1- دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 2- گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
چکیده: (1068 مشاهده)
زمینه و هدف: مادران کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزونکنشی با مشکلات روانشناختی بالایی مواجه هستند. پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی درمانپذیرش و تعهد و واقعیتدرمانی بر اضطراب، خودکارآمدپنداری، و تابآوری مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزونکنشی انجام شد. روش:روش پژوهش از نوع شبهتجربی با طرح چند گروهی پیشآزمون - پسآزمون با گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزونکنشی مراجعهکننده به مراکز مشاوره شهر رشت در سال 1403 بود. از این جامعه 30 نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهطور تصادفی درسه گروه 10 نفره (درمان پذیرش و تعهد، واقعیتدرمانی، و گواه) جایگزین شدند. گروه درمان پذیرش و تعهد پروتکل باند و همکاران (2011) را در 8 جلسه 90 دقیقهای و گروه واقعیتدرمانی پروتکل گلاسر (2003) را در 7 جلسه 90 دقیقهای دریافت کردند؛ در حالی که گروه گواه هیچ مداخلهای در جریان پژوهش دریافت نکرد ولی در پایان مطالعه، خلاصهای از مداخله مؤثرتر را دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل فرم اعتبار یابی شده در ایران مقیاس تابآوری (کانر و دیویدسون، 2003)، سیاهه اضطراب(بک و همکاران، 1988)، و مقیاس خودکارآمدپنداری عمومی(شرر و همکاران، 1982) بود. تحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS-28و از طریق آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری انجام شد. یافتهها:یافتهها نشان داد هر دو مداخله منجر به کاهش معنادار اضطراب و افزایش خودکارآمدپنداری و تابآوری شدند (05/0P>). با وجود این درمانپذیرش و تعهد در مقایسه با واقعیتدرمانی، تأثیر معنادارتری بر افزایش خودکارآمدپنداری (049/0P=، 26/4F=)، و بهویژه تابآوری (001/0P<، 66/16F=) داشت. تفاوت دو مداخله در کاهش اضطراب، معنادار نبود (288/0P=، 17/1F=). نتیجهگیری:نتایج نشان داد اگرچه هر دو رویآورد درمانی کارآمد هستند، اما درمانپذیرش و تعهد با تقویت فرایندهایی مانند انعطافپذیری روانشناختی و عمل مبتنی بر ارزشها بهعنوان یک مداخله مؤثرتر میتواند مادران را نهتنها در مواجهه با کشاکشها، که در مسیر شکوفایی روانشناختی و تحول پس از تنیدگی هدایت کند.
Janalipor Chenarrodkhani M, Deldar Gohardani M, Asghari F. Comparison the effectiveness of acceptance and commitment therapy and reality therapy on anxity, self-efficacy, and resilience in mothers of children with attention deficit hyperactivity disorder. J Child Ment Health 2025; 12 (4) : 7 URL: http://childmentalhealth.ir/article-1-1526-fa.html
جانعلیپور چنار رودخانی مجتبی، دلدار گوهردانی مریم، اصغری فرهاد. مقایسه اثربخشی درمانپذیرش و تعهد و واقعیتدرمانی بر اضطراب، خودکارآمدپنداری، و تابآوری مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی. فصلنامه سلامت روان کودک. 1404; 12 (4) :101-118
