fa jalali 1404 4 1 gregorian 2025 7 1 12 2 online 1 fulltext

fa اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی بر فراشناخت، افسردگی، و خودپنداشت کودکان با اختلالات اضطرابی زمینه و هدف: اختلالات اضطرابی در کودکان از شایع‌ترین مشکلات سلامت روان به شمار می‌روند که پیامدهای منفی گسترده‌ای بر تحول هیجانی، شناختی، و اجتماعی آنان دارند. این اختلالات می‌تواند عملکرد تحصیلی و بین‌فردی کودک را به‌طور جدی مختل کند. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر فراشناخت، افسردگی، و خودپنداشت کودکان با اختلالات اضطرابی انجام شد. روش­: روش پژوهش حاضر شبه­تجربی و طرح آن به‌صورت پیش­آزمون- پس­آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان با اختلالات اضطرابی 10 تا 15 سال منطقه 6 استان تهران در سال 1403 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 36 کودک بود که با استفاده از روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب، و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری شامل مقیاس اضطراب کودکان (اسپنس، 1997)، پرسشنامه فراشناخت­ها در کودکان (باکوو و همکاران، 2009)، سیاهه افسردگی کودکان (کوواکس و همکاران، 1997)، مقیاس خودپنداشت کودکان (پیرز و هریس، 1969) بود. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقه­ای شناخت­درمانی مبتنی بر ذهن­آگاهی سگال و همکاران (2012) را دریافت کردند. در انتها داده­های به دست آمده با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره توسط SPSS-27 تحلیل شدند. یافته­ ها: درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی به صورت معناداری موجب افزایش باورهای مثبت درباره نگرانی (41/32=F)، باورهای منفی درباره نگرانی (40/33=F)، نظارت شناختی (94/51=F)، بدگمانی، تنبیه و مسئولیت‌پذیری (81/49=F)، خودپنداشت (76/43=F)، و کاهش افسردگی (27/53=F) کودکان با اختلالات اضطرابی شد (01/0>P). نتیجه­ گیری: بر اساس نتایج این مطالعه می‌توان نتیجه گرفت که درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی با تأکید بر آموزش آگاهی از افکار و پذیرش بدون قضاوت، موجب کاهش باورهای ناکارآمد فراشناختی و تنظیم بهتر هیجان‌ها شد؛ بنابراین این روش در مداخلات روان‌شناختی کودکان با اختلالات اضطرابی پیشنهاد می‌شود. Background and Purpose: Anxiety disorders in children are among the most prevalent mental health issues, with widespread negative impacts on their emotional, cognitive, and social development. These disorders can significantly disrupt children's academic performance and interpersonal relationships. The present study was conducted to examine the effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) on metacognition, depression, and self-concept in children showing symptoms of anxiety disorders. Method: This quasi-experimental study employed a pretest-posttest control group design. The statistical population consisted of children with anxiety disorders aged 10 to 15 in District 6 of Tehran Province in 2024. A purposive sampling method was used to select thirty-six children, who were then randomly assigned to experimental and control groups. Data collection instruments included the Spence Children’s Anxiety Scale (SCAS; Spence, 1997), the Metacognitions Questionnaire for Children (MQC; Bacow et al, 2009), the Children Depression Inventory (CDI; Kovacs et al, 1997), and the Children’s Self-Concept Scale (CSCS; Piers & Harris, 1969). The experimental group received eight 90-minute sessions of MBCT based on the protocol by Segal et al. (2012). Data was analyzed using multivariate analysis of covariance in SPSS 27. Results: Findings showed that MBCT significantly improved positive beliefs about worry (F=32.41), negative beliefs about worry (F=33.40), cognitive monitoring (F=51.94), and components of suspicion, punishment, and responsibility (F=49.81). It also led to a significant increase in self-concept (F=43.76) and a decrease in depressive symptoms (F=53.27) among children with symptoms of anxiety disorders (p< 0.01). Conclusion: Based on the findings of this study, it can be concluded that MBCT, through emphasizing awareness of thoughts and non-judgmental acceptance, led to a reduction in dysfunctional metacognitive beliefs and better emotion regulation. Therefore, this approach is recommended for psychological interventions targeting children with anxiety disorders. Anxiety disorders, metacognition, depression, self-concept, mindfulness-based cognitive therapy اختلالات اضطرابی, فراشناخت, افسردگی, خودپنداشت, درمان شناختی مبتنی بر ذهن-آگاهی 1 17 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2290-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/23 1404/3/2 2025/07/6 1404/4/15 Mozhgan Mazaheri Faculty of Welfare and Health Social Sciences, Tehran Branch, Islamic Azad University Medical Sciences, Tehran, Iran مژگان مظاهری M.mazaheri.psy@gmail.com 00319475328460018356 0009-0003-0955-0164 Yes دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد تهران، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Nasrin Saeedi Farid Faculty of Welfare and Health Social Sciences, Tehran Branch, Islamic Azad University Medical Sciences, Tehran, Iran نسرین سعیدی فرید nasrin.s.farid@gmail.com 00319475328460018357 0009-0008-4890-0557 No دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد تهران، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Narges Asgari Toorzani Faculty of Welfare and Health Social Sciences, Tehran Branch, Islamic Azad University Medical Sciences, Tehran, Iran نرگس عسگری تورزنی n.asgari.t@gmail.com 00319475328460018358 0009-0002-9364-5950 No دانشکده بهزیستی و علوم اجتماعی سلامت، واحد تهران، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی، تهران، ایران Farzaneh Habashi Varnosfaderani Nowshahr Branch, Payame Noor University, Nowshahr, Iran فرزانه حبشی ورنوسفادرانی f.habashi.psy@gmail.com 00319475328460018359 0009-0000-8285-7822 No واحد نوشهر، دانشگاه پیام نور، نوشهر، ایران Parisa Rahimi Niyar Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran پریسا رحیمی نیار parisa.rahimi.psy@gmail.com 00319475328460018360 00319475328460018360 No واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

fa تدوین برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی بر اساس فرهنگ ایرانی و تعیین اثربخشی آن بر کاهش افسردگی نوجوانان زمینه و هدف: فرضیه زیربنایی درمان مبتنی بر دلبستگی این است که تعاملات اعضای خانواده می‌تواند در شرایط صدمات دلبستگی، عملکرد ترمیمی داشته باشد؛ بنابراین هدف پژوهش حاضر تدوین برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی متناسب با فرهنگ ایرانی و تعیین اثربخشی آن بر کاهش افسردگی نوجوانان است. روش: روش پژوهش حاضر از نوع آمیخته (کیفی: روش دلفی و کمّی: شبه‌تجربی) بود. در بخش کیفی جهت ساخت برنامه و تأیید مؤلفه‌های آن از نظرات 10 متخصص روان‌شناسی و مشاوره دانشگاه‌های علامه طباطبایی، گیلا،ن و مراکز مشاوره شهرستان رشت با راهبرد تحلیل مضمون استفاده شد. جهت تأیید مؤلفه‌ها از نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا استفاده شد. در بخش کمّی، برنامه ساخته شده روی 48 نوجوان با اختلال افسردگی مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره شهر رشت بر اساس برنامه غربالگری انتخاب و به صورت تصادفی اجرا شد. بدین ترتیب این نوجوانان در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه شامل 24 نفر) جایدهی شدند و برنامه مداخله‌ای ساخته شده روی گروه آزمایش به مدت 12 جلسه 90 دقیقه‌ای اجرا شد، ولی گروه گواه هیچ مداخله‌ای در طی مراحل پژوهش دریافت نکرد ولی به آنها اطمینان داده شد که در پایان اجرای مطالعه، خلاصه‌ای از برنامه مداخله‌ای را دریافت کنند. برای اندازه‌گیری میزان افسردگی نوجوانان از آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه افسردگی، اضطراب، تنیدگی (لویبند و لویبند، 1995) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از روش‌های شاخص روایی محتوا و نسبت روایی محتوا و در بخش کمی از تحلیل کوواریانس تک‌متغیری استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس محتوای برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی و دیدگاه‌ها و تجربه‌های خبرگان در نشست اولیه، محورها، و بخش‌های سازنده برنامه بومی مورد تأیید قرار گرفت و در مراحل دلفی و محاسبه نسبت و شاخص روایی محتوا ، 15 مؤلفه و 98 شاخص برای برنامه خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی به دست آمد. همچنین نتایج نشان داد مداخله‌ در کاهش معنادار افسردگی گروه آزمایش مؤثر بوده است (05/0>P). نتیجه‌گیری: براساس نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که برنامه مداخله‌ای تدوین شده با تأکید بر نظریه دلبستگی و بهبود رابطه بین نوجوانان و والدین‌شان، باعث کاهش افسردگی در نوجوانان شده است. Background and Purpose: The underlying hypothesis of attachment-based therapy is that family member interactions can have a restorative function in situations of attachment trauma; therefore, the aim of the present study is to develop an attachment-based family therapy program appropriate to Iranian culture and determine its effectiveness in reducing adolescent depression. Methods: This study employed a mixed-method approach (qualitative: Delphi method; quantitative: quasi-experimental). In the qualitative phase, to develop the program and confirm its components, the opinions of ten experts in psychology and counseling from Allameh Tabataba’i University, the University of Guilan, and Counseling centers in Rasht were gathered and analyzed using thematic analysis. To validate the components of the program, the Content Validity Ratio (CVR) and Content Validity Index (CVI) were employed. In the quantitative phase, the developed program was implemented with 48 adolescents diagnosed with depressive disorder, who were selected through a screening process from counseling centers in Rasht. These participants were randomly assigned to either an experimental group or a control group (24 individuals in each). The intervention program was administered to the experimental group in twelve 90-minute sessions, while the control group did not receive any intervention the research stages, but they were assured that at the end of the study, they would receive a summary of the intervention program. To measure the level of depression in adolescents, the Depression, Anxiety, and Stress Scale (DASS-21) (Lovibond, S.H.; Lovibond, P.F. (1995) was used. For data analysis, the qualitative phase used the CVI and (CVR), while in the quantitative phase, univariate analysis of covariance (ANCOVA) was employed. Findings: Based on the content of the attachment-based family therapy program and the insights and experiences of the experts during the initial meeting, the main themes and structural components of the culturally adapted program were confirmed. Through the Delphi process and the calculation of the Content Validity Ratio and Index, a total of 15 components and 98 indicators were identified for the attachment-based family therapy program. Additionally, the results indicated that the intervention had a significant effect in reducing depression among participants in the experimental group (p<0.05). Conclusions: Based on the findings of this study, it can be concluded that the developed intervention program, with its emphasis on attachment theory and the improvement of relationships between adolescents and their parents, contributed to a reduction in depressive symptoms among adolescents. Attachment-based family therapy, attachment, Iranian culture, adolescent depression خانواده‌درمانی مبتنی بر دلبستگی, فرهنگ ایرانی, افسردگی نوجوانان 18 32 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-1924-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/232021/12/6 1400/9/15 2025/07/62025/07/14 1404/4/23 Alireza Nezamdoost Malfejani Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran علیرضا نظام دوست nezamdoost_ali@yahoo.com 00319475328460018361 00319475328460018361 No دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Faramarz Sohrabi Departent of Clinical Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran فرامرز سهرابی sohrabi@atu.ac.ir 00319475328460018362 00319475328460018362 Yes گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Abdollah Motamedi Departent of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, AllamehTabatabai University, Tehran, Iran عبدالله معتمدی a_moatamedy@yahoo.com 00319475328460018363 00319475328460018363 No گروه روان‌شناسی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Ali Delavar Departent of Measurement, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran علی دلاور delavarali@yahoo.com 00319475328460018364 00319475328460018364 No گروه سنجش و اندازه‌گیری، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران Hossein Eskandari Departent of Psychology, Faculty of Psychology and Educational Sciences, AllamehTabatabai University, Tehran, Iran حسین اسکندری sknd@atu.ac.ir 00319475328460018365 00319475328460018365 No گروه روان‌شناسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

fa تدوین مدل ساختاری مشکلات رفتاری درون‌نمود و برون‌نمود در کودکان مبتلا به اختلال نارسایی‌ توجه- فزون‌کنشی بر ‌اساس سبک‌‌های دلبستگی با نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده زمینه و هدف: کودکان مبتلا به اختلال نارسایی ‌توجه - فزون‌کنشی، تأثیرات عمیقی بر نظام روانی و عملکرد خانواده می‌گذارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل ساختاری مشکلات رفتاری درون‌نمود و برون‌نمود در والدین کودکان مبتلا به اختلال نارسایی ‌توجه- فزون‌کنشی بر ‌اساس سبک‌های دلبستگی با نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده است. روش: روش پژوهش حاضر ‌توصیفی - همبستگی از نوع معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل تمامی والدین کودکان مبتلا به اختلال نارسایی ‌توجه_ فزون‌کنشی مراجعه‌کننده به مراکز خدمات روان‌شناسی منطقه یک شهر تهران در سال 1402 بودند. تعداد 276 نفر از جامعه مذکور به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس تجدید نظرشده دلبستگی بزرگسالان (کولینز و رید،1990)، سیاهه مشکلات رفتاری کودکان (فرم والدین) (آخنباخ، 1991)، و پرسشنامه زمان و روال‌های رایج روزمره خانواده (کوبین و تامپسون، 1987) بود. داده‌ها با روش الگوی معادلات ساختاری  و نرم‌افزار SPSS27 و SmartPLS4  تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مسیر بین دلبستگی اضطرابی بر‌اساس نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده بر روی رفتارهای مشکل‌ساز درون‌نمود (004/0 =p، 096/0=r) و رفتارهای مشکل‌ساز برون‌نمود (005/0 =p،  059/0=r) مثبت و معنادار بود. همچنین مسیر بین دلبستگی ایمن براساس نقش میانجی رفتارهای معمول خانواده بر رفتارهای مشکل‌ساز درون‌نمود (005/0 =p، 081/0- =r) و رفتارهای مشکل‌ساز برون‌نمود (016/0 =p، 050/0- =r)، منفی و در سطح 05/0 معنا‌دار بود. نتیجه‌گیری: براساس نتایج به‌دست آمده، با کاهش سبک دلبستگی اضطرابی، افزایش دلبستگی ایمن، و رفتارهای معمول خانواده می‌توان رفتارهای مشکل‌ساز درون‌نمود وبرون‌نمود را کاهش داد. نقش دلبستگی ایمن در افزایش رفتارهای معمول خانواده و نقش دلبستگی ناایمن در کاهش آن، لزوم توجه به سبک دلبستگی را در این پژوهش مورد تأکید قرار می‌دهد. Background and Purpose: Children with Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) profoundly affect the family functioning and psychological system. Therefore, this study aimed to develop a structural model of internalizing and externalizing behavioral problems in parents with ADHD based on attachment styles, with the mediating role of family typical behaviors. Method: This study employed a descriptive-correlational design using structural equation modeling analysis. The statistical population included all parents of children with ADHD referred to psychological service centers in District 1 of Tehran in 2023. A sample of 276 participants was selected using convenience sampling. The research instruments included the Revised Adult Attachment Scale (RAAS; Collins & Read, 1990), the Child Behavior Checklist (CBCL; Achenbach, 1991), and the Family Time and Routines Index (FTRI; Cubin & Thompson, 1987). Data were analyzed using SEM in SPSS-27 and SmartPLS-4. Results: Results showed that the path between anxious attachment, mediated by family typical behaviors, and internalizing problems (r = 0.096, p = 0.004) as well as externalizing problems (r = 0.059, p = 0.005) was positive and significant. Conversely, the path between secure attachment, mediated by family typical behaviors, and internalizing problems (r = -0.081, p = 0.005) as well as externalizing problems (r = -0.050, p = 0.016) was negative and significant at the 0.05 level. Conclusion: The findings suggest that reducing anxious attachment, enhancing secure attachment, and improving family typical behaviors can decrease internalizing and externalizing behavioral problems. The role of secure attachment in promoting family typical behaviors and the detrimental effect of insecure attachment highlight the importance of considering attachment styles in this research. Internalizing and externalizing behavioral problems, children with attention deficit- hyperactivity disorder, attachment styls, typical family behaviors مشکلات رفتاری درون‌نمود و برون‌نمود, کودکان مبتلا به اختلال نارسایی ‌توجه_ فزون‌کنشی, سبک‌های دلبستگی, رفتارهای معمول خانواده 33 50 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2255-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/232021/12/62024/11/5 1403/8/15 2025/07/62025/07/142025/07/2 1404/4/11 Shirin Abdollahi Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran شیرین عبداللهی shirinabdollahii@gmail.com 00319475328460018366 0009-0006-1359-2043 No گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Samira Vakili Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran سمیرا وکیلی sriauvkl@gmail.com 00319475328460018367 00319475328460018367 Yes گروه روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، واحد علوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Leila Kashani Vahid Department of Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran لیلا کاشانی وحید l.kashani@sriau.ac.ir 00319475328460018368 00319475328460018368 No گروه روان‌شناسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Mohamad Parsa Azizi Department of Psychology, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran محمد پارسا عزیزی mp.azizi@srbiau.ac.ir 00319475328460018369 00319475328460018369 No گروه روان‌شناسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

fa مقایسه اثربخشی درمان چندسیستمی و طرحواره‌درمانی مبتنی بر آموزش مادران بر واکنش‌پذیری بین ‌فردی در نوجوانان دختر دارای رفتارهای جامعه‌ستیز زمینه و هدف: پژوهش‌های اخیر حاکی از آن است که نوجوانان  جامعه‌ستیز  در واکنش‌پذیری بین ‌فردی دچار مشکل هستند. بدین ترتیب، پژوهش حاضر با  هدف مقایسه اثربخشی درمان چندسیستمی و طرحواره‌درمانی مبتنی بر آموزش مادران بر واکنش‌پذیری بین ‌فردی در نوجوانان دختر دارای رفتارهای جامعه‌ستیز انجام شد. روش: این پژوهش از نوع  شبه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون_  پس‌آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی  دانش‌‌آموزان پایه‌های دهم و یازدهم 4 مدرسه دولتی دخترانه شهرکرج در سال تحصیلی 1402_ 1403 بود. از میان 520  دانش‌آموز این مدارس،  30  نوجوان دارای رفتارهای جامعه‌ستیز براساس نمره برش 27 در پرسشنامه جامعه‌ستیزی لونسون به عنوان نمونه پژوهش با روش در دسترس، انتخاب شدند و به صورت تصادفی در سه گروه (در هر گروه 10 نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش یکم  به مدت 12 جلسه هفتگی درمان چندسیستمی و گروه آزمایش دوم به مدت 12 جلسه هفتگی طرحواره‌درماتی  به صورت گروهی شرکت کردند، در حالی که گروه گواه آموزش‌های معمول مرکز آموزشی خود را دریافت می‌کردند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مقیاس خودسنجی جامعه‌ستیزی (لونسون، ۱۹۹۵) و مقیاس واکنش‌پذیری بین‌‌فردی (دیویس، ۱۹۸۳) بود. داده‌ها با روش تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون تعقیبی بن‌فرونی با نرم‌افزار SPSS-24   تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که هر دو روش درمان چندسیستمی و طرحواره‌درمانی مبتنی بر آموزش مادران در مقایسه با گروه گواه در واکنش‌پذیری بین‌‌فردی  مؤثر بوده است (001/0>p). با این وجود، درمان چندسیستمی بیشتر از طرحواره‌درمانی بر بهبود واکنش‌پذیری بین‌فردی در نوجوانان دختر جامعه‌ستیز اثر داشته است (001/0>p). نتیجه‌گیری: براساس نتایج به‌دست آمده، درمان چندسیستمی روش مؤثرتری برای مقابله با پیامدهای روان‌شناختی دانش‌آموزان با رفتارهای جامعه‌ستیز است. بنابراین از این درمان‌ها می‌توان به عنوان یک روش مکمل در کنار سایر روش‌های دیگر در درمان و برنامه‌های پیشگیرانه استفاده کرد. Background and Purpose: Recent studies show that adolescents showing psychopathic behaviors experience difficulties in interpersonal reactivity. So, the present study aimed to compare the effectiveness of Multisystemic Therapy (MST) and Schema Therapy (ST) based on mothers' training on interpersonal reactivity in adolescent girls with psychopathic behaviors. Method: This quasi‑experimental study employed a pretest-posttest method, including two experimental groups and one control group. The statistical population consisted of all tenth- and eleventh-grade students from four public high schools for girls in Karaj City during the 2023–2024 academic year. From a total of 520 students, thirty adolescents with psychopathic behaviors—identified using a cut-off score of 27 on the Levenson Self-Report Psychopathy Scale—were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups (10 participants in each group). The first experimental group received twelve weekly sessions of MST, while the second experimental group took part in twelve weekly group sessions of ST. Meanwhile, the control group continued to receive the regular educational programs provided by their school. Data collection tools included the Self-Report Psychopathy Scale (LSRPS; Levenson, 1995) and the Davis Interpersonal Reactivity Questionnaire (DIRQ; Davis, 1983). Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) and Bonferroni post-hoc tests with SPSS- 24. Result: The findings showed that both MST and ST based on mothers' training were effective in improving interpersonal reactivity compared to the control group (P<0/001). However, MST had a greater effect than ST in enhancing interpersonal reactivity among adolescent girls with psychopathic behaviors (P<0/001). Conclusion: Based on the results, MST is a more effective approach for addressing the psychological consequences in students with psychopathic behaviors. Therefore, these interventions can be used as complementary methods alongside other therapeutic and preventive programs. Psychopathic behaviors, multisystemic therapy, schema therapy, interpersonal reactivity, adolescent girls رفتارهای جامعه‌ستیزی, درمان چندسیستمی, طرحواره‌درمانی, واکنش‌پذیری بین‌‌فردی, نوجوانان دختر 51 69 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2299-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/232021/12/62024/11/52025/05/9 1404/2/19 2025/07/62025/07/142025/07/22025/07/8 1404/4/17 Mahnaz Shahbazpour Department of Psychology, Ra.C., Islamic Azad University, Rasht, Iran مهناز شهبازپور shahbazpour@phd.iaurasht.ac.ir 00319475328460018370 0009-0003-7831-7067 No گروه روان‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Seyedeh Maryam Mousavi Department of Health Psychology, Ra.C., Islamic Azad University, Rasht, Iran سیده مریم موسوی mm.mousavi@iau.ac.ir 00319475328460018371 00319475328460018371 Yes گروه روان‌شناسی سلامت، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران Samereh Asadi Majreh Department of Psychology, Ra.C., Islamic Azad University, Rasht, Iran سامره اسدی مجره s.asadi@iaurasht.ac.ir 00319475328460018372 00319475328460018372 No گروه روان‌شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

fa اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر پریشانی روان شناختی کودکان و نوجوانان دارای افکار آسیب به خود و خودکشی: مطالعه مروری نظام مند زمینه و هدف: رفتارهای پرخطر مانند افکار خودکشی و خودآسیب‌رسانی در کودکان و نوجوانان، تهدیدی جدی و پایدار برای سلامت روان این گروه سنی محسوب می‌شود. شناسایی و به‌کارگیری درمان‌های مؤثر در کاهش این رفتارها، از اهمیت زیادی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام‌مند اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی در کاهش پریشانی روان‌شناختی کودکان و نوجوانان دارای افکار آسیب به خود و خودکشی انجام شده است. روش:  در پژوهش مروری حاضر، با استفاده از جستجوی کلیدواژه‌های تخصصی شامل افکار خودکشی، آسیب به خود، افسردگی، اضطراب، تنیدگی، رفتاردرمانی دیالکتیکی، کودکان، و پریشانی، پایگاه‌های اطلاعاتی انگلیسی گوگل اسکالر، پاب‌مد، پروکوئست، امبیس، سایک‌اینفو، و اسکوپوس در بازه زمانی مارس ۲۰۰۸ تا دسامبر ۲۰۲۴ مورد بررسی قرار گرفتند. در مجموع، ۸۰۴ مقاله اولیه شناسایی شدند که پس از اعمال معیارهای ورود و ارزیابی کیفیت با استفاده از الگوی پریزما، ۲۳ مطالعه نهایی برای پاسخگویی به سوالات پژوهش به طور دقیق تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج به­دست آمده نشان داد رفتاردرمانی دیالکتیکی به طور مؤثری به کاهش افسردگی، اضطراب، تنیدگی، و رفتارهای خودآسیب‌رسانی در نوجوانان منجر شده است و سلامت روان و توانایی تنظیم هیجان را بهبود می‌بخشد. در بیشتر مطالعات، بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان پس از درمان، بهبود قابل توجهی در علائم خود گزارش کردند. مداخلات بلندمدت با پیگیری تا سه سال، اثربخشی پایدار درمان را تأیید کرده‌اند. با وجود این برخی عوامل مانند تکانشگری و مصرف مواد مخدر، ریسک ترک درمان را افزایش می‌دهند. نتیجه‌گیری: رفتاردرمانی دیالکتیکی اثربخشی قابل‌توجهی در کاهش رفتارهای پرخطر و بهبود سلامت روان نوجوانان دارد. با وجود موانعی مانند تکانشگری و مصرف مواد، این درمان پایداری و تاثیر بلندمدت خود را حفظ می‌کند و نقش مهمی در ارتقای کیفیت زندگی کودکان و نوجوانان ایفا می‌کند. Background and Purpose: High-risk behaviors such as suicidal ideation and self-harm in children and adolescents are a serious and persistent threat to mental health. Identifying and implementing effective interventions to reduce these behaviors is critically important. This systematic review aimed to evaluate the effectiveness of Dialectical Behavior Therapy (DBT) in reducing psychological distress among youth experiencing self-harm and suicidal thoughts. Method: From March 2008 to December 2024, a comprehensive search using keywords including suicidal ideation, self-harm, depression, anxiety, distress, DBT, children, and psychological distress was conducted across major English-language databases—Google Scholar, PubMed, ProQuest, Embase, PsycINFO, and Scopus. Out of 804 initially identified articles, 23 studies met the inclusion criteria and underwent detailed quality assessment based on PRISMA guidelines. Results: DBT was found to effectively reduce depression, anxiety, distress, and self-harming behaviors in adolescents, while enhancing mental health and emotion regulation abilities. Over 50% of participants in most studies reported significant symptom improvement following the intervention. Long-term follow-ups, extending up to three years, confirmed the durability of these therapeutic effects. Nonetheless, impulsivity and substance use were linked to higher treatment dropout rates. Conclusion: DBT demonstrates robust efficacy in reducing high-risk behaviors and enhancing mental well-being among adolescents. Despite challenges such as impulsivity and substance use, DBT offers sustained benefits and plays a crucial role in improving the quality of life for children and adolescents. Dialectical behavior therapy, psychological distress, suicidal ideation, self-harm, adolescents رفتاردرمانی دیالکتیکی, پریشانی روان شناختی, افکار خودکشی, آسیب به خود, نوجوانان 70 85 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2311-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/232021/12/62024/11/52025/05/92025/05/7 1404/2/17 2025/07/62025/07/142025/07/22025/07/82025/07/29 1404/5/7 Mahtab Shah Hosseini Garmsar Branch, Islamic Azad University, Garmsar, Iran مهتاب شاه حسینی Mahtab.sh.psy@gmail.com 00319475328460018373 0009-0004-8638-8137 Yes واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Roghayeh Roshani Lahijan Branch, Islamic Azad University, Lahijan, Iran رقیه روشنی Roghayeh.roshani73@gmail.com 00319475328460018374 0009-0003-8550-3685 No واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران Sahar Taghavi Larmaei Behshahr Branch, Islamic Azad University, Behshahr, Iran سحر تقوی لارمائی sahar.t2024@gmail.com 00319475328460018375 0009-0002-3896-3024 No واحد بهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بهشهر، ایران Robabeh Rostami Janaghard Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran ربابه رستمی جناقرد r.rostami.psy@gmail.com 00319475328460018376 0009-0003-0924-8213 No واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران Zahra Entezari Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran زهرا انتظاری zahra.entezari2025@gmail.com 00319475328460018377 0009-0009-0955-517x No واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

fa اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر نشانگان خستگی مزمن، تنیدگی والدگری، و انگ اجتماعی مادران دارای کودک مبتلا به فلج مغزی زمینه و هدف: نگرانی‌های مربوط به امکانات درمانی، تحمیل تغییرات در زندگی روزمره، فشارهای مالی، و کیفیت زندگی موجب کاهش سلامت روانی مراقبین کودکان دارای فلج مغزی می­شود. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر نشانگان خستگی مزمن، تنیدگی والدگری و انگ اجتماعی مادران دارای کودک مبتلا به فلج مغزی انجام شد. روش­: روش پژوهش حاضر شبه­تجربی با طرح پیش‌ آزمون-پس آزمون با گروه آزمایش و گواه بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی مادران دارای کودک فلج مغزی شهر رشت در سال 1403 بود. نمونه مورد مطالعه شامل 34 مادر که با استفاده از روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در گروه آزمایش و گروه گواه جایدهی شدند. ابزار گردآوری شامل مقیاس نشانگان خستگی مزمن (چالدر و همکاران، 1993)، شاخص تنیدگی والدگری (آبیدین، 2012)، و پرسشنامه انگ اجتماعی (مک و ووک، 2010) بود. گروه آزمایش هشت جلسه 90 دقیقه­ای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد هیز و همکاران (2011) را دریافت کردند. در انتها داده­های به دست آمده با آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره توسط نرم­افزار SPSS-24 تحلیل شدند. یافته­ ها: نتایج نشان داد که درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به صورت معناداری موجب کاهش خستگی جسمی (85/31=F)، خستگی ذهنی (43/46=F)، آشفتگی والدین (71/30=F)، تعاملات ناکارآمد والد- کودک (09/37=F)، ویژگی­های کودک مشکل­آفرین (47/45=F)، و انگ اجتماعی (87/32=F) مادران دارای فلج مغزی شد (01/0>P). نتیجه ­گیری: با اجرای درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، مادران دارای کودکان مبتلا به فلج مغزی قادر به کاهش خستگی جسمی و ذهنی، تنیدگی والدگری، و انگ اجتماعی بودند. این نتایج نشان می‌دهد که این نوع درمان می‌تواند یک راهکار مؤثر در مدیریت و کاهش نگرانی‌ها و مشکلات روانی مادران داشته باشد و از طریق افزایش سلامت روانی، کیفیت مراقبت از کودکان را بهبود بخشد. Background and Purpose: Caregivers of children with cerebral palsy (CP) often experience significant psychological strain due to healthcare limitations, lifestyle disruptions, financial pressures, and diminished quality of life. This study aimed to evaluate the effectiveness of Acceptance and Commitment Therapy (ACT) on symptoms of chronic fatigue, parenting stress, and social stigma among mothers of children with CP. Method: A quasi-experimental design with a pretest-posttest control group was employed. The study population consisted of mothers of children with CP in Rasht, Iran, in 2024. A total of 34 mothers were selected through purposive sampling and randomly assigned to either the experimental or control group. Data collection instruments included the Chronic Fatigue Syndrome Scale (CFSS; Chalder et al. 1993), the Parenting Stress Index (PSI; Abidin, 2012), and the Social Stigma Questionnaire (SSQ; Mak & Kwok, 2010). The experimental group underwent eight 90-minute sessions of ACT based on the Hayes et al. (2011) protocol. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance in SPSS-24. Results: The results demonstrated that ACT significantly reduced physical fatigue (F = 31.85), mental fatigue (F = 46.43), parental distress (F = 30.71), dysfunctional parent–child interaction (F = 37.09), difficult child characteristics (F = 45.47), and perceived social stigma (F = 32.87) among mothers (p< 0.01). Conclusion: ACT was effective in reducing physical and mental fatigue, parenting stress, and social stigma in mothers of children with cerebral palsy. These findings highlighted as a valuable therapeutic approach for improving maternal mental health and enhancing caregiving quality. Cerebral palsy, chronic fatigue syndrome, parental stress, social stigma, acceptance and commitment therapy فلج مغزی, نشانگان خستگی مزمن, تنیدگی والدگری, انگ اجتماعی, درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد 86 100 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-433-6&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/232021/12/62024/11/52025/05/92025/05/72024/05/17 1403/2/28 2025/07/62025/07/142025/07/22025/07/82025/07/292025/07/25 1404/5/3 Farzin Bagheri Sheykhangafshe Faculty of Humanities, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran فرزین باقری شیخانگفشه farzinbagheri73@gmail.com 00319475328460018378 00319475328460018378 Yes دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران Nazanin Haghighat Bayan Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran نازنین حقیت بیان n.h.bayan2023@gmail.com 00319475328460018379 00319475328460018379 No واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Golnar Hosseinzadeh Behshahr Branch, Payame Noor University, Behshahr, Iran گلنار حسین زاده Golnar.h1373@gmail.com 00319475328460018380 0009-0006-5239-2669 No واحد بهشهر، دانشگاه پیام نور، بهشهر، ایران Esmat Shajari Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran عصمت شجری e.shajari1368@gmail.com 00319475328460018381 0009-0001-6809-263X No واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران Vahid Savabi Niri Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran وحید صوابی نیری v.savabi@gmail.com 00319475328460018382 00319475328460018382 No واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران

fa ارائه مدل آسیب پذیری به اعتیاد در نوجوانان براساس مزاج های عاطفی- هیجانی با نقش میانجی حساسیت به طرد زمینه و هدف: در چند دهه گذشته شاهد افزایش نگران کننده شیوع و تنوع مشکلات مصرف مواد مخدر در سراسر جهان بوده­ایم. با توجه به این که پیش گیری بهتر از درمان است، بنابراین شناسایی عواملی که باعث افزایش آسیب­پذیری به اعتیاد می­شود، ضروری به نظر می­رسد. بدین ترتیب مطالعه حاضر با هدف مدل­یابی علّی آسیب­ پذیری نوجوانان به اعتیاد براساس مزاج های عاطفی- هیجانی با توجه به نقش میانجی حساسیت به طرد انجام شد. روش: پژوهش حاضر، توصیفی- همبستگی از نوع مدل­سازی معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش تمامی دانش ­آموزان دوره دوم متوسطه (پایه ­های دهم، یازدهم، و دوازدهم با دامنه سنی 19-16 سال) شاغل به تحصیل در سال 1403-1402شهرستان اسکو به تعداد 4667 نفر بودند. ینابراین 465 نفر به روش نمونه­ گیری خوشه­ ای چند مرحله ­ای انتخاب شدند که به پرسشنامه­ شناسایی افراد در معرض خطر اعتیاد انیسی(1392)، مقیاس مرکب مزاج عاطفی و هیجانی لارا و همکاران (2012)، مقیاس حساسیت به طرد داونی و فلدمن (1996)، پاسخ دادند. تحلیل داده­ ها با استفاده از روش­های همبستگی پیرسون و مدل­یابی معادلات ساختاری در محیط SPSS-23 و SmartPLS-3 انجام شد. یافته ­ها: نتایج نشان داد مزاج عاطفی (000/0=P، 283/0 R=) و مزاج هیجانی (000/0=P، 267/0 R=)، و حساسیت به طرد (000/0=P، 377/0 R=)، رابطه مثبت و معناداری با آسیب­پذیری نسبت به اعتیاد دارند. همچنین نتایج نشان داد که مزاج هیجانی (01/0 ≥ P؛ 267/0= ß) و مزاج عاطفی (01/0 ≥ P؛ 283/0= ß) و حساسیت به طرد (01/0 ≥ P؛ 657/0= ß) اثر مستقیم و مثبتی بر آسیب­ پذیری نسبت به اعتیاد دارند و مزاج هیجانی از طریق حساسیت به طرد (01/0 ≥ P؛ 113/0= ß) و مزاج عاطفی نیز از طریق حساسیت به طرد (01/0 ≥ P؛ 515/0= ß)، اثر غیر مستقیم بر آسیب ­پذیری نسبت به اعتیاد دارند. در پایان نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مطلوبی برخوردار است. نتیجه ­گیری: نتایج حاصل از این پژوهش تلویحات مهمی برای استفاده از مدل ارائه شده با هدف شناسایی نوجوانان در معرض خطر اعتیاد دارد و می­ تواند برای طراحی مداخلات پیشگیرانه به منظور کاهش خطر آسیب­ پذیری به اعتیاد در دانش­ آموزان استفاده شود. Background and Purpose: In recent decades, there has been a concerning increase in the prevalence and diversity of substance use problems in all countries of the world. Emphasizing the importance of prevention, this study aims to identify factors that increase vulnerability to addiction and to model the causal relationship of adolescent vulnerability to addiction based on affective-emotional temperaments, considering the mediating role of sensitivity to rejection. Method: This study employed a descriptive–correlational design using Structural Equation Modeling (SEM). The statistical population included all all secondary school students (10th, 11th, and 12th grades with an age range of 16-19 years) studying in Osku city in the 2023-2024 academic year. Therefore, 465 individuals were selected using a multi-stage cluster sampling method and responded to the Identifying People in Risk of Addiction Questionnaire (I.P.R.A.) by Anisi (2013), Affective and Emotional Temperament Scale (AFECT; Lara et al. 2012), and the Rejection Sensitivity Questionnaire (RSQ; Downey and Feldman, 1996). Data analysis was performed using Pearson correlation methods and structural equation modeling with SPSS-23 and SmartPLS-3. Results: Structural equation modeling results revealed that emotional temperament (R = 0.283, p = 0.000), affective temperament (R = 0.267, p = 0.000), and rejection sensitivity (R = 0.377, p = 0.000) have a positive and significant relationship with vulnerability to addiction. Moreover, the results indicated that emotional temperament (β = 0.267, p ≤ 0.01), affective temperament (β = 0.283, p ≤ 0.001), and rejection sensitivity (β = 0.657, p ≤ 0.01) had significant direct positive effects on addiction vulnerability. Emotional temperament also indirectly influenced addiction vulnerability through rejection sensitivity (β = 0.113, p ≤ 0.01) and emotional temperament has an indirect effect on vulnerability to addiction through rejection sensitivity (P ≥0.01; ß=0.515). In conclusion, the results showed that the proposed model has a goodness-of-fit indices. Conclusion: The results of this research have important implications for using the proposed model to identify adolescents at risk of addiction. It can be utilized to design preventive interventions aimed at reducing vulnerability to addiction among students. Affective-emotional temperaments, sensitivity to rejection, vulnerability to addiction, adolescents 101 116 http://childmentalhealth.ir/browse.php?a_code=A-10-2324-1&slc_lang=fa&sid=1 2025/05/232021/12/62024/11/52025/05/92025/05/72024/05/172025/05/24 1404/3/3 2025/07/62025/07/142025/07/22025/07/82025/07/292025/07/252025/08/9 1404/5/18 Maryam Parnian Khooy Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran مریم پرنیان خوی m.parnian391@yahoo.com 00319475328460018383 00319475328460018383 No گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Sajjad Basharpoor Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran سجاد بشرپور basharpoor_sajjad@yahoo.com 00319475328460018384 00319475328460018384 Yes گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Akbar Atadokht Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran اکبر عطادخت atadokht@uma.ac.ir 00319475328460018385 00319475328460018385 No گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Niloofar Mikaeili Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran نیلوفر میکائیلی nmikaeili@uma.ac.ir 00319475328460018386 00319475328460018386 No گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران