1- گروه مطالعات تربیتی و برنامه‌ریزی درسی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران 2- گروه علوم تربیتی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران
چکیده: (15 مشاهده)
زمینه و هدف:بازی‌های فکری فلسفی ابزاری قدرتمند برای یادگیری است که به تحول همه‌جانبه کودک کمک می‌کند و باعث نشاط ذهنی آنها می‌شود. پژوهش حاضر با هدفتعیین اثربخشی بازی‌های فکری فلسفی بر قضاوت اخلاقی و نشاط ذهنی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نوع شبه‌تجربی از نوع پیش‌آزمون -پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان پایه ششم دوره ابتدایی شهر سرپل‌ذهاب در سال تحیصلی 1402-140۱ به تعداد 765 نفر بودند. با روش نمونه‌گیری در دسترس با شرایط ورود و خروج به شیوه داوطلبانه از میان مدارس ابتدایی40 نفر دانش‌آموز پایه ششم انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر) و گواه (20 نفر) جایدهی شدند. گروه آزمایش تحت آموزش طرح مداخله مبتنی بر آموزش فلسفه برای کودکان لیپمن در 14جلسه قرار گرفتند اما گروه گواه هیچ آموزشی دریافت نکردند ولی در پایان مطالعه، خلاصه‌ای از برنامه مداخله‌ای را جهت رعایت ملاحظات اخلاقی دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل آخرین نسخه اعتباریابی شده در ایران پرسشنامه قضاوت اخلاقی (دورگانداسینها و میراوارما، 1998) و نشاط ذهنی (رایان و فردریک، 1997) بودند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها، از آزمون تحلیل کواریانس تک و چندمتغیری یکراهه با استفاده از SPSS-26انجام شد. یافته‌ها:نتایج نشان داد که آماره Fبرای مؤلفه‌های قضاوت اخلاقی یعنی تشخیص (464/9)، جملات ناتمام (245/7)، مقایسه (842/6)، بهترین پاسخ اخلاقی (040/22)، استدلال اخلاقی (346/4)، و تعریف مفاهیم اخلاقی (713/5)، و همچنین متغیر نشاط ذهنی (365/11) در سطح 001/0 معنادار است که نشان می‌دهد بین دوگروه در این متغیرها تفاوت معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری:براساس نتایج این پژوهش، بازی‌های فکری فلسفی باعث پرورش قضاوت اخلاقی و افزایش نشاط ذهنی دانش‌آموزان می‌شود. این بازی‌ها می‌تواند به‌عنوان یک روش کارآمد در برنامه‌های درسی دوره ابتدایی گنجانده شوند تا علاوه بر تقویت تفکر، به نشاط ذهنی و تحول اخلاقی کودکان کمک شود.
Hosseinpour S, Shokri F. The effectiveness of philosophical thinking games on moral judgment and subjective vitality among sixth-grade elementary students. , J Child Ment Health. 2026; 13 (3) : 2 URL: http://childmentalhealth.ir/article-1-1614-fa.html
حسین پور سهیلا، شکری ندا. اثربخشی بازی‌های فکری فلسفی در پرورش قضاوت اخلاقی و نشاط ذهنی دانش‌آموزان پایه ششم ابتدایی. , فصلنامه سلامت روان کودک. 1405; 13 (3) :40-70
