and executive functions are mediators in the relationship between social skills and attachment styles in children with learning disabilities. Social skills, attachment style, academic self-efficacy, learning disabilities ناتوانی های یادگیری, مهارت های اجتماعی, سبک های دلبستگی, خودکارآمدی تحصیلی, مشکلات رفتاری, کنش های اجرایی 141 157 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-30-5&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/172021/07/282020/07/22021/07/3 1400/4/12 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/222023/03/152020/10/162022/04/17 1401/1/28 Mahdi Khoda Bakhsh Department of Psychology, Saveh Branch, Islamic Azad University, Saveh, Iran مهدی خدابخش mahdakhodebakhsh@gmsil .com 00319475328460015002 00319475328460015002 No گروه روان شناسی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران Hadi Hashemi Razini Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, Kharazmi University, Tehran, Iran هادی هاشمی رزینی mozhganvakilian74@gmail.com 00319475328460015003 00319475328460015003 Yes گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران Robabeh Nouri Ghasemabadi Department of Psychology, Faculty of Psychology and Education, Kharazmi University, Tehran, Iran ربابه نوری قاسم آبادی robabeh@gmail.com 00319475328460015004 0001-0002-0003-0008 No گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

fa تعیین شاخص های روان سنجی و هنجاریابی آزمون هوش ماتریس های پیش‌رونده رنگی ریون کودکان در دانش آموزان ابتدایی زمینه و هدف: آزمون هوشی ماتریس ­های پیش‌رونده ریون از آزمون­های معتبر هوشی است که به‌منظور سنجش و اندازه‌گیری هوش کلی (عامل عمومی) استفاده می­ شود. فرم رنگی کودکان این آزمون برای سنجش هوش کودکان 6 تا 11 ساله، ابزار سودمندی محسوب می­ شود. هدف از این پژوهش، تعیین شاخص­ های روان­سنجی و هنجاریابی این آزمون برای سنجش هوش دانش ­آموزان ابتدایی شهر رشت بود. روش: پژوهش حاضر از نوع هنجاریابی بود. در این مطالعه جهت تعیین روایی مقیاس از تحلیل عامل تأییدی استفاده شد. جهت برآورد پارامترها از روش برآورد کم­ترین مربعات وزنی تعدیل‌شده با نرم‌افزار ام پلاس 4/7 استفاده شد. بدین منظور از جامعه آماری دانش ­آموزان دوره ابتدایی رشت که در سال تحصیلی 1399-1400 مشغول به تحصیل بودند (48500)، نمونه­ای به حجم 1643 دانش­آموز به روش تصادفی خوشه­ ای از مناطق برخوردار و نیمه­ برخوردار انتخاب شده و مورد آزمون قرار گرفتند. ابزارهای سنجش شامل ماتریس ­های پیش‌رونده رنگی ریون 36 گویه ­ای (1949) و بخش غیرکلامی ویراست پنجم مقیاس هوشی استنفورد بینه (1390) بود. یافته­ ها: در بررسی روایی آزمون، نتایج نشان داد همبستگی مثبت و معناداری بین مقیاس ماتریس­های پیش‌رونده رنگی ریون و استنفورد بینه وجود دارد (0/001P<، 0/758r=) که حاکی از روایی همگرای مطلوب ماتریس­های پیشرونده رنگی ریون است. همچنین در برسی اعتبار این آزمون، ضریب آلفای کرونباخ و بازآزمایی در کل و به تفکیک جنسیت محاسبه شد که هم ضرایب همسانی درونی و هم ضرایب بازآزمایی مقیاس ماتریس ­های پیش‌رونده رنگی ریون در کل مقیاس و به تفکیک جنسیت، بیش از 7/0 به دست آمد. همچنین با استفاده از روش محاسبه نمرات استاندارد (نمرات z)، معادل­ های بهره هوشی دانش ­آموزان 6 پایه تحصیلی دختران و پسران (پایه ­های یکم تا ششم) در مقیاس هوش استنفورد- بینه، با میانگین 100 و انحراف معیار 15 به دست آمد. نتیجه ­گیری: ماتریس ­های پیش‌رونده رنگی ریون ابزار مناسبی برای اندازه‌گیری هوش عمومی است. تعیین هنجارهای محلی برای آزمون هوش ماتریس­ های پیش‌رونده رنگی و مناسب بودن آزمون­های روان­سنجی غیرکلامی با هدف شناسایی دانش­ آموزان با مشکلات یادگیری لازم است. Background and Purpose: The Raven’s Colored Progressive Matrices test is one of the valid IQ tests that is used to measure general intelligence (general factor). The Children's Colored version of this test is a useful tool for measuring 6 to 11 year old children. The purpose of this study was to determine the psychometric indicators and standardization of this test to assess the intelligence of elementary school students in Rasht. Method: The present study was a standardization study. In this study, confirmatory factor analysis was used to evaluate the validity of the scale. In order to estimate the parameters, the method of Weighted Least Square Mean and Variance Adjusted (WLSMV) with M-Plus 7.4 software was used. For this purpose, from the statistical population of elementary school students in Rasht who were studying in the academic year 2020-21 (N=48500), a sample of 1643 students were selected via random clustering method from privileged and semi-privileged areas and were tested. Assessment tools included Raven’s 36-item Colored Progressive Matrices (1949) and the non-verbal part of the fifth edition Stanford Binet IQ scale (2011). Results: Findings of the validity of the test showed a positive and significant correlation between the Children's Raven Colored Progressive Matrices scales and Stanford Binet (P<0.001, r=0.758), which indicates the favorable validity of the Children's Raven Colored Progressive Matrices Scale. Also, in evaluating the reliability of the Children's Raven Colored Progressive Matrices scales by Cronbach's alpha and test-retest in total and by gender, the obtained coefficients in the whole scale and by gender were more than 0.7. Also, using the standard score calculation method (z scores), the IQ equations of students in 6 grades of boys and girls (grades 1 to 6) on the Stanford-Binet IQ scale with an average of 100 and a standard deviation of 15 were obtained. Conclusion: The Raven’s Colored Progressive Matrices is a good tool for measuring general intelligence. It is necessary to determine local norms for testing the intelligence of Colored Progressive matrices and the appropriateness of non-verbal psychometric tests in order to identify students with learning disabilities. chometric indices, intelligence test, Raven’s colored progressive matrices, standardization شاخص های روان سنجی, هنجاریابی, آزمون هوش, ماتریس های پیش‌رونده ریون رنگی کودکان 158 175 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1874-2&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/172021/07/282020/07/22021/07/32021/11/11 1400/8/20 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/222023/03/152020/10/162022/04/172022/02/27 1400/12/8 Ali Rasouli Foshtami Department of Psychology, Ardabil branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran علی رسولی فشتمی rasouli5334@yahoo.com 00319475328460015005 00319475328460015005 No گروه روان شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Touraj Hashemi Department of Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Tabriz, Tabriz, Iran تورج هاشمی Tourajhashemi46@tabrizu.ac.ir 00319475328460015006 00319475328460015006 Yes گروه روان شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، ایران Azar Kiamarsi Department of Psychology, Ardabil branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran آذر کیامرثی a.kiamarsi52@gmail.com 00319475328460015007 00319475328460015007 No گروه روان شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Azra Ghaffari Department of Psychology, Ardabil branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran عذرا غفاری azra.ghaffari@yahoo.com 00319475328460015008 00319475328460015008 No گروه روان شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

fa مقایسه کنش اجرایی، حافظه فعال، و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارای خانواده هسته‌ای و تک‌والد زمینه و هدف: تغییرات ساختار و کنش خانواده یکی از موضوعات جالب برای پژوهش‌های متخصصان حوزه روان‌شناسی است. برخی خانواده‌ها هسته‌ای نیستند و به دلایل مختلف به خانواده تک‌والدی تبدیل شده‌اند. تبدیل خانواده هسته‌ای به تک‌والد می‌تواند بر روی جنبه‌های تحول کودکان و نوجوانان مؤثر باشد. بدین ترتیب پژوهش حاضر با هدف مقایسه کنش اجرایی، حافظه فعال، و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دختر دارای خانواده هسته‌ای و تک‌والد انجام شد. روش: طرح این پژوهش توصیفی از نوع علّی- مقایسه‌ای بود. جامعه پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه یکم و دوم در نیم­سال یکم تحصیلی 97-1396 شهر اصفهان بود. نمونه پژوهش 80 دانش‌آموز دختر (شامل 40 دانش‌آموز دارای خانواده هسته‌ای و 40 دانش‌آموز دارای خانواده تک‌والد) بودند که به‌صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای در دو مرحله انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها از بسته نرم‌افزاری آزمون دسته‌بندی کارت‌های ویسکانسین (گرانت و برگ)، مقیاس حافظه فعال وکسلر (فرم الف) (وکسلر)، و همچنین معدل تحصیلی سال قبل دانش‌آموزان استفاده شد. داده‌های پژوهش با استفاده از آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره و آزمون تی مستقل تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد دانش‌آموزان دختر دارای خانواده هسته‌ای از نظر کنش‌های اجرایی، حافظه فعال، و خرده مقیاس‌های آن و عملکرد تحصیلی، نمرات بیشتری را نسبت به دانش‌آموزان دختر دارای خانواده تک‌والد به دست آوردند (0/01>P). نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که دختران دارای خانواده‌ تک‌والد به دلیل عدم ایفای نقش یکی از والدین در خانواده، کاهش حمایت‌های اجتماعی و وضعیت اقتصادی- اجتماعی پایین‌تر کنش اجرایی، حافظه فعال، و عملکرد تحصیلی ضعیف‌تری نسبت به کودکان دارای خانواده هسته‌ای دارند؛ بنابراین می‌توان از طریق آموزش و مشاوره خانواده و اجرای برنامه‌های توان‌بخشی ویژه برای این دسته از کودکان نسبت به رفع این مشکلات اقدام کرد. Background and Purpose: Changes in the structure and function of the family are among the most interesting topics for psychologists. A number of reasons have led to single-parent families not being nuclear. The transformation of the nuclear family into a single-parent family can impact various aspects of the children's and adolescents’ development. This research aimed to compare executive function, working memory, and academic performance of female students from nuclear and single-parent families. Method: The research method was a causal-comparative type. The population included all female students in the first and second grades of secondary school in the 2017-2018 school year. Eighty female students (including 40 students from nuclear families and 40 students from single-parent families) were selected through multistage cluster sampling in two stages. The research instrument included the Wisconsin Test Software (Grant & Berg), students’ averages from the previous year, and the Wechsler Memory Scale (form A) (Wechsler). Data were analyzed using multivariate analysis of variance and independent t-tests. Results: The results showed that female students in nuclear families scored higher than female students in single-parent families in executive functions, working memory and its subscales, and academic performance (P <0.01). Conclusion: According to the research results, female students from single-parent families have lower executive functions, poorer working memory, and lower academic performance than students from nuclear families due to the absence of a parent in the family, which can contribute to a reduced social support system and lower socioeconomic status. Therefore, these problems can be solved through education and family counseling and the implementation of special rehabilitation programs for this group of students. Nuclear family, single-parent family, executive function, working memory, academic performance خانواده هسته‌ای, خانواده تک‌والد, کنش اجرایی, حافظه فعال, عملکرد تحصیلی 176 191 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1559-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/172021/07/282020/07/22021/07/32021/11/112020/08/18 1399/5/28 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/222023/03/152020/10/162022/04/172022/02/272022/03/25 1401/1/5 Neda Darabi Department of Psychology, Payam Noor University, Iran ندا دارابی neda.darabi95@gmail.com 00319475328460015009 00319475328460015009 No گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران Mohammad Soltanizadeh Department of Psychology, Payam Noor University, Iran محمد سلطانی زاده Mohammad.soltanizadeh@pnu.ac.ir 00319475328460015010 00319475328460015010 Yes گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران Sedighe Rezaei Dehnavi Department of Psychology, Payam Noor University, Iran صدیقه رضایی دهنوی srezaeidehnavi@gmail.com 00319475328460015011 00319475328460015011 No گروه روان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، ایران

fa مقایسه اثربخشی دارودرمانی و نوروفیدبک بر بهبود کنش های اجرایی کودکان با اختلال نارسایی توجه - فزون کنشی زمینه و هدف: اختلال نارسایی­ توجه- فزون‌کنشی یکی از شایع ­ترین اختلالات عصبی- تحولی دوران کودکی است که بر کنش­ های اجرایی افراد مبتلا، تأثیر منفی دارد. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف تعیین میزان اثربخشی و مقایسه دارودرمانی و نوروفیدبک بر بهبود کنش ­های اجرایی کودکان با اختلال نارسایی توجه- فزون­کنشی انجام شد. روش: این پژوهش از نوع نیمه ­تجربی با طرح پیش­ آزمون- پس ­آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان پسر با اختلال نارسایی توجه- فزون­کنشی مدارس استثنایی شهر رشت در نیمسال دوم سال تحصیلی 1400-1399 بود. نمونه پژوهش شامل 36 نفر از کودکان جامعه مذکور بودند که به روش نمونه ­گیری در دسترس انتخاب شده و به صورت تصادفی در سه گروه (12 نفر در گروه دارودرمانی، 12 نفر در گروه نوروفیدبک، و 12 نفر در گروه گواه) جایدهی شدند. ابزار گردآوری داده­ های این پژوهش شامل فرم کوتاه پرسشنامه­ رتبه ­بندی رفتاری کنش ­های اجرایی (جیوویا و همکاران، 2000) بود. تحلیل داده ­ها با استفاده از تحلیل کوواریانس در محیط SPSS22 انجام شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد که هر دو روش دارودرمانی و نوروفیدبک بر بهبود کنش­های اجرایی کلی و مؤلفه­ های آن در کودکان با اختلال نارسایی توجه- فزون­کنشی مؤثر بوده است (0/001>p). با این حال، نوروفیدبک بیشتر از دارودرمانی بر بهبود کنش­ های اجرایی کلی و مؤلفه ­های آن در کودکان با اختلال نارسایی توجه- فزون­کنشی اثر داشته است (0/001>p). نتیجه ­گیری: دارودرمانی با تأثیر بر ساختارهای مغزی و نوروفیدبک علاوه بر تأثیر بر ساختارهای مغزی با استفاده از اصول یادگیری شرطی­ سازی عاملی به لحاظ کارکردی نیز به تغییر و بهبود امواج مغزی، تقویت مهارت خودنظم‌جویی، ارتقاء عملکرد مغزی و در نهایت به میزان بیشتری به بهبود کنش­های اجرایی کودکان با اختلال نارسایی توجه- فزون­کنشی منجر می­ شود. Background and Purpose: Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) is one of the most common neurodevelopmental disorders in childhood that adversely affects the executive functions of people with the disorder. Therefore, the purpose of this study was to determine the effectiveness and compare pharmacotherapy and neurofeedback in improving executive functions in children with attention deficit / hyperactivity disorder. Method: This research was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design with two experimental and one control groups. The statistical population included all male children with ADHD in exceptional schools of Rasht city in the second semester of the academic year 2020-2021. The research sample consisted of 36 children in the mentioned community who were selected by convenience sampling method and randomly assigned to three groups (12 in the pharmacotherapy group, 12 in the neurofeedback group and 12 in the control group). Data collection tool of this research included Behaviour Rating Inventory of Executive Function (BRIEF) (Gioia et al., 2000). Data were analyzed using analysis of covariance in SPSS22. Results: The results showed that both pharmacotherapy and neurofeedback methods were effective on improving overall executive functions in children with ADHD (p<0.001). However, neurofeedback was more effective than pharmacotherapy on improving overall executive functions and its components in children with ADHD (p <0.001). Conclusions: As well as the effect of pharmaceutical therapy on brain structures, neurofeedback also uses operant conditioning learning principles to affect brain structures, and functionally, it also improves self-regulation skills, enhances brain function, and ultimately improves executive function in children with attention-deficit / hyperactivity disorder as well as changes and improves brain waves. Pharmacotherapy, neurofeedback, executive functions, attention deficit-hyperactivity disorder اختلال نارسایی توجه - فزون کنشی, کنش های اجرایی, دارودرمانی, نوروفیدبک 192 208 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1923-1&slc_lang=fa&sid=1 2022/11/32021/02/272021/07/202021/04/152022/03/292021/09/192021/04/172021/07/282020/07/22021/07/32021/11/112020/08/182021/12/12 1400/9/21 2022/05/312022/03/112022/03/122022/03/112022/05/232022/02/232022/02/222023/03/152020/10/162022/04/172022/02/272022/03/252022/03/31 1401/1/11 Fatemeh Hedayati Shalkouhi Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran فاطمه هدایتی شالکوهی fahim_hedayati@yahoo.com 00319475328460015012 00319475328460015012 No گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Bahman Akbari Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran بهمن اکبری Bakbari44@yahoo.com 00319475328460015013 00319475328460015013 Yes گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Elham Bidabadi Pediatric Diseases Research Center, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran الهام بیدآبادی bidabadi@mail.com 00319475328460015014 00319475328460015014 No مرکز تحقیقات بیماری های اطفال، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Leila Moghtader Department of Psychology, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran لیلا مقتدر Moghtaderleila@yahoo.com 00319475328460015015 00319475328460015015 No گروه روان شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران